Prijoritajiet superviżorji tal-2027-29
1 Introduzzjoni
Il-prijoritajiet superviżorji għall-2027-29 jirriflettu l-istrateġija ta’ terminu medju tas-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE għat-tliet snin li ġejjin. Dawn il-prijoritajiet huma stabbiliti mill-Bord Superviżorju abbażi ta’ valutazzjoni komprensiva tar-riskju. Dawn jiġu rieżaminati kull sena biex jirriflettu l-bidliet fix-xenarju tar-riskju, il-progress skont oġġettivi u eżiti ta’ attivitajiet superviżorji passati, bħall-Proċess ta’ Reviżjoni u Evalwazzjoni Superviżorji (SREP).[1] Dan ir-rieżami annwali jiżgura approċċ li jħares ’il quddiem u bbażat fuq ir-riskju li jiffaċilita l-allokazzjoni effiċjenti tar-riżorsi. Dan jagħmel ukoll l-azzjonijiet superviżorji aktar trasparenti għall-banek u jipprovdi l-flessibbiltà biex il-prijoritajiet jiġu aġġustati għal ambjent ta’ riskju li qed jinbidel.
Is-settur bankarju Ewropew wera reżiljenza b’saħħitha matul l-aħħar sena, appoġġata minn riżervi robusti ta’ kapital u likwidità, kwalità stabbli tal-assi u profittabbiltà solida, minkejja sfidi sinifikanti. L-avvenimenti ġeopolitiċi, inklużi l-kunflitti militari u l-ostakli kummerċjali li qed jiżdiedu, ħolqu ostakli makrofinanzjarji kbar għat-tkabbir ekonomiku taż-żona tal-euro, li żiedu l-pressjonijiet inflazzjonarji u intensifikaw l-inċertezza. Elementi fundamentali b’saħħithom ippermettew lill-banek jinnavigaw dawn ix-xokkijiet esterni filwaqt li jappoġġaw b’mod effettiv l-ekonomija. Ir-riżultati tat-test tal-istress tematiku tal-2026 jipprovdu aktar evidenza tal-kapaċità tagħhom li jħejju u jindirizzaw xenarji negattivi f’ambjent inċert ħafna. Tabilħaqq, il-biċċa l-kbira tal-banek ittraduċew b’mod sinifikanti x-xenarji ġeopolitiċi tagħhom f’motivaturi tar-riskju u wrew fehim sod tal-kanali ta’ trażmissjoni. Madankollu, xi banek jeħtieġ li jsaħħu l-granularità u s-sensittività tax-xenarju sabiex isarrfu b’mod konsistenti x-xenarji tagħhom f’metrika ta’ solvenza u likwidità, jiżviluppaw projezzjonijiet prudenti tal-karta tal-bilanċ u jfasslu azzjonijiet ta’ mitigazzjoni realistiċi.[2]
Madankollu, il-banek Ewropej qed jiffaċċjaw sfidi dejjem akbar minn ambjent dejjem aktar kumpless u li qed jinbidel malajr ikkaratterizzat minn inċertezzi għoljin u riskji tat-truf persistenti, li jitlob teħid prudenti tar-riskji u ġestjoni tajba tar-riskji. Minkejja li s-settur wera li huwa reżiljenti s’issa, jista’ jieħu xi żmien biex l-impatt tax-xokkijiet ġeopolitiċi, flimkien ma’ xejriet aktar strutturali bħar-riskji klimatiċi u dawk relatati man-natura u l-avvanzi teknoloġiċi, jimmaterjalizza fuq il-karti tal-bilanċ tal-banek. Dan jiddependi fuq in-natura speċifika tax-xokkijiet, kif ukoll il-veloċità u d-daqs tat-trażmissjoni tagħhom lill-ekonomija, lis-swieq finanzjarji jew lill-banek individwali innifishom. Fl-istess ħin, il-banek jeħtieġ li jqisu li aktar spazju fiskali limitat jista’ jillimita l-kapaċità tal-awtoritajiet pubbliċi li jilqgħu għal xokkijiet futuri. F’dan il-kuntest, governanza b’saħħitha, ġestjoni prudenti tar-riskju u riżervi adegwati ta’ kapital u likwidità huma essenzjali biex jiġi żgurat li l-banek ikunu jistgħu jassorbu xokkijiet futuri filwaqt li jkomplu jipprovdu finanzjament lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji. Ir-reżiljenza operazzjonali hija wkoll enfasi kritika hekk kif il-banek jadattaw għat-trasformazzjoni diġitali rapida u għat-teknoloġiji emerġenti, bħall-intelliġenza artifiċjali (IA) avvanzata, li jintroduċu vulnerabbiltajiet ġodda, inklużi dipendenzi fuq fornituri terzi u riskji ċibernetiċi akbar. Dan ifisser li l-banek iridu jibqgħu aġli fl-indirizzar ta’ dawn l-isfidi filwaqt li jiżguraw il-kontinwità tas-servizzi kritiċi tagħhom u l-konformità mar-rekwiżiti regolatorji bħall-Att tal-UE dwar ir-Reżiljenza Operazzjonali Diġitali (DORA).
Il-prijoritajiet superviżorji għall-2027-29 huma ġeneralment simili għas-sena l-oħra. Bħal fis-snin preċedenti, dawn jibbilanċjaw il-kontinwità mal-ħtieġa li jiġu indirizzati r-riskji emerġenti u l-vulnerabbiltajiet ġodda. B’mod partikolari, il-prijoritajiet jirriflettu l-ħtieġa li l-banek isaħħu r-reżiljenza finanzjarja tagħhom għar-riskji ġeopolitiċi u x-xokkijiet makrofinanzjarji (Prijorità 1), kif ukoll li jsaħħu r-reżiljenza operazzjonali u l-kapaċitajiet tal-ICT tagħhom b’rispons għat-theddid emerġenti (Prijorità 2). Kull prijorità timmira lejn vulnerabbiltajiet speċifiċi, li għalihom ġew stabbiliti oġġettivi strateġiċi ddedikati u ġew żviluppati programmi ta’ ħidma mfassla apposta bil-ħsieb li jitrawwem settur bankarju Ewropew reżiljenti li kapaċi jinnaviga xenarju ta’ riskju dejjem aktar kumpless.[3]
Figura 1
Prijoritajiet superviżorji għall-2027-2029

Sors: BĊE.
Il-prijoritajiet superviżorji jindirizzaw l-aktar vulnerabbiltajiet rilevanti tal-banek u jippromwovu l-konsistenza u l-effettività fl-ippjanar tat-Timijiet Superviżorji Konġunti (TSK) għal riskji trażversali. Dawn jipprovdu l-bażi għall-ippjanar superviżorju, li jirrifletti kemm il-prijoritajiet tas-sistema kollha kif ukoll oqsma ta’ tħassib aktar idjosinkratiċi u speċifiċi għall-istituzzjonijiet, u jappoġġaw lis-superviżuri fl-allokazzjoni tar-riżorsi f’konformità mal-livelli predefiniti ta’ tolleranza tar-riskju. Sabiex jitrawmu l-effettività u s-sinerġiji fil-livell tas-settur bankarju Ewropew, il-prijoritajiet superviżorji huma żviluppati f’kollaborazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u awtoritajiet Ewropej oħra, b’mod partikolari l-Awtorità Bankarja Ewropea u l-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni. Għas-superviżuri nazzjonali li jissorveljaw istituzzjonijiet inqas sinifikanti, il-prijoritajiet superviżorji fis-sistema kollha jservu bħala referenza utli għall-istabbiliment ta’ strateġiji ta’ sorveljanza proporzjonati. Komunikazzjoni ċara ta’ dawn il-prijoritajiet hija kruċjali biex jitrawmu t-trasparenza u l-konsistenza fis-superviżjoni bankarja Ewropea u biex jiġu ċċarati l-aspettattivi għall-banek.
Approċċ mifrux mas-sistema kollha biex jiġu stabbiliti l-prijoritajiet huwa kruċjali għar-riformi superviżorji li għaddejjin u biex jiġi żgurat li s-superviżjoni bankarja Ewropea tibqa’ effiċjenti, effettiva u reattiva għar-riskji emerġenti f’xenarju finanzjarju li qed jevolvi.[4] Dawn ir-riformi – li jinkludu riforma tal-SREP, l-inizjattiva “Superviżjoni fil-livell li jmiss” u l-kultura superviżorja u l-valutazzjoni tal-effettività – huma mfassla biex inaqqsu l-kumplessità u jsaħħu s-superviżjoni bbażata fuq ir-riskju. Billi jmexxu l-ippjanar strateġiku tal-BĊE, il-prijoritajiet superviżorji jikkontribwixxu direttament għall-oġġettivi tar-riformi, peress li jiffukaw fuq l-aktar riskji rilevanti, filwaqt li jrawmu ġestjoni f’waqtha u effettiva tal-vulnerabbiltajiet fis-settur bankarju kollu. Meta dawn il-prijoritajiet jissarrfu f’attivitajiet konkreti, bħal spezzjonijiet fuq il-post (OSIs) u rieżamijiet orizzontali, is-superviżuri jużaw qafas ta’ tolleranza tar-riskju li jgħaqqad dawn il-prijoritajiet ġenerali ma’ valutazzjonijiet speċifiċi għall-istituzzjoni. Dan il-bilanċ bejn ir-riskji u l-prijoritajiet mifruxa mas-sistema kollha u speċifiċi għall-istituzzjonijiet jagħmilha possibbli li jiġu ssimplifikati l-azzjonijiet superviżorji u jiġu limitati l-implikazzjonijiet għall-banek individwali fl-istess ħin li jissaħħu r-reżiljenza u l-istabbiltà ġenerali tas-settur bankarju Ewropew.
2 Valutazzjoni tar-riskju u prijoritajiet superviżorji għall-2027-29
2.1 Ambjent ġeopolitiku u makrofinanzjarju
Il-materjalizzazzjoni tar-riskji ġeopolitiċi, iż-żieda fl-ostakli għall-kummerċ u ż-żieda fil-frammentazzjoni globali jkomplu jisfidaw il-prospettiva makroekonomika għaż-żona tal-euro u s-settur bankarju tagħha. Il-kunflitt fil-Lvant Nofsani intensifika l-instabbiltà globali, u wassal għal żieda qawwija fil-perċezzjonijiet tar-riskju, ipprezzar mill-ġdid qawwi tas-suq finanzjarju u inċertezza akbar tal-politika ekonomika fl-Ewropa. Dan qed jaggrava t-tensjonijiet kummerċjali li għaddejjin bħalissa u l-effetti persistenti tal-gwerra tar-Russja kontra l-Ukraina. Il-kunflitt fil-Lvant Nofsani kkawża interruzzjonijiet sinifikanti fis-swieq taż-żejt u tal-gass, li rriżultaw fl-akbar xokk fil-provvista fl-istorja tas-suq taż-żejt.[5] Filwaqt li l-impatt immedjat fuq is-settur bankarju Ewropew s’issa kien limitat, eskalazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni fil-Lvant Nofsani u effetti sekondarji mdewma, permezz ta’, pereżempju, swieq tal-ekwità u tal-bonds, inflazzjoni ogħla u tkabbir ekonomiku aktar bil-mod, jistgħu jkunu ta’ piż fuq il-kwalità u r-reżiljenza tal-assi tal-banek fil-futur.
L-ekonomija taż-żona tal-euro wriet li hija reżiljenti għax-xokk tal-enerġija fil-Lvant Nofsani, iżda għad hemm inċertezza, bl-inflazzjoni ġenerali mistennija tibqa’ ogħla mill-mira tal-BĊE ta’ 2% fuq terminu qasir.[6] Minkejja r-reżiljenza murija fl-ewwel nofs tas-sena, il-perspettiva ekonomika fuq terminu qasir għaż-żona tal-euro għadha inċerta ħafna fost il-kunflitt li għaddej fil-Lvant Nofsani u l-volatilità kontinwa fis-swieq tal-enerġija. Fuq terminu medju, id-domanda domestika hija mistennija li tkompli tkun il-mutur ewlieni tat-tkabbir ekonomiku fiż-żona tal-euro, appoġġata minn irkupru fl-introjtu reali, suq tax-xogħol reżiljenti u żieda fl-infiq tal-gvern fuq l-infrastruttura u d-difiża, ikkomplementati minn investimenti relatati mal-IA.[7] Madankollu, prezzijiet tal-enerġija u kundizzjonijiet ta’ finanzjament iktar stretti żiedu l-vulnerabbiltajiet fiskali u llimitaw l-kapaċità tal-gvernijiet li jipproteġu l-unitajiet domestiċi u d-ditti minn xokkijiet fil-futur.[8] Dawn l-isfidi fiskali persistenti, flimkien ma’ inċertezza akbar, jistgħu joħolqu ċrieki ta’ rispons negattivi bejn is-sovrani, is-swieq finanzjarji u l-ekonomija reali.
Ir-riskji negattivi għat-tkabbir ekonomiku taż-żona tal-euro għadhom għoljin, primarjament minħabba t-tensjonijiet ġeopolitiċi għoljin.[9] Kwalunkwe tfixkil ulterjuri fil-provvisti tal-enerġija jista’ jamplifika l-pressjonijiet inflazzjonarji, inaqqas l-introjtu reali u jnaqqas l-investiment. Deterjorament fis-swieq finanzjarji globali jista’ jissikka l-provvista tal-kreditu u jdgħajjef id-domanda, filwaqt li ż-żieda mill-ġdid fit-tensjonijiet kummerċjali tista’ taggrava t-tfixkil fil-katina tal-provvista, tnaqqas l-esportazzjonijiet u trażżan il-konsum u l-investiment. L-inċertezzi ġeopolitiċi persistenti li jirriżultaw mill-gwerra tar-Russja kontra l-Ukraina u kunflitti oħra li għaddejjin bħalissa, iż-żieda fin-nefqa għad-difiża u l-ispazju fiskali ristrett qed ifixklu l-kapaċità tal-gvernijiet li jindirizzaw l-isfidi strutturali relatati mad-diġitalizzazzjoni, it-tkabbir baxx fil-produttività, it-tixjiħ tal-popolazzjoni u t-tibdil fil-klima.[10] Id-diskrepanza fil-protezzjoni tal-assigurazzjoni,[11] li għadha sostanzjali, flimkien ma’ inċentivi ta’ adattament limitati għall-kumpaniji, qed iċaqilqu dejjem aktar it-telf minn katastrofi naturali u relatati mal-klima fuq il-karti tal-bilanċ pubbliċi, u qed ikomplu jagħmlu pressjoni fuq ir-riżorsi fiskali u jsaħħu ċ-ċrieki ta’ rispons negattivi.[12] L-interazzjoni tal-vulnerabbiltajiet fi swieq differenti (eż. dejn b’rendiment għoli, finanzjament ingranat, stokkijiet relatati mal-IA), livelli ta’ dejn sovran storikament għoljin u kundizzjonijiet ta’ finanzjament aktar stretti jistgħu joħolqu instabbiltà sistemika, fi żmien meta l-iżbilanċi fiskali strutturali jistgħu jillimitaw il-kapaċità għal appoġġ potenzjali tas-settur pubbliku fi kriżi sistemika.
It-tensjonijiet ġeopolitiċi fit-tul jew saħansitra li qed jaggravaw, l-iżbilanċi fiskali u r-riskji emerġenti minn teknoloġiji fixkiela bħall-IA jistgħu jittestjaw is-sentiment tas-suq finanzjarju.[13] Il-kunflitt fil-Lvant Nofsani wassal għal ipprezzar mill-ġdid qawwi fis-swieq finanzjarji – u speċjalment fl-ekwità – f’Marzu 2026, madankollu, is-swieq reġgħu żdiedu malajr. Sadanittant, il-valutazzjonijiet tal-ekwità mmoderaw iżda għadhom jiddependu fuq aspettattivi ambizzjużi dwar il-qligħ, b’mod partikolari fis-settur tat-teknoloġija.[14] Il-konċentrazzjoni tas-suq u l-interkonnessjonijiet fost għadd żgħir ta’ ditti kbar tat-teknoloġija żdiedu, u b’hekk is-swieq globali tal-ekwità saru aktar sensittivi għal xokkijiet li joriġinaw minn ditti individwali. Is-swieq finanzjarji għadhom vulnerabbli għal aġġustamenti qawwija xprunati minn aspettattivi qawwija ta’ qligħ għall-ekwitajiet, skoperturi kkonċentrati u tfixkil relatat mal-IA, aggravati minn vulnerabbiltajiet f’istituzzjonijiet finanzjarji mhux bankarji (NBFIs). Filwaqt li l-interkonnessjonijiet bejn il-banek taż-żona tal-euro u l-NBFIs qed ikomplu jikbru, ir-riskji sottostanti huma meqjusa l-aktar rilevanti għal ftit banek biss. Madankollu, dawn l-iskoperturi interkonnessi jistgħu jamplifikaw il-vulnerabbiltajiet fil-livell tas-sistema, b’mod partikolari matul episodji ta’ stress tas-suq, li jwasslu għal effetti konsegwenzjali fost l-istituzzjonijiet u s-swieq finanzjarji.
2.2 Prijorità 1: Tisħiħ tar-reżiljenza finanzjarja tal-banek għal riskji ġeopolitiċi u xokkijiet makrofinanzjarji
L-ostakli esterni mill-ambjent ġeopolitiku u makrofinanzjarju jkomplu jisfidaw ir-reżiljenza finanzjarja tas-settur bankarju Ewropew, u jeħtieġu enfasi superviżorja mmirata. Peress li l-perspettiva makroekonomika aktar dgħajfa taż-żona tal-euro tista’ tieħu ż-żmien biex taffettwa l-kwalità tal-assi tal-banek, huwa essenzjali li l-banek iżommu standards sodi ta’ sottoskrizzjoni tal-kreditu u prattiki robusti ta’ ġestjoni tar-riskju tal-kreditu. Barra minn hekk, l-interkonnessjonijiet dejjem jikbru tal-banek mas-settur tal-NBFI jeħtieġu skrutinju superviżorju mill-qrib, b’mod partikolari għall-banek bi skoperturi sinifikanti għal kontropartijiet aktar riskjużi, minħabba ingranaġġ ogħla, pereżempju.[15] Barra minn hekk, jibqa’ kruċjali li l-banek jimplimentaw b’mod effettiv il-pakkett tas-CRR III/CRD VI biex jallinjaw ir-rekwiżiti kapitali tagħhom mat-teħid tar-riskju attwali. Għalhekk, is-superviżuri se jkomplu jiffukaw fuq il-kalkolu preċiż tal-banek tal-assi ponderati għar-riskju, speċjalment skont l-approċċi standardizzati aktar granulari u sensittivi għar-riskju. Barra minn hekk, l-iskoperturi relatati mal-klima u man-natura jibqgħu vulnerabbiltà ewlenija, hekk kif ir-riskji jkomplu jiżdiedu u l-banek ikomplu jiffaċċjaw sfidi fl-integrazzjoni ta’ dawn ir-riskji fl-oqfsa ta’ ġestjoni tar-riskju u fl-ippjanar prudenzjali tat-tranżizzjoni tagħhom.
Ir-riskji ġeopolitiċi, li kibru matul l-aħħar sena, jibqgħu fokus tal-prijoritajiet superviżorji tal-BĊE. Bħala xprunatur tar-riskju trażversali, ir-riskji ġeopolitiċi jaffettwaw kemm ir-reżiljenza finanzjarja kif ukoll dik operazzjonali tal-banek, peress li jippropagaw permezz ta’ diversi kanali simultanjament,[16] u jagħmluhom kunsiderazzjoni ewlenija kemm fl-attivitajiet superviżorji relatati mal-prijoritajiet kif ukoll f’dawk regolari.
Teħid ta’ riskju prudenti u standards ta’ kreditu sodi
Oġġettiv strateġiku: Sabiex jitrawwem teħid ta’ riskji prudenti, jenħtieġ li l-entitajiet taħt superviżjoni jżommu standards ta’ kreditu sodi u pprezzar ibbażat fuq ir-riskju, jadattaw għall-bidliet makrofinanzjarji u għaċ-ċirkostanzi speċifiċi għall-istituzzjoni, u jimmaniġġjaw b’mod effettiv ir-riskji minn skoperturi materjali għal NBFIs b’riskju ogħla.
Matul is-sena li għaddiet, is-settur bankarju Ewropew irrapporta kwalità stabbli tal-assi minkejja l-isfidi esterni u d-differenzi fil-livell tal-pajjiżi. Il-proporzjonijiet tas-self improduttiv (NPL) baqgħu baxxi, appoġġati minn elementi fundamentali b’saħħithom tas-settur privat u suq tax-xogħol stabbli. Filwaqt li l-banek f’xi pajjiżi esperjenzaw deterjorament materjali fil-kwalità tal-assi, b’mod partikolari fis-segment tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, il-biċċa l-kbira tal-klassijiet tal-assi wrew titjib. Il-kreditu għall-konsumatur kien eċċezzjoni, bl-NPL u l-proporzjonijiet tal-Istadju 2 jiżdiedu b’mod sinifikanti, filwaqt li l-istandards tas-self komplew jissikkaw f’dak is-segment. Fl-istess ħin, il-portafolli tal-ipoteki baqgħu reżiljenti, bi proporzjonijiet tal-NPL f’livelli baxxi, appoġġati minn prezzijiet tal-akkomodazzjoni li qed jogħlew. Filwaqt li l-kundizzjonijiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli kummerċjali wrew sinjali ta’ stabbilizzazzjoni, għad hemm inċertezza sinifikanti u riskji negattivi, b’mod partikolari fir-rigward tal-ħtiġijiet ta’ rifinanzjament, is-self għall-iżvilupp tal-proġetti, il-valwazzjonijiet tal-proprjetà u l-materjalizzazzjoni mdewma tar-riskji ta’ kreditu. B’ħarsa ’l quddiem, l-ambjent ġeopolitiku attwali – ikkaratterizzat minn xokk sinifikanti u dejjiemi tal-enerġija, żieda fil-kompetizzjoni internazzjonali u inċertezzi fit-tariffi persistenti – joħloq riskji għall-karti tal-bilanċ korporattivi, b’mod partikolari f’setturi intensivi fl-enerġija bħall-manifattura, u inklużi s-setturi tal-karozzi u tas-sustanzi kimiċi. Setturi oħra, bħat-trasport u l-agrikoltura, jistgħu jiffaċċjaw ukoll sfidi minn interruzzjonijiet fil-katina tal-provvista, żieda fil-kostijiet tal-input, iżda wkoll avvenimenti estremi tat-temp. Dawn l-iżviluppi jenfasizzaw il-ħtieġa għal ġestjoni tajba tar-riskju ta’ kreditu, qasam maħsub għal titjib fl-eżiti tal-SREP tal-2026.[17] Filwaqt li l-impatt tax-xokkijiet reċenti għadu ma mmaterjalizzax fuq il-karti tal-bilanċ tal-banek, il-kost tar-riskju diġà żdied għall-biċċa l-kbira tal-banek, għalkemm baqa’ qrib il-medja fit-tul tiegħu, u xokkijiet addizzjonali jistgħu jagħmluha neċessarja għalihom li jżidu d-dispożizzjonijiet tagħhom fil-futur.
Minħabba din il-prospettiva diffiċli, huwa essenzjali li l-banek japplikaw standards prudenti ta’ sottoskrizzjoni tal-kreditu u jżommu prattiki robusti ta’ ġestjoni tar-riskju. Fl-2026, is-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE wettqet rieżami tematiku biex tivvaluta l-istandards tas-sottoskrizzjoni tal-kreditu fost l-entitajiet taħt superviżjoni, b’enfasi partikolari fuq self ġdid. B’riżultat ta’ dan, il-banek jistgħu japplikaw is-sejbiet minn dan ir-rieżami biex jgħinuhom jagħmlu valutazzjoni komparattiva tal-prattiki tagħhom kontra l-pari, isaħħu l-oqfsa tagħhom favur ir-riskju u jallinjaw aħjar mal-aspettattivi superviżorji. Għall-ġejjieni, inizjattivi superviżorji ta’ segwitu, li jikkonsistu f’rieżamijiet immirati mhux fuq il-post u fuq il-post, se jibnu fuq l-eżitu tar-rieżami tematiku biex jinvolvu ruħhom ma’ kwalunkwe bank anomali. L-attivitajiet mhux fuq il-post se jimmiraw prinċipalment lejn il-valutazzjonijiet tal-banek tal-affidabbiltà kreditizja tal-mutwatarji fis-segmenti tal-proprjetà immobbli residenzjali u korporattivi.
Qasam ta’ tħassib dejjem akbar għas-superviżuri huwa l-iskoperturi tal-banek għal NBFIs aktar vulnerabbli u aktar riskjużi, minkejja li f’dan l-istadju għandhom jitqiesu materjali biss għal ftit banek. Dawn l-iskoperturi jirriżultaw primarjament minn servizzi tas-suq kapitali, bħal tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli u tranżazzjonijiet derivattivi, li jwasslu għal riskju ta’ kreditu tal-kontroparti. Dan ir-riskju huwa aggravat matul perjodi ta’ volatilità sinifikanti u jista’ jinfirex fuq is-suq finanzjarju usa’, jekk jimmaterjalizza. Barra minn hekk, il-banek jistgħu jkunu esposti għall-NBFIs permezz ta’ kanali ta’ finanzjament, linji ta’ kreditu jew self dirett, inklużi swieq privati. Il-volum ta’ tranżazzjonijiet imwettqa mill-banek mal-NBFIs żdied matul l-aħħar sena u huwa fil-biċċa l-kbira kkonċentrat fi ftit istituzzjonijiet, filwaqt li r-riskju ta’ kreditu tal-kontroparti għadu fil-biċċa l-kbira mrażżan fil-livell settorjali. Aktar kmieni fl-2026, it-tħassib dwar id-deterjorament tal-kwalità tal-assi wassal għal żieda fit-talbiet ta’ tifdija minn vetturi NBFI semilikwidi, b’mod partikolari fl-ispazju ta’ kreditu privat, iżda ma ġie osservat l-ebda deterjorament mifrux u l-iskoperturi diretti tal-banek għadhom imrażżna.[18]
L-iskrutinju superviżorju tal-interkonnessjonijiet bejn il-banek u l-NBFI intensifika f’dawn l-aħħar snin, b’diversi rieżamijiet li żvelaw nuqqasijiet fil-ġestjoni mill-banek tar-riskju ta’ kreditu tal-kontroparti, tas-senserija primarja u tal-attivitajiet tas-swieq privati. Eżerċizzju ta’ xenarju esploratorju dwar ir-riskju ta’ kreditu tal-kontroparti li[19] jiffoka fuq ftit istituzzjonijiet magħżula żvela konċentrazzjoni ta’ skoperturi għal kontropartijiet taħt il-grad ta’ investiment f’fond ħeġġ, ekwità privata u uffiċċji tal-familja, filwaqt li l-livelli ta’ kollateralizzazzjoni għall-kontropartijiet tal-NBFI kienu komparattivament għoljin. Dan l-eżerċizzju wera wkoll li l-maġġoranza tal-banek parteċipanti ma kellhomx fis-seħħ oqfsa għall-ittestjar tal-istress jew limiti tar-riskju speċifiċi għall-NBFI. Analiżi ulterjuri tal-iskoperturi tal-banek għall-fondi ta’ ekwità privata u ta’ kreditu żvelat dgħufijiet fil-ġestjoni tar-riskju għal dawn is-segmenti.[20] B’riżultat ta’ dan, is-superviżuri se jwettqu segwitu mmirat fuq l-isforzi tal-banek biex japplikaw ir-rakkomandazzjonijiet li saru rigward l-oqfsa tal-ġestjoni tar-riskju tagħhom għall-finanzjament tal-fondi.
Għall-ġejjieni, is-superviżuri se jkomplu jimmonitorjaw mill-qrib dawn l-iżviluppi tar-riskju u l-konformità tal-banek mal-aspettattivi superviżorji għal attivitajiet privati relatati mas-suq. Kampanja ġdida tal-OSI se tiffoka fuq il-finanzjament tal-fondi, is-self ibbażat fuq l-assi u l-iskoperturi bankarji paralleli, b’mod partikolari dawk marbuta mal-ekwità privata, il-kreditu privat u l-fondi li jinvestu f’assi tanġibbli. L-isforzi superviżorji se jikkonċentraw fuq istituzzjonijiet bi skoperturi sinifikanti għal kontropartijiet aktar riskjużi aktar milli jagħmluha prijorità għas-sistema kollha.
Attivitajiet superviżorji ppjanati għal dawn il-prijoritajiet
- Analiżijiet immirati tal-valutazzjonijiet tal-affidabbiltà kreditizja tal-banek, b’enfasi fuq is-segmenti tal-proprjetà immobbli residenzjali u korporattivi
- Kampanja tal-OSI dwar l-istandards tas-sottoskrizzjoni tal-kreditu u OSIs immirati dwar l-ipprezzar tas-self
- Segwitu mmirat dwar l-aderenza tal-banek mar-rakkomandazzjonijiet tal-qafas tal-ġestjoni tar-riskju għall-finanzjament tal-fondi
- Kampanja tal-OSI dwar il-finanzjament tal-fondi, is-self ibbażat fuq l-assi u l-iskoperturi tal-NBFI
Kapitalizzazzjoni adegwata u implimentazzjoni konsistenti tas-CRR III
Objettiv strateġiku: L-entitajiet taħt superviżjoni għandhom jiżviluppaw u jżommu ppjanar sod tal-kapital, li jirrifletti l-impatti potenzjali minn xokkijiet makrofinanzjarji u ġeopolitiċi negattivi, u jiżguraw implimentazzjoni xierqa tar-rekwiżiti l-ġodda tas-CRR III.
Filwaqt li marġni ta’ manuvra adegwat tal-kapital jappoġġa r-reżiljenza tal-banek għal xokkijiet negattivi, il-ġestjoni tar-riskju li tħares ’il quddiem u l-ippjanar sod tal-kapital jibqgħu kruċjali. Wara li laħqu l-ogħla livell tagħhom fl-2025 bis-saħħa ta’ profittabbiltà qawwija, il-proporzjonijiet kapitali aggregati għas-settur bankarju Ewropew baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess fl-2026, u dan irriżulta f’riżervi robusti fil-livell tas-sistema. Madankollu, il-probabbiltà akbar ta’ avvenimenti ta’ riskju tat-truf fl-ambjent inċert attwali tenfasizza l-ħtieġa għal ippjanar prudenti u li jħares ’il quddiem. It-test tal-istress invers tar-riskju ġeopolitiku tal-2026 żvela li l-banek kellhom fehim ġenerali sod tal-kanali ta’ trażmissjoni li jaffettwaw is-solvenza, il-likwidità u s-sorsi ta’ introjtu tagħhom. Minkejja dan, ħafna oqfsa għall-ittestjar tal-istress naqsu milli jaqbdu b’mod preċiż l-interazzjonijiet bejn is-solvenza u l-likwidità. Barra minn hekk, ġew żvelati nuqqasijiet fit-traduzzjoni tax-xenarji f’metrika ta’ solvenza, il-fattibbiltà ta’ azzjonijiet ta’ mitigazzjoni u suppożizzjonijiet rigward l-espansjoni tal-karti tal-bilanċ matul kriżijiet sistemiċi.[21] Ir-riżultati tal-SREP tal-2026 indikaw ukoll dgħufijiet persistenti fl-oqfsa tal-ippjanar tal-kapital u fil-preċiżjoni tal-projezzjoni.[22]
Għall-ġejjieni, is-superviżuri se jkomplu jivvalutaw il-proċessi interni ta’ valutazzjoni tal-adegwatezza tal-kapital tal-banek (ICAAP), b’enfasi fuq il-projezzjonijiet kapitali u l-ġestjoni avversa tax-xenarji. It-test tal-istress fl-UE kollha tal-2027 se jkompli jevalwa r-reżiljenza tal-banek, filwaqt li jinkorpora t-tranżizzjoni relatata mal-klima u r-riskji fiżiċi flimkien max-xokkijiet makrofinanzjarji għall-ewwel darba.[23]
Il-qafas tas-CRR III għandu l-għan li jsaħħaħ il-kapaċità tal-banek li jassorbu x-xokkijiet ekonomiċi, għalkemm l-implimentazzjoni ta’ dan il-qafas b’mod preċiż u konsistenti tibqa’ ta’ sfida. Wara li ġew identifikati dawk il-banek li jeħtieġu skrutinju aktar mill-qrib, fl-2026 tnedew attivitajiet superviżorji orizzontali u fuq il-post immirati biex jivvalutaw il-prattiki tal-banek u jivvalutaw l-implimentazzjoni preċiża u konsistenti tal-approċċi standardizzati użati għall-kalkolu tal-assi ponderati għar-riskju fir-riskju ta’ kreditu u fir-riskju operazzjonali. Dawn l-attivitajiet se jkomplu fl-2027 u se jiġu estiżi biex gradwalment iżidu l-kopertura tal-banek.
Bħala parti mir-riformi superviżorji, is-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE introduċiet proċedura rapida[24] f’Jannar 2026 biex tissimplifika u tiddiġitalizza l-valutazzjoni għal titolizzazzjonijiet sintetiċi sempliċi u standardizzati eliġibbli. B’madwar 30% tat-tranżazzjonijiet sintetiċi kollha li jissodisfaw il-kriterji ta’ eliġibbiltà, diġà qed issir simplifikazzjoni. Id-data miġbura permezz tal-proċess rapidu diġitalizzat tintuża mhux biss biex jiġu vvalutati t-tranżazzjonijiet individwali iżda wkoll il-vulnerabbiltajiet speċifiċi għall-banek u fil-livell tas-sistema. B’mod parallel, għaddej proġett biex jiġu diġitalizzati n-notifiki ta’ titolizzazzjoni barra mill-proċess rapidu. B’mod ġenerali, jibqa’ kruċjali għas-superviżuri li jivvalutaw l-istrateġija ġenerali, il-ġestjoni tar-riskju u l-oqfsa kapitali tal-banek biex jiżguraw li r-riskji[25] maħluqa mit-titolizzazzjonijiet jiġu identifikati, imkejla, immonitorjati, irrapportati u ġestiti b’mod adegwat. F’dan l-isfond, fl-2027 il-BĊE se jwettaq rieżami mmirat ta’ banek magħżula biex jeżamina l-istrateġiji ta’ trasferiment tar-riskju sinifikanti (SRT) tagħhom, l-oqfsa ta’ inklinazzjoni favur ir-riskju, il-prattiki ta’ ġestjoni tat-tranżazzjonijiet minn tarf sa tarf u l-integrazzjoni tal-SRT fil-pjanijiet kapitali u x-xenarji tal-ICAAP. Dan ir-rieżami orizzontali se jiġi kkomplementat minn OSIs immirati dwar it-titolizzazzjoni sintetika tal-SRT.
Attivitajiet superviżorji ppjanati għal dawn il-prijoritajiet
- Rieżami immirat ta’ kif l-assi ponderati għar-riskju ta’ kreditu jiġu kkalkulati skont l-approċċ standardizzat, ikkomplementat minn kampanja tal-OSI
- Rieżami mmirat tal-komponent tal-indikatur tan-negozju li jappoġġa l-kalkolu tar-rekwiżiti kapitali għar-riskju operazzjonali
- Rieżami mmirat tal-istrateġija tal-SRT u l-ġestjoni tar-riskju, ikkomplementat minn OSIs immirati dwar it-titolizzazzjoni sintetika tal-SRT
Ġestjoni prudenti tar-riskji relatati mal-klima u man-natura
Oġġettiv strateġiku: L-entitajiet taħt superviżjoni għandhom jivvalutaw u jiġġestixxu b’mod effettiv ir-riskji fuq terminu qasir, medju u twil li jirriżultaw mid-diversi kriżijiet klimatiċi u tan-natura, u għandhom jirrimedjaw għal nuqqasijiet persistenti fl-oqfsa ta’ ġestjoni tar-riskju relatati tagħhom.
Hekk kif l-emissjonijiet globali tas-CO2 mill-fjuwils fossili laħqu livell rekord fl-2025 u t-temperaturi qed ikomplu jiżdiedu, ir-riskji relatati mal-klima u man-natura għadhom joħolqu sfidi sinifikanti kemm għall-ekonomija taż-żona tal-euro kif ukoll għall-banek. L-avvenimenti estremi tat-temp qed jiżdiedu fil-frekwenza u s-severità,[26] bi pressjoni dejjem akbar fuq it-tkabbir ekonomiku.[27] Dawn huma amplifikati mid-degradazzjoni tal-assi bijofiżiċi u idroloġiċi bħall-foresti, il-qigħan tax-xmajjar u l-ġibjuni tal-ilma ta’ taħt l-art. Fl-istess ħin, ir-riskji ta’ tranżizzjoni diżordinata għadhom għoljin, peress li l-inċertezza u -tenzjonijiet tal-politika jaffettwaw id-deċiżjonijiet ta’ investiment u jżidu l-kostijiet tat-tranżizzjoni. Il-kunflitt fil-Lvant Nofsani u l-interruzzjonijiet reċenti fil-provvisti taż-żejt u tal-gass taw spinta temporanja lill-użu tal-fjuwils fossili, b’xi pajjiżi, inkluż fl-UE, imorru lura għall-faħam. Għalkemm it-tħassib dwar is-sigurtà tal-enerġija, l-inċentivi ekonomiċi u l-inizjattivi bħal AccelerateEU u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Elettrifikazzjoni jappoġġaw il-bidla fit-tul lejn enerġija nadifa, it-tranżizzjoni għadha mhux fit-triq it-tajba. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri issa huma meqjusa li x’aktarx ma jilħqux il-miri klimatiċi tagħhom għall-2030 u t-trajettorji kollettivi tal-emissjonijiet tal-kumpaniji elenkati jimplikaw tisħin globali ta’ 3°C.[28]
Wara li l-programm ta’ ħames snin tal-BĊE dwar ir-riskju klimatiku u tan-natura ntemm fl-2025, is-superviżuri komplew isegwu n-nuqqasijiet materjali li fadal. Matul l-2025, is-superviżuri mmonitorjaw mill-qrib ir-rimedju għal dawk in-nuqqasijiet, anke permezz ta’ OSIs immirati. Filwaqt li l-entitajiet taħt superviżjoni għamlu progress sinifikanti b’mod ġenerali, l-approċċi għall-ġestjoni tar-riskju relatat mal-klima u man-natura għadhom irregolari. Il-lakuni fil-kopertura komprensiva tal-portafolli materjali, l-iskoperturi u l-kategoriji tar-riskju kollha jkomplu jqajmu tħassib. L-impatti futuri għadhom inċerti ħafna u x’aktarx li jiġu sottovalutati, peress li amplifikaturi, kanali ta’ trażmissjoni u mekkaniżmi ta’ mitigazzjoni importanti huma riflessi biss parzjalment fl-oqfsa attwali.[29] Is-superviżuri komplew isegwu dawn il-vulnerabbiltajiet li fadal bħala parti mill-attivitajiet superviżorji regolari tagħhom. Mandati prudenzjali ġodda fis-CRR III/CRD VI, flimkien mal-aspettattivi regolatorji deskritti fil-Linji Gwida tal-EBA dwar il-ġestjoni tar-riskji ESG, ġew introdotti fil-prattika superviżorja b’mod gradwali u mmirat, li jindirizzaw oqsma li qabel ma kinux koperti fil-Linja gwida dwar ir-riskji relatati mal-klima u ambjentali tal-BĊE. Biex tkompli tgħin lill-banek jagħlqu l-lakuni fl-oqfsa tal-ġestjoni tar-riskju tagħhom u jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet fl-ambjent tar-riskju li qed jevolvi, is-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE aġġornat il-kompendju tagħha ta’ prattiki tajbin għall-ġestjoni tar-riskju klimatiku u tan-natura u tirrapporta dwar prattiki tajbin għall-ittestjar tal-istress tar-riskju relatat mal-klima u man-natura f’Mejju 2026.
B’ħarsa ’l quddiem, is-superviżuri se jiffukaw fuq il-prattiki tal-banek biex itejbu l-kapaċitajiet ta’ ppjanar tat-tranżizzjoni prudenzjali tagħhom u jindirizzaw l-isfidi persistenti relatati mal-ġestjoni tar-riskju relatat mal-klima u man-natura, b’enfasi akbar fuq ir-riskju fiżiku. Id-djalogi strutturati informali ma’ kampjun ta’ banek dwar l-ippjanar tat-tranżizzjoni prudenzjali bdew fl-2025 u komplew fl-2026, inkluż bħala parti mill-OSIs. L-għan huwa li jitrawwem fehim kondiviż tal-aspettattivi superviżorji u li s-superviżuri jkunu jistgħu jqisu l-approċċi tal-ippjanar tat-tranżizzjoni tal-banek u jidentifikaw oqsma għal titjib. Bħala l-pass li jmiss, il-BĊE se jwettaq rieżami tematiku fl-2027 biex jivvaluta l-kapaċitajiet ta’ ppjanar tat-tranżizzjoni prudenzjali tal-banek. Is-superviżuri se jkomplu wkoll l-analiżi tagħhom tal-kapaċità tal-banek li jindirizzaw sfidi persistenti ta’ riskju fiżiku fi grupp magħżul ta’ banek. L-enfasi se tkun fuq il-valutazzjoni tat-tħejjijiet tal-banek għar-riskju fiżiku u l-kapaċitajiet tagħhom li jidentifikaw, ikejlu u jirrispondu għalih. Minbarra l-għan fuq terminu medju li r-riskji relatati mal-klima u man-natura jiġu integrati bis-sħiħ fil-kategoriji klassiċi kollha ta’ riskju bankarju matul OSIs regolari, fl-2028 is-superviżuri beħsiebhom iwettqu OSIs immirati ta’ riskji relatati mal-ilma minbarra li jsegwu s-sejbiet mir-rieżami tematiku tal-ippjanar tat-tranżizzjoni prudenzjali.
Attivitajiet superviżorji ppjanati għal dawn il-prijoritajiet
- Rieżami tematiku tal-ippjanar tat-tranżizzjoni prudenzjali tal-banek f’konformità mal-pakkett CRR III/CRD VI
- Studju fil-fond fil-kapaċitajiet tal-banek biex jindirizzaw l-isfidi kontinwi, inkluż ir-riskju fiżiku relatat mall-klima u man-natura
- OSIs immirati li jiffukaw fuq (1) segwitu għar-rieżami tematiku tal-ippjanar tat-tranżizzjoni prudenzjali, (2) riskji relatati mal-ilma, u (3) aktar integrazzjoni tar-riskji relatati mal-klima u man-natura fir-riskju ta’ kreditu u fl-OSIs tal-ICAAP
2.3 Prijorità 2: Tisħiħ tar-reżiljenza operazzjonali tal-banek u t-trawwim ta’ kapaċitajiet robusti tal-ICT
L-avvanzi teknoloġiċi rapidi u t-theddid ċibernetiku li qed jikber, aggravati mill-ambjent ġeopolitiku attwali, jissottolinjaw il-ħtieġa li s-settur bankarju Ewropew jiżviluppa, iżomm u, fejn meħtieġ, isaħħaħ il-kapaċitajiet tiegħu fit-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT) u r-reżiljenza operazzjonali. L-attivitajiet superviżorji se jiffukaw fuq l-isforzi ta’ rimedju tal-banek biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet fl-oqfsa tagħhom tas-sigurtà tal-ICT u tal-ġestjoni tar-riskju ta’ partijiet terzi, b’mod partikolari dawk indikati f’rieżamijiet preċedenti. Hekk kif il-ħolqien ta’ mudelli avvanzati tal-fruntieri tal-IA kompla jittrasforma x-xenarju tar-riskju, u b’hekk ippermetta attakki ċibernetiċi aktar sofistikati u frodi xprunata mit-teknoloġija, ir-rimedju f’waqtu u effettiv tan-nuqqasijiet identifikati qabel sar saħansitra aktar kritiku. L-iżvilupp u l-adozzjoni b’pass mgħaġġel tal-mudelli tal-IA, flimkien mal-interkonnessjonijiet tagħhom ma’ riskji oħra xprunati mit-teknoloġija, żiedu l-ħtieġa li tissaħħaħ l-enfasi superviżorja fuq l-istrateġiji tal-IA, il-ġestjoni tar-riskju u l-istrutturi ta’ governanza tal-banek. B’riżultat ta’ dan, l-ambitu tal-istrateġija ta’ prijorità fuq terminu medju sa twil dwar l-istrateġiji diġitali tal-banek u, b’mod partikolari, dawk relatati mal-IA, il-governanza u l-ġestjoni tar-riskju, li ġie introdott fil-prijoritajiet superviżorji tas-sena l-oħra, ġie integrat fil-ħidma superviżorja regolari dwar ir-riskji xprunati mit-teknoloġija. Huwa daqstant importanti li l-banek jindirizzaw id-dgħufijiet fil-governanza, b’mod partikolari fl-aggregazzjoni tad-data dwar ir-riskju u r-rapportar tar-riskju (RDARR), peress li dan jibqa’ qasam ewlieni għal titjib. Il-pedamenti solidi tal-RDARR huma essenzjali għal sorveljanza effettiva tar-riskju u għat-teħid tad-deċiżjonijiet f’ambjent dejjem aktar kumpless. Din l-enfasi doppja għandha tippermetti lill-banek itaffu r-riskji li qed jevolvu, filwaqt li jimmassimizzaw il-potenzjal trasformattiv tal-innovazzjoni xprunata mill-IA.
Reżiljenza għal riskji xprunati mit-teknoloġija
Oġġettiv strateġiku: L-entitajiet taħt superviżjoni jenħtieġ li jsaħħu r-reżiljenza operazzjonali tagħhom billi jtejbu l-oqfsa tagħhom tas-sigurtà tal-ICT u tal-ġestjoni tar-riskju ta’ partijiet terzi, filwaqt li jindirizzaw l-isfidi ppreżentati mit-teknoloġiji emerġenti, bħall-IA u l-computing kwantistiku. L-entitajiet taħt superviżjoni għandu jkollhom fis-seħħ ukoll strateġiji diġitali robusti, oqfsa ta’ governanza u kontrolli tar-riskju biex jibbilanċjaw l-innovazzjoni ma’ theddid li qed jevolvi sabiex irawmu s-sigurtà u l-kompetittività sostnuta.
Iż-żieda fit-theddid ċibernetiku u l-avvanzi teknoloġiċi rapidi huma ta’ sfida kbira għall-banek li joperaw f’ambjent ġeopolitiku dejjem aktar kumpless. Bħal ħafna infrastrutturi kritiċi tas-suq finanzjarju, il-banek jiffaċċjaw attakki ċibernetiċi aktar frekwenti, immirati u sofistikati,[30] aggravati minn attività malizzjuża sponsorjata mill-Istat u vulnerabbiltajiet akbar tal-katina tal-provvista. Id-dipendenza tagħhom fuq ftit fornituri ta’ servizzi kritiċi, b’mod partikolari fornituri tal-cloud mhux tal-UE, taggrava dawn ir-riskji fost konċentrazzjoni dejjem akbar, sostitwibbiltà baxxa, kapaċitajiet ta’ ħruġ u migrazzjoni, u dipendenzi usa’ fuq il-katina tal-provvista. Mudelli tal-IA fil-fruntieri li kapaċi jidentifikaw b’mod awtonomu l-vulnerabbiltajiet u jwettqu attakki ċibernetiċi avvanzati b’veloċità u preċiżjoni bla preċedent ikomplu jamplifikaw dawn ir-riskji operazzjonali u ta’ stabbiltà finanzjarja.[31] Flimkien mar-riskji ċibernetiċi u dawk relatati mal-ICT, ir-riskju ta’ frodi kiber drastikament matul dawn l-aħħar ftit snin minħabba vulnerabbiltajiet relatati mat-teknoloġija u l-kriminalità finanzjarja,[32] għalkemm it-telf bankarju relatat għadu limitat ħafna.
Il-banek issa jeħtieġ li jżidu l-isforzi tagħhom biex jiżviluppaw, iżommu u, fejn meħtieġ, itejbu l-oqfsa tal-ġestjoni tar-riskju operazzjonali tagħhom. Ir-rieżamijiet superviżorji u r-riżultati tal-SREP tal-2026 jiżvelaw nuqqasijiet materjali persistenti fil-ġestjoni tar-riskju operazzjonali, bir-riskju tal-ICT b’punteġġ baxx b’mod konsistenti.[33] In-nuqqasijiet ewlenin huma relatati mal-prattiki taċ-ċibersigurtà, l-iġjene ċibernetika bażika u l-ġestjoni tar-riskju minn partijiet terzi, li juru l-ħtieġa li l-banek isaħħu l-prattiki tagħhom f’dawn l-oqsma.[34] Ittra mis-CEO dwar it-theddid għaċ-ċibersigurtà abilitat bl-IA mis-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE, maħruġa flimkien mat-twissija tal-BERS dwar ir-riskji ċibernetiċi sistemiċi li jirriżultaw minn mudelli ta’ intelliġenza artifiċjali fil-fruntieri, enfasizzat l-importanza kritika li jiġu indirizzati s-sejbiet superviżorji mhux solvuti, it-theddid emerġenti abilitat bl-IA u l-konformità mad-DORA.
F’dawn l-aħħar ftit snin, is-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE approfondiet il-fehim tagħha tal-istrateġiji diġitali tal-banek, il-każijiet ta’ użu tal-IA u l-prattiki tal-ġestjoni tar-riskju permezz ta’ interazzjonijiet kontinwi u workshops tematiċi. Filwaqt li l-banek qed jagħmlu passi ’l quddiem fl-allinjament tal-inizjattivi tal-IA ma’ strateġiji diġitali usa’, fit-titjib tal-arranġamenti ta’ governanza tagħhom u fit-tħejjija għall-Att tal-UE dwar l-IA, hija meħtieġa aktar ħidma f’oqsma bħat-trasparenza, l-ispjegabbiltà u l-governanza tad-data. Dawn in-nuqqasijiet juru l-ħtieġa għal fokus kontinwu fuq l-RDARR biex jiġu żgurati eżiti konsistenti u affidabbli. Fl-2026, inizjattiva orizzontali dwar l-applikazzjonijiet ġenerattivi tal-IA esplorat kemm l-opportunitajiet kif ukoll ir-riskji assoċjati tal-IA u vvalutat it-tħejjija tal-banek għall-ġestjoni ta’ tali sfidi.
Għall-ġejjieni, il-prijoritajiet superviżorji se jiffukaw fuq it-tisħiħ tal-ġestjoni tar-riskju tal-ICT u r-reżiljenza operazzjonali tal-banek, kif ukoll fuq it-trawwim tal-isforzi tas-settur bankarju biex jadatta għat-teknoloġiji emerġenti. Ħafna mill-involviment superviżorju li jmiss mal-banek se jkun iddedikat għar-rimedju tas-sejbiet u l-miżuri pendenti tar-riskju tal-ICT identifikati fis-snin preċedenti bħala parti mill-“eżerċizzju ta’ riallokazzjoni” usa’.[35] Dan l-eżerċizzju jinvolvi rieżami strutturat ta’ sejbiet u miżuri miftuħa, li jqis diversi fatturi, inklużi s-severità, l-età, ir-rilevanza prudenzjali u l-istatus ta’ rimedju tagħhom, u l-probabbiltà li jista’ jkun meħtieġ aktar intervent superviżorju. Flimkien mal-introduzzjoni ta’ din l-inizjattiva ta’ rimedju fis-sistema kollha, l-attivitajiet superviżorji komplementari se jiffukaw fuq ir-riskju għas-sigurtà tal-ICT, inkluża l-kontinwazzjoni tal-kampanja tal-OSI dwar il-ġestjoni taċ-ċibersigurtà u l-ittestjar tal-penetrazzjoni mmexxi mit-theddid f’konformità mar-rekwiżiti tad-DORA.
Barra minn hekk, l-inizjattivi ta’ segwitu se jevalwaw it-tħejjija tal-banek għall-migrazzjoni tal-kriptografija postkwantistika, filwaqt li jenfasizzaw il-ħtieġa għal tħejjija f’waqtha, kif ukoll il-pjanijiet ta’ azzjoni mfassla mill-banek b’rispons għall- ittratal-Għażiż Uffiċjal Kap Eżekuttiv dwar it-theddid għaċ-ċibersigurtà abilitat bl-IA bil-ħsieb li jiġu identifikati x-xejriet, l-isfidi u l-oqsma għal titjib. Fil-qasam tal-ġestjoni tar-riskju ta’ partijiet terzi, is-superviżuri se jestendu l-kampanja relatata tal-OSI u jwettqu rieżami mmirat tad-dipendenzi tal-fornitur tas-servizzi tal-cloud. L-oġġettiv hawnhekk huwa li jiġu skoperti r-riskji assoċjati mad-dipendenza tal-banek fuq fornituri esterni għal funzjonijiet kritiċi u li jiġi vvalutat jekk il-banek għandhomx fis-seħħ miżuri adegwati biex jirrispondu għal tfixkil potenzjali tas-servizz u jirkupraw minnu. Hija ppjanata wkoll estensjoni tar-rieżami mmirat tal-2026 tal-ġestjoni tat-tibdil fl-ICT. Barra minn hekk, is-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE se tinforma lill-banek rilevanti dwar ir-riskji identifikati mis-Sorveljant Ewlieni fir-rakkomandazzjonijiet mibgħuta lil fornituri terzi kritiċi ta’ servizzi tal-ICT sabiex il-banek jindirizzaw tali riskji fi ħdan l-oqfsa ta’ ġestjoni tar-riskju ta’ partijiet terzi tagħhom stess ukoll.[36]
Is-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE qed iżżid l-isforzi biex issaħħaħ il-fehim tagħha tar-riskji relatati mal-IA fl-industrija u fis-settur pubbliku. Lil hinn mill-kooperazzjoni li għaddejja mal-awtoritajiet ta’ sorveljanza tal-IA, dan jista’ jfisser involviment strutturat fost il-banek u s-superviżuri biex jitrawmu skambji dwar kwistjonijiet emerġenti bħall-materjalità prudenzjali tar-riskji relatati mal-IA, il-preċiżjoni u l-ispjegabbiltà tal-mudell, il-kwalità tad-data tal-input u l-kwantifikazzjoni tal-benefiċċji tal-każijiet tal-użu tal-IA. Barra minn hekk, rieżamijiet pilota mhux fuq il-post u fuq il-post se jeżaminaw kif l-oqfsa ta’ governanza u ta’ ġestjoni tar-riskju tal-għadd limitat ta’ banek taħt rieżami jappoġġaw l-użu tal-IA, filwaqt li jivvalutaw jekk ir-riskji sottostanti humiex ikkontrollati u allinjati b’mod adegwat mal-oġġettivi strateġiċi u l-inklinazzjoni favur ir-riskju tal-banek.
Attivitajiet superviżorji ppjanati għal dawn il-prijoritajiet
- Strateġija mifruxa mas-sistema kollha dwar ir-rimedju tas-sejbiet u l-miżuri materjali tar-riskji tal-ICT identifikati f’attivitajiet preċedenti
- Żewġ kampanji tal-OSI dwar il-ġestjoni taċ-ċibersigurtà u l-ġestjoni tar-riskju minn partijiet terzi
- Ittestjar tal-penetrazzjoni mmexxi mit-theddid, f’konformità mar-rekwiżiti tad-DORA
- Rieżami mmirat tal-ġestjoni tat-tibdil fl-ICT
- Rieżami mmirat tad-dipendenzi tal-fornituri tas-servizzi tal-cloud tal-banek
- Stħarriġ dwar il-prontezza tal-computing kwantistiku biex tiġi vvalutata l-prontezza tal-banek għall-migrazzjoni tal-kriptografija postkwantistika tagħhom
- Analiżi orizzontali tal-pjanijiet ta’ azzjoni tal-banek dwar mudelli tal-IA pijunieri u segwitu mmirat
- Involviment strutturat mal-industrija li jiffoka fuq każijiet ta’ użu tal-IA u implikazzjonijiet relatati ta’ governanza u ġestjoni tar-riskju, ikkomplementat minn missjonijiet pilota mhux fuq il-post u fuq il-post
Kapaċitajiet tar-rappurtar tar-riskju sodi u sistemi ta’ informazzjoni relatati
Oġġettiv strateġiku: Sabiex jitrawmu ġestjoni tajba tar-riskju u teħid effettiv ta’ deċiżjonijiet, l-entitajiet taħt superviżjoni jenħtieġ li jsaħħu l-isforzi tagħhom biex jirrimedjaw b’mod effettiv u fil-pront id-dgħufijiet materjali identifikati fl-oqfsa tal-RDAR tagħhom. Għandhom ukoll iġibuhom konformi mal-aspettattivi superviżorji stabbiliti fil-Gwida tal-BĊE dwar l-aggregazzjoni effettiva tad-data dwar ir-riskju u r-rapportar tar-riskju tal-BĊE u l-prinċipji tal-Kumitat ta’ Basel dwar is-Superviżjoni Bankarja għall-prinċipji għall-aggregazzjoni effettiva tad-data dwar ir-riskju u r-rapportar tar-riskju (BCBS 239).
L-avvanzi teknoloġiċi u l-ambjent ġeopolitiku inċert jenfasizzaw l-importanza kritika ta’ kapaċitajiet RDARR b’saħħithom fil-banek. Rapportar f’waqtu u preċiż, li huwa essenzjali għat-tmexxija strateġika effettiva u l-ġestjoni tar-riskju tal-banek – b’mod partikolari fi żminijiet ta’ kriżi – jibqa’ kruċjali fl-ambjent inċert attwali. Fl-istess ħin, il-pass rapidu tal-innovazzjoni teknoloġika u l-adozzjoni dejjem akbar tal-IA qed joħolqu inċentivi b’saħħithom għall-banek biex jagħtu prijorità lil data ta’ kwalità għolja, awtomatizzazzjoni msaħħa u l-modernizzazzjoni tal-arkitetturi tal-IT. Din il-pożizzjoni mhux biss tagħmel l-RDARR bħala element essenzjali ta’ konformità, iżda tagħmel ukoll argument kummerċjali b’saħħtu għal ħafna istituzzjonijiet biex jappoġġjaw l-inizjattivi ta’ innovazzjoni tagħhom.
L-entitajiet taħt superviżjoni għamlu progress notevoli fl-indirizzar tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-RDARR, xprunat parzjalment minn żieda fl-attenzjoni superviżorja. Madankollu, għad hemm bżonn li jissaħħu l-isforzi attwali ta’ rimedju. Il-monitoraġġ superviżorju tal-progress tal-banek skont l-istrateġija ta’ rimedju għas-sistema kollha għall-RDARR jindika fokus akbar mill-entitajiet taħt superviżjoni fuq l-indirizzar tan-nuqqasijiet tal-RDAR/BCBS 239.[37] Il-programmi ta’ rimedju pluriennali qed jiġu implimentati progressivament u qed juru involviment imtejjeb mill-korpi maniġerjali. Fl-istess ħin, jippersistu nuqqasijiet materjali, inkluż fl-arkitettura tal-IT u tad-data, il-lineage tad-data, il-kontrolli tal-kwalità tad-data, id-dipendenza eċċessiva fuq proċessi manwali u kwistjonijiet rikorrenti ta’ rapportar superviżorju. Ir-riskji tal-eżekuzzjoni għadhom għoljin, minħabba l-kumplessità u l-iskedi ta’ żmien twal tal-programmi ta’ trasformazzjoni. Dawn in-nuqqasijiet huma riflessi wkoll f’punteġġi SREP persistentement dgħajfa fl-RDARR.[38]
Għall-ġejjieni, is-superviżuri se jkomplu jiffukaw fuq l-iżgurar ta’ sforzi effettivi ta’ rimedju. Dawn l-isforzi huma mistennija li jintensifikaw matul is-sena li ġejja, b’għadd kbir ta’ miżuri superviżorji severi fl-RDARR li għandhom jiġu indirizzati sa tmiem l-2026 u l-2027. Is-superviżuri se jkomplu jimmonitorjaw mill-qrib il-progress tar-rimedju tal-banek bħala parti mill-istrateġija RDARR għas-sistema kollha, b’enfasi fuq l-aktar nuqqasijiet materjali, f’konformità mal-iskadenzi diskussi u miftiehma. Xi OSIs ta’ segwitu se jikkonċentraw ukoll fuq il-valutazzjoni tar-rimedju effettiv ta’ sejbiet aktar kumplessi identifikati f’rieżamijiet tal-passat. Fejn meħtieġ, is-superviżuri se jagħmlu użu sħiħ mis-setgħat superviżorji eżistenti biex jinkoraġġixxu l-konformità tal-banek fil-futur. Barra minn hekk, xi OSIs immirati se jitwettqu f’entitajiet taħt superviżjoni fejn il-valutazzjoni tal-kapaċitajiet tal-RDARR jeħtieġ li tiġi aġġornata jew għadha ma twettqitx s’issa.
Attivitajiet superviżorji ppjanati għal dawn il-prijoritajiet
- Kontinwazzjoni tal-istrateġija ta’ rimedju dwar miżuri superviżorji severi fl-RDARR
- OSIs immirati ffukati fuq oqfsa RDARR għall-banek li jeħtieġu valutazzjoni ulterjuri, flimkien ma’ OSIs ta’ segwitu mmirati biex jindirizzaw nuqqasijiet severi identifikati qabel
Il-Bank Ċentrali Ewropew, 2026
Indirizz postali 60640 Frankfurt am Main, Germany
Telefown +49 69 1344 0
Sit web www.bankingsupervision.europa.eu
Id-drittijiet kollha riżervati. Ir-riproduzzjoni għal għanijiet edukattivi u mhux kummerċjali hija permessa diment li jissemma s-sors.
Għat-terminoloġija speċifka, jekk jogħġbok irreferi għall-glossarju MSU (disponibbli bl-Ingliż biss).
HTML ISBN 978-92-899-8056-2, ISSN 2599-8617, doi:10.2866/1735354, QB-01-26-243-MT-Q
Ara “Aggregated results of the 2026 SREP”, BĊE, Novembru 2026.
Ara “Il-BĊE jippubblika r-riżultati tat-test tal-istress invers tar-riskju ġeopolitiku tal-2026”, stqarrija għall-istampa , BĊE, Lulju 2026, u “Preparing for the unknown: lessons from the ECB’s reverse stress test on geopolitical risk”, The Supervision Blog, 11 ta’ Settembru 2026.
Għal aktar informazzjoni dwar il-programmi ta’ ħidma u d-definizzjoni ta’ attivitajiet superviżorji, jekk jogħġbok ara “Kaxxa 1: Iċ-ċiklu superviżorju – ippjanar integrat tal-attivitajiet superviżorji”, Prijoritajiet superviżorji 2026-2028, BĊE, 2025.
Ara “Streamlining supervision, safeguarding resilience: the ECB’s agenda for more effective, efficient and risk-based European banking supervision”, BĊE, Diċembru 2025.
Ara “Oil Market Report”, l-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija, Marzu 2026.
Ara “ECB staff macroeconomic projections for the euro area, September 2026”, BĊE.
ibid.
Ara l-Financial Stability Review, BĊE, Novembru 2026.
Ara L-istqarrija tal-politika monetarja”, BĊE, Settembru 2026.
Ara l-Financial Stability Review, BĊE, Novembru 2026.
Ara Hielkema, P., “Insurance protection gaps in a changing climate”, l-Awtorità Ewropea tal-Assigurazzjoni u l-Pensjonijiet tax-Xogħol, April 2026.
Ara Grabbe, H., Keliauskaitė, U., Lappe, M.-S., Monasterolo, I., Tavoni, M. u Zachmann, G., “Planning for the rising fiscal costs of climate disasters”, Policy Brief, 13/2026, Bruegel, is-16 ta’ Ġunju 2026.
Ara l- “Financial Stability Review”, BĊE, Novembru 2026.
ibid.
ibid.
Ara “Addressing the impact of geopolitical risk” fuq is-sit web tas-superviżjoni bankarja tal-BĊE.
Ara “Aggregated results of the 2026 SREP”, BĊE, Novembru 2026.
Ara “Stress in global private credit markets and its implications for euro area financial stability”, Financial Stability Review, BĊE, Mejju 2026.
Ara “Counterparty credit risk exploratory scenario exercise – Final results”, BĊE, Awwissu 2025.
Ara “Complex exposures to private equity and credit funds require sophisticated risk management”, Supervision Newsletter, BĊE, 13 ta’ Novembru 2024.
Ara “Geopolitical risk reverse stress test of euro area banks – 2026 SSM thematic stress test: final results”, BĊE, Lulju 2026.
Ara “Aggregated results of the 2026 SREP”, BĊE, Novembru 2026.
Ara “The EBA launches early consultation on simplified EU-wide stress test, with climate risk integration” stqarrija għall-istampa, Awtorità Bankarja Ewropea, 11 ta’ Ġunju 2026.
Ara “ECB launches fast-track assessments for capital and securitisation”, stqarrija għall-istampa, BĊE, 19 ta’ Diċembru 2025.
It-trasferimenti sinifikanti tar-riskju jistgħu jagħmlu lill-banek dipendenti żżejjed fuq investituri mhux bankarji, u jesponuhom għal riskju ta’ rifinanzjament, u l-interkonnettività ma’ investituri ingranati u monitoraġġ aktar dgħajjef ta’ wara t-trasferiment jistgħu jimminaw it-trasferiment ġenwin tar-riskju.
Ara “WMO confirms 2025 was one of warmest years on record”, stqarrija għall-istampa, The World Meteorological Organization, 14 ta’ Jannar 2026, u “European State of the Climate report”, Il-Kummissjoni Ewropea, 2025.
Ara “Too hot to grow: The economic costs of extreme heat”, Allianz Research, 28 ta’ Mejju 2026.
Ara “Transition Finance Tracker”, MSCI Institute, 2026.
Ara Trust, S. et al., “Planetary Solvency – finding our balance with nature”, Institute and Faculty of Actuaries, Università ta’ Exeter, Jannar 2025.
Ara Elderson, F., “Strengthening operational resilience for the age of AI”, diskors ewlieni fil-Konferenza dwar il-Finanzi Ewropej ta’ Goldman Sachs 2026, 3 ta’ Ġunju 2026.
Ara Aldasoro, I., Auer, R., Frost, J. and Perez-Cruz, F., “A Mythos moment? Frontier AI and cyber risk”, BIS Bulletin, Nru 129, Bank for International Settlements, Lulju 2026.
Ara “Risk Assessment Report – June 2026”, Awtorità Bankarja Ewropea, Ġunju 2026.
Ara “Aggregated results of the 2026 SREP”, BĊE, Novembru 2026.
Ara “Aggregated results of the 2026 SREP”, BĊE, Novembru 2026.
Ara “Timely remediation for more resilient banks”, Supervision Newsletter, BĊE, 12 ta’ Awwissu 2026.
F’konformità mal-Att dwar ir-Reżiljenza Operazzjonali Diġitali tal-UE, Kapitolu V, Taqsima II: Qafas ta’ Sorveljanza ta’ fornituri terzi kritiċi ta’ servizzi tal-ICT.
L-istrateġija ġiet approvata mill-Bord Superviżorju f’Diċembru 2024 wara l-pubblikazzjoni tal-Gwida tal-BĊE dwar l-aggregazzjoni effettiva tad-data dwar ir-riskju u r-rapportar tar-riskju u ffurmat parti mill-programmi ta’ ħidma li fuqhom huma bbażati l-prijoritajiet superviżorji 2026-28.
Ara “Aggregated results of the 2026 SREP”, BĊE, Novembru 2026.