Tosaíochta Maoirseachta 2027-29
1 Réamhrá
Leis na tosaíochtaí maoirseachta le haghaidh 2027-29 léirítear straitéis mheántéarmach Mhaoirseacht Baincéireachta BCE do na 3 bliana amach romhainn. Socraíonn an Bord Maoirseachta na tosaíochtaí sin ar bhonn measúnú riosca cuimsitheach. Déantar athbhreithniú orthu gach bliain chun athruithe ar an timpeallacht riosca, dul chun cinn i gcomparáid le cuspóirí a bhí ann roimhe seo agus torthaí gníomhaíochtaí maoirseachta amhail an Próiseas Athbhreithnithe agus Meastóireachta Maoirseachta (SREP) a léiriú.[1] Áirithítear leis an athbhreithniú bliantúil sin cur chuige réamhbhreathnaitheach rioscabhunaithe lena n-éascaítear leithdháileadh éifeachtúil acmhainní. Déantar gníomhaíochtaí maoirseachta níos trédhearcaí do bhainc freisin leis agus soláthraítear leis an tsolúbthacht chun na tosaíochtaí a chur in oiriúint do thimpeallacht riosca atá ag athrú.
Tá athléimneacht láidir léirithe ag earnáil baincéireachta na hEorpa le bliain anuas, le tacaíocht ó mhaoláin láidre chaipitil agus leachtachta, cáilíocht chobhsaí sócmhainní agus brabúsacht láidir, d’ainneoin dúshláin shuntasacha. Mar gheall ar theagmhais gheopholaitiúla, lena n-áirítear coinbhleachtaí míleata agus bacainní trádála atá ag dul i méid, tá dúshláin mhóra mhacra-airgeadais roimh fhás eacnamaíoch an limistéir euro, rud a chuireann le brúnna boilscitheacha agus a chuireann leis an éiginnteacht. Chuir bunphrionsabail láidre ar chumas na mbanc dul i ngleic leis na suaití seachtracha sin agus tacaíocht éifeachtach a thabhairt don gheilleagar an tráth céanna. Le torthaí thástáil struis théamach 2026 soláthraítear tuilleadh fianaise ar a gcumas ullmhú do chásanna díobhálacha agus dul i ngleic leo i dtimpeallacht an-éiginnte. Go deimhin, d’aistrigh formhór na mbanc a gcásanna geopholaitiúla go fóinteach ina spreagthóirí riosca agus léirigh siad tuiscint fhónta ar na bealaí tarchuir. Mar sin féin, ní mór do roinnt banc an ghráinneacht agus íogaireacht an cháis a neartú chun a gcásanna a aistriú go comhsheasmhach ina méadrachtaí sócmhainneachta agus leachtachta, réamh-mheastacháin stuama ar an gclár comhardaithe a fhorbairt agus gníomhaíochtaí maolaithe réalaíocha a tharraingt suas.[2]
Mar sin féin, tá dúshláin mhéadaitheacha roimh bhainc na hEorpa mar gheall ar thimpeallacht atá ag éirí níos casta agus ag athrú go tapa ina bhfuil éiginnteachtaí ardaithe agus ardrioscaí leanúnacha, rud a éilíonn dul i riosca stuama agus bainistiú fónta riosca. Cé go bhfuil sé cruthaithe go bhfuil an earnáil athléimneach go dtí seo, d’fhéadfadh sé go dtógfadh sé roinnt ama go bhfeicfí tionchar suaití geopholaitiúla, mar aon le tionchar treochtaí níos struchtúrtha amhail rioscaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra agus dul chun cinn teicneolaíoch, ar chláir chomhardaithe na mbanc. Braitheann sé sin ar chineál sonrach na suaití, chomh maith le luas agus méid a dtarchuir chuig an ngeilleagar, chuig na margaí airgeadais nó chuig na bainc aonair iad féin. An tráth céanna, ní mór do na bainc a mheas go bhféadfadh spás fioscach teoranta breise srian a chur ar chumas na n-údarás poiblí suaití amach anseo a mhaolú. Sa chomhthéacs sin, tá rialachas láidir, bainistiú riosca stuama agus maoláin chaipitil agus leachtachta leordhóthanacha fíor-riachtanach chun a áirithiú gur féidir le bainc suaití amach anseo a sheasamh agus leanúint de mhaoiniú a chur ar fáil do theaghlaigh agus do ghnólachtaí an tráth céanna. Is fócas criticiúil í an athléimneacht oibríochtúil freisin de réir mar a théann na bainc in oiriúint don chlaochlú digiteach tapa agus do theicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn, amhail ard-intleacht shaorga (IS), lena dtugtar isteach leochaileachtaí nua, lena n-áirítear spleáchais ar sholáthraithe tríú páirtí agus cibir-rioscaí méadaithe. Ciallaíonn sé sin nach mór do na bainc leanúint de bheith solúbtha chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin agus leanúnachas a seirbhísí criticiúla agus comhlíonadh ceanglas rialála amhail Gníomh an Aontais um Athléimneacht Dhigiteach Oibríochtúil (DORA) á n-áirithiú an tráth céanna.
Tá na tosaíochtaí maoirseachta le haghaidh 2027-29 mórán mar an gcéanna le cinn na bliana seo caite. Mar a tharla sna blianta roimhe seo, aimsítear cothromaíocht leo idir leanúnachas agus an gá atá le haghaidh a thabhairt ar rioscaí atá ag teacht chun cinn agus ar leochaileachtaí nua. Go háirithe, léirítear leis na tosaíochtaí gur gá do na bainc a n-athléimneacht airgeadais i leith rioscaí geopholaitiúla agus suaití macra-airgeadais a neartú (Tosaíocht 1), chomh maith lena n-athléimneacht oibríochtúil agus a gcumais TFC a neartú mar fhreagairt ar bhagairtí atá ag teacht chun cinn (Tosaíocht 2). Dírítear le gach tosaíocht ar leochaileachtaí sonracha, ar leagadh síos cuspóirí straitéiseacha tiomnaithe ina leith agus ar forbraíodh cláir oibre shaincheaptha ina leith d’fhonn earnáil baincéireachta Eorpach athléimneach a chothú a bheidh in ann dul i ngleic le timpeallacht riosca atá ag éirí níos casta.[3]
Fíor 1
Tosaíochtaí maoirseachta le haghaidh 2027-29

Foinse: BCE.
Leis na tosaíochtaí maoirseachta tugtar aghaidh ar na leochaileachtaí is ábhartha atá ag na bainc agus cuirtear comhsheasmhacht agus éifeachtacht chun cinn i bpleanáil na gComhfhoirne Maoirseachta (JSTanna) le haghaidh rioscaí trasearnálacha. Cuirtear bonn ar fáil leo don phleanáil mhaoirseachta, lena léirítear idir thosaíochtaí uile-chórais agus réimsí imní níos neamhghnácha a bhaineann go sonrach le hinstitiúidí, agus tacaítear le maoirseoirí leo chun acmhainní a leithdháileadh i gcomhréir le leibhéil lamháltais riosca réamhshainithe. Chun éifeachtacht agus sineirgí a chothú ar leibhéal earnáil baincéireachta na hEorpa, forbraítear na tosaíochtaí maoirseachta i ndlúthchomhar leis na húdaráis inniúla náisiúnta agus le húdaráis Eorpacha eile, go háirithe an tÚdarás Baincéireachta Eorpach agus an Bord Réitigh Aonair. I gcás maoirseoirí náisiúnta a dhéanann maoirseacht ar institiúidí ar lú a suntas, feidhmíonn na tosaíochtaí maoirseachta uile-chórais mar thagairt úsáideach chun straitéisí maoirseachta comhréireacha a shocrú. Tá sé ríthábhachtach na tosaíochtaí sin a chur in iúl go soiléir chun trédhearcacht agus comhsheasmhacht a chothú i maoirseacht baincéireachta na hEorpa agus chun ionchais na mbanc a shoiléiriú.
Tá cur chuige uile-chórais maidir le tosaíochtaí a leagan síos ríthábhachtach do na hathchóirithe maoirseachta leanúnacha agus chun a áirithiú go leanfaidh maoirseacht baincéireachta na hEorpa de bheith éifeachtúil, éifeachtach agus freagrúil do rioscaí atá ag teacht chun cinn i dtimpeallacht airgeadais atá ag athrú.[4] Tá na hathchóirithe sin – lena n-áirítear athchóiriú ar SREP, an tionscnamh ‘Maoirseacht ar an gcéad leibhéal eile’ agus an cultúr maoirseachta agus an measúnú éifeachtachta – ceaptha chun castacht a laghdú agus maoirseacht rioscabhunaithe a neartú. Trí phleanáil straitéiseach BCE a stiúradh, rannchuidíonn na tosaíochtaí maoirseachta go díreach le cuspóirí na n-athchóirithe, ós rud é go ndíríonn siad ar na rioscaí is ábhartha, rud a chothaíonn bainistiú tráthúil agus éifeachtach leochaileachtaí ar fud na hearnála baincéireachta. Agus na tosaíochtaí sin á n-aistriú ina ngníomhaíochtaí nithiúla, amhail cigireachtaí ar an láthair (OSInna) agus athbhreithnithe cothrománacha, úsáideann na maoirseoirí creat lamháltais riosca lena gcomhcheanglaítear na tosaíochtaí uileghabhálacha sin le measúnuithe institiúid-sonracha. Leis an gcothromaíocht sin idir rioscaí agus tosaíochtaí uile-chórais agus institiúid-sonracha, is féidir gníomhaíochtaí maoirseachta a chuíchóiriú agus impleachtaí do bhainc aonair a theorannú an tráth céanna agus athléimneacht agus cobhsaíocht fhoriomlán earnáil baincéireachta na hEorpa a threisiú.
2 Measúnú riosca agus tosaíochtaí maoirseachta le haghaidh 2027-29
2.1 Timpeallacht gheopholaitiúil agus mhacra-airgeadais
Tá rioscaí geopholaitiúla atá ag teacht chun cinn, bacainní trádála atá ag dul i méid agus ilroinnt dhomhanda atá ag méadú fós ina ndúshlán don ionchas maicreacnamaíoch don limistéar euro agus dá earnáil baincéireachta. Tá an choinbhleacht sa Mheánoirthear tar éis cur leis an éagobhsaíocht dhomhanda, rud a spreag méadú ar bhraistintí riosca, athphraghsáil ghéar ar an margadh airgeadais agus éiginnteacht mhéadaithe maidir le beartas eacnamaíoch san Eoraip. Tá sé sin ag cur leis an teannas trádála leanúnach agus le héifeachtaí leanúnacha chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine. Chuir an choinbhleacht sa Mheánoirthear isteach go mór ar mhargaí ola agus gáis, rud a d’fhág gur tharla an suaitheadh soláthair is mó i stair an mhargaidh ola.[5] Cé go raibh an tionchar láithreach ar earnáil baincéireachta na hEorpa teoranta go dtí seo, d’fhéadfadh géarú breise ar an staid sa Mheánoirthear agus éifeachtaí indíreacha a raibh moill orthu, mar shampla, trí mhargaí cothromais agus bannaí, boilsciú níos airde agus fás eacnamaíoch níos moille, cur isteach ar cháilíocht sócmhainní agus ar athléimneacht na mbanc amach anseo.
Tá sé cruthaithe go bhfuil geilleagar an limistéir euro athléimneach in aghaidh shuaitheadh fuinnimh an Mheánoirthir, ach tá éiginnteacht fós ann, agus meastar go bhfanfaidh an boilsciú ceannlíne os cionn sprioc 2 % BCE sa ghearrthéarma.[6] D’ainneoin na hathléimneachta a léiríodh sa chéad leath den bhliain, tá an t-ionchas eacnamaíoch gearrthéarmach don limistéar euro fós an-éiginnte le linn na coinbhleachta leanúnaí sa Mheánoirthear agus na luaineachta leanúnaí sna margaí fuinnimh. Sa mheántéarma, meastar go leanfaidh an t-éileamh intíre de bheith ar an bpríomhspreagadh don fhás eacnamaíoch sa limistéar euro, le tacaíocht ó théarnamh i bhfíorioncaim, ó mhargadh saothair athléimneach agus ó chaiteachas méadaitheach rialtais ar bhonneagar agus ar chosaint, arna chomhlánú le hinfheistíochtaí a bhaineann leis an intleacht shaorga.[7] Mar sin féin, tá méadú tagtha ar leochaileachtaí fioscacha mar gheall ar phraghsanna ardaithe fuinnimh agus ar dhálaí maoiniúcháin níos déine, rud a chuireann teorainn le cumas rialtas teaghlaigh agus gnólachtaí a chosaint ar shuaití amach anseo. [8] D’fhéadfadh na dúshláin fhioscacha leanúnacha sin, mar aon le héiginnteacht mhéadaithe, fáinní fí a chruthú idir stáit cheannasacha, margaí airgeadais agus an fíorgheilleagar.
Tá rioscaí ar an taobh thíos d’fhás eacnamaíoch an limistéir euro fós ard, go príomha mar gheall ar an teannas geopholaitiúil ardaithe.[9] D’fhéadfadh aon chur isteach breise ar sholáthairtí fuinnimh brúnna boilscitheacha a mhéadú, fíorioncaim a chreimeadh agus infheistíocht a chiorrú. D’fhéadfadh meath ar mhargaí airgeadais domhanda an soláthar creidmheasa a dhéanamh níos doichte agus an t-éileamh a lagú, agus d’fhéadfadh easaontais trádála a mbeadh borradh fúthu an athuair suaití sa slabhra soláthair a dhéanamh níos measa, onnmhairí a mhaolú agus srian a chur le tomhaltas agus infheistíocht. Tá éiginnteachtaí geopholaitiúla leanúnacha a eascraíonn as cogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus coinbhleachtaí leanúnacha eile, caiteachas cosanta atá ag dul i méid agus spás fioscach srianta ag cur bac ar chumas na rialtas aghaidh a thabhairt ar dhúshláin struchtúracha a bhaineann leis an digitiú, fás íseal táirgiúlachta, aosú an daonra agus an t-athrú aeráide.[10] Tá an bhearna chosanta árachais,[11] atá fós substaintiúil, mar aon le dreasachtaí oiriúnaithe teoranta do chuideachtaí, ag aistriú caillteanais níos minice agus níos minice ó thubaistí a bhaineann leis an aeráid agus ó thubaistí nádúrtha chuig cláir chomhardaithe phoiblí, rud a chuireann brú breise ar acmhainní fioscacha agus a threisíonn fáinní fí.[12] D’fhéadfadh idirghníomhaíocht leochaileachtaí i margaí éagsúla (e.g. fiachas ardtoraidh, maoiniú giaráilte, stoic a bhaineann leis an intleacht shaorga), leibhéil fiachais cheannasaigh atá níos airde ná riamh agus dálaí maoiniúcháin níos doichte éagobhsaíocht shistéamach a chruthú, tráth a d’fhéadfadh míchothromaíochtaí fioscacha struchtúracha teorainn a chur leis an acmhainneacht le haghaidh tacaíocht fhéideartha ón earnáil phoiblí i ngéarchéim shistéamach.
D’fhéadfadh teannas geopholaitiúil thar thréimhse fhada nó teannas geopholaitiúil atá ag doimhniú fiú, míchothromaíochtaí fioscacha agus rioscaí atá ag teacht chun cinn ó theicneolaíochtaí suaiteacha amhail an intleacht shaorga meon an mhargaidh airgeadais a thástáil.[13] Spreag an choinbhleacht sa Mheánoirthear athphraghsáil ghéar sna margaí airgeadais – agus go háirithe sa chothromas – i mí an Mhárta 2026, ach tháinig na margaí ar ais go tapa. Idir an dá linn, tá maolú tagtha ar luachálacha cothromais ach leanann siad de bheith ag brath ar ionchais uaillmhianacha tuillimh, go háirithe in earnáil na teicneolaíochta.[14] Tá méadú tagtha ar chomhchruinniú margaidh agus ar idirnaisc i measc líon beag gnólachtaí móra teicneolaíochta, rud a fhágann go bhfuil margaí cothromais domhanda níos íogaire i leith suaití a thagann ó ghnólachtaí aonair. Tá margaí airgeadais fós leochaileach i leith coigeartuithe géara arna spreagadh ag ionchais láidre tuillimh maidir le cothromais, neamhchosaintí comhchruinnithe agus suaití a bhaineann leis an intleacht shaorga, rud a dhéantar níos measa fós le leochaileachtaí in institiúidí airgeadais neamhbhainc. Cé go bhfuil méadú ag teacht i gcónaí ar na hidirnaisc idir bainc sa limistéar euro agus institiúidí airgeadais neamhbhainc, meastar nach bhfuil na rioscaí foluiteacha ábhartha ach do líon beag banc den chuid is mó. Mar sin féin, d’fhéadfadh na neamhchosaintí idirnasctha sin leochaileachtaí a mhéadú ar leibhéal an chórais, go háirithe le linn tréimhsí struis sa mhargadh, rud a d’fhágfadh go mbeadh iarmhairtí ann ar fud institiúidí agus margaí airgeadais.
2.2 Tosaíocht 1: Athléimneacht airgeadais na mbanc i leith rioscaí geopholaitiúla agus suaití macra-airgeadais a neartú
Leanann dúshláin sheachtracha ón timpeallacht gheopholaitiúil agus mhacra-airgeadais de dhúshlán a thabhairt d’athléimneacht airgeadais earnáil baincéireachta na hEorpa, a n-éilítear fócas maoirseachta spriocdhírithe ina leith. Ós rud é go bhféadfadh sé go dtógfadh sé tamall ar an ionchas maicreacnamaíoch níos laige sa limistéar euro difear a dhéanamh do cháilíocht sócmhainní na mbanc, tá sé ríthábhachtach do na bainc caighdeáin fhónta frithgheallta creidmheasa agus cleachtais láidre bainistithe riosca creidmheasa a choinneáil ar bun. Thairis sin, is gá grinnscrúdú maoirseachta a dhéanamh ar idirnaisc mhéadaitheacha na mbanc le hearnáil na n-institiúidí airgeadais neamhbhainc, go háirithe i gcás bainc a bhfuil neamhchosaintí suntasacha acu ar chontrapháirtithe a bhfuil riosca níos mó ag baint leo, mar gheall ar ghiaráil níos airde, mar shampla.[15] Ina theannta sin, tá sé ríthábhachtach i gcónaí go gcuirfidh na bainc pacáiste CRR III/CRD VI chun feidhme go héifeachtach chun a gceanglais chaipitil a ailíniú le dul i riosca iarbhír. Dá bhrí sin, leanfaidh maoirseoirí de bheith ag díriú ar ríomh cruinn na mbanc ar shócmhainní atá ualaithe ó thaobh riosca de, go háirithe faoi na cineálacha cur chuige caighdeánaithe atá níos gráinní agus níos íogaire ó thaobh riosca de. Thairis sin, tá neamhchosaintí a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra fós ina bpríomhleochaileacht, de réir mar a leanann na rioscaí de bheith ag méadú agus de réir mar a bhíonn dúshláin fós roimh bhainc maidir leis na rioscaí sin a chomhtháthú ina gcreataí bainistithe riosca agus ina bpleanáil stuamachta um aistriú.
Tá rioscaí geopholaitiúla, a bhfuil méadú tagtha orthu le bliain anuas, fós ina bhfócas de thosaíochtaí maoirseachta BCE. Mar spreagthóir riosca trasearnálach, déanann rioscaí geopholaitiúla difear d’athléimneacht airgeadais agus oibríochtúil na mbanc araon, ós rud é go scaipeann siad trí bhealaí éagsúla an tráth céanna,[16] rud a fhágann gur príomhbhreithniú iad i ngníomhaíochtaí a bhaineann le tosaíochtaí agus i ngnáth-ghníomhaíochtaí maoirseachta araon.
Dul i riosca stuama agus caighdeáin fhónta chreidmheasa
Cuspóir straitéiseach: Chun dul i riosca stuama a chothú, ba cheart d’eintitis faoi mhaoirseacht caighdeáin fhónta chreidmheasa agus praghsáil rioscabhunaithe a choinneáil ar bun, oiriúnú a dhéanamh d’athruithe macra-airgeadais agus d’imthosca institiúid-sonracha, agus rioscaí ó neamhchosaintí ábhartha ar institiúidí airgeadais neamhbhainc ardriosca a bhainistiú go héifeachtach.
Le bliain anuas, thuairiscigh earnáil baincéireachta na hEorpa cáilíocht chobhsaí sócmhainní in ainneoin dúshláin sheachtracha agus difríochtaí ar leibhéal na tíre. Tá cóimheasa iasachtaí neamhthuillmheacha fós íseal, le tacaíocht ó bhunphrionsabail láidre na hearnála príobháidí agus ó mhargadh saothair cobhsaí. Cé gur tháinig meath ábhartha ar cháilíocht sócmhainní i roinnt tíortha, go háirithe i ndeighleog na bhfiontar beag agus meánmhéide, léiríodh feabhas i bhformhór na n-aicmí sócmhainní. Eisceacht a bhí i gcreidmheas tomhaltóirí, agus tháinig méadú suntasach ar chóimheasa iasachtaí neamhthuillmheacha agus ar chóimheasa Chéim 2, agus lean caighdeáin iasachtaithe de bheith níos doichte sa deighleog sin. An tráth céanna, bhí punanna morgáiste fós athléimneach, agus cóimheasa iasachtaí neamhthuillmheacha ar leibhéil ísle, le tacaíocht ó phraghsanna tithíochta a bhí ag ardú. Cé go bhfuil comharthaí cobhsaithe léirithe ag dálaí i margaí réadmhaoine tráchtála, tá éiginnteacht shuntasach agus rioscaí ar an taobh thíos fós ann, go háirithe i ndáil le riachtanais athmhaoiniúcháin, iasachtú forbartha tionscadail, luachálacha maoine agus teacht chun cinn moillithe rioscaí creidmheasa. Ag féachaint chun cinn, tá rioscaí ag baint leis an timpeallacht gheopholaitiúil atá ann faoi láthair – ina bhfuil suaitheadh suntasach marthanach fuinnimh, iomaíocht idirnáisiúnta mhéadaithe agus éiginnteachtaí taraife atá fós ann – do chláir chomhardaithe chorparáideacha, go háirithe in earnálacha dianfhuinnimh amhail earnáil na monaraíochta, agus lena n-áirítear earnáil na ngluaisteán agus earnáil na gceimiceán. D’fhéadfadh dúshláin a bheith roimh earnálacha eile freisin, amhail earnáil an iompair agus earnáil na talmhaíochta, mar gheall ar shuaitheadh sa slabhra soláthair, costais ionchuir atá ag dul i méid, ach teagmhais adhaimsire freisin. Leis na forbairtí sin, cuirtear i dtábhacht an gá atá le bainistiú fónta riosca creidmheasa, réimse atá ainmnithe lena fheabhsú i dtorthaí SREP 2026.[17] Cé nach bhfuil tionchar na suaití a tharla le déanaí tagtha chun cinn go fóill ar chláir chomhardaithe na mbanc, tá méadú tagtha cheana féin ar chostas an riosca i gcás fhormhór na mbanc, cé go bhfuil sé fós gar dá mheán fadtéarmach, agus d’fhéadfadh suaití breise é a dhéanamh riachtanach dóibh a bhforálacha a mhéadú amach anseo.
I bhfianaise an ionchais dhúshlánaigh sin, tá sé ríthábhachtach go gcuirfidh na bainc caighdeáin stuama frithgheallta creidmheasa i bhfeidhm agus go gcoinneoidh siad cleachtais láidre bainistithe riosca ar bun. In 2026 rinne Maoirseacht Baincéireachta BCE athbhreithniú téamach chun measúnú a dhéanamh ar chaighdeáin frithgheallta creidmheasa ar fud eintitis faoi mhaoirseacht, agus béim ar leith á leagan ar iasachtú nua. Mar thoradh air sin, d’fhéadfadh na bainc torthaí an athbhreithnithe sin a chur i bhfeidhm chun cabhrú leo a gcleachtais a thagarmharcáil i gcoinne piaraí, a gcreataí inghlactha riosca a neartú agus ailíniú níos fearr a dhéanamh leis na hionchais mhaoirseachta. As seo amach, cuirfidh tionscnaimh mhaoirseachta leantacha, ina mbeidh athbhreithnithe spriocdhírithe lasmuigh den láthair agus ar an láthair, le toradh an athbhreithnithe théamaigh chun dul i dteagmháil le haon bhainc asluiteacha. Díreoidh na gníomhaíochtaí lasmuigh den láthair go príomha ar mheasúnuithe na mbanc ar acmhainneacht creidmheasa iasachtaithe sna deighleoga réadmhaoine cónaithe agus corparáideacha.
Réimse imní atá ag dul i méid do mhaoirseoirí is ea neamhchosaintí na mbanc ar institiúidí airgeadais neamhbhainc atá níos leochailí agus a bhfuil riosca níos mó ag baint leo, cé nár cheart a mheas ag an gcéim seo go bhfuil siad ábhartha ach do líon beag banc. Eascraíonn na neamhchosaintí sin go príomha as seirbhísí margaidh caipitil, amhail idirbhearta maoinithe urrús agus idirbhearta díorthacha, as a n-eascraíonn riosca creidmheasa contrapháirtí. Is measa an riosca sin le linn tréimhsí ina bhfuil luaineacht shuntasach i gceist agus d’fhéadfadh sé tionchar a imirt ar an margadh airgeadais i gcoitinne, dá dtiocfadh sé chun cinn. Thairis sin, d’fhéadfadh bainc a bheith neamhchosanta ar institiúidí airgeadais neamhbhainc trí bhealaí cistiúcháin, línte creidmheasa nó iasachtú díreach, lena n-áirítear margaí príobháideacha. Tá méadú tagtha ar líon na n-idirbheart a dhéanann bainc le hinstitiúidí airgeadais neamhbhainc le bliain anuas agus tá sé comhchruinnithe den chuid is mó laistigh de roinnt institiúidí, agus tá riosca creidmheasa contrapháirtí fós faoi smacht ar an leibhéal earnála den chuid is mó. Níos luaithe in 2026, spreag ábhair imní maidir le meath ar cháilíocht sócmhainní borradh faoi iarrataí ar fhuascailt ó fheithiclí leathleachtacha institiúidí airgeadais neamhbhainc, go háirithe sa spás creidmheasa príobháideach, ach níor tugadh aon mheath forleathan faoi deara agus tá neamhchosaintí díreacha na mbanc fós faoi smacht.[18]
Tá géarú tagtha le blianta beaga anuas ar an ngrinnscrúdú maoirseachta ar idirnaisc idir bainc agus institiúidí airgeadais neamhbhainc, agus léiríodh le roinnt athbhreithnithe go bhfuil easnaimh sa bhainistiú a dhéanann na bainc ar riosca creidmheasa contrapháirtí, ar phríomhbhróicéireacht agus ar ghníomhaíochtaí na margaí príobháideacha. Léiríodh i gcleachtadh cáis taiscéalaíoch maidir le riosca creidmheasa contrapháirtí[19] a dhíríonn ar roinnt institiúidí roghnaithe comhchruinniú neamhchosaintí ar chontrapháirtithe faoi bhun an ghráid infheistíochta in oifigí cistí fálaithe, cothromais phríobháidigh agus teaghlaigh, cé go raibh leibhéil chomhthaobhaithe do chontrapháirtithe institiúidí airgeadais neamhbhainc sách ard. Léiríodh leis an gcleachtadh sin freisin nach raibh creataí tástála struis nó teorainneacha riosca a bhaineann go sonrach le hinstitiúidí airgeadais neamhbhainc i bhfeidhm ag formhór na mbanc rannpháirteach. Léiríodh le hanailís bhreise ar neamhchosaintí na mbanc ar chothromas príobháideach agus ar chistí creidmheasa laigí i mbainistiú riosca le haghaidh na ndeighleog sin.[20] Mar thoradh air sin, déanfaidh maoirseoirí obair leantach spriocdhírithe ar iarrachtaí na mbanc na moltaí a rinneadh maidir lena gcreataí bainistithe riosca le haghaidh maoiniú cistí a chur i bhfeidhm.
As seo amach, leanfaidh maoirseoirí de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar na forbairtí riosca sin agus ar chomhlíonadh na mbanc leis na hionchais mhaoirseachta maidir le gníomhaíochtaí príobháideacha a bhaineann leis an margadh. Díreofar feachtas nua OSI ar mhaoiniú cistí, iasachtú sócmhainn-bhunaithe agus neamhchosaintí scáthbhaincéireachta, go háirithe iadsan a bhaineann le cothromas príobháideach, creidmheas príobháideach agus cistí a infheistíonn i sócmhainní inláimhsithe. Díreofar iarrachtaí maoirseachta ar institiúidí a bhfuil neamhchosaintí nach beag acu ar chontrapháirtithe a bhfuil riosca níos mó ag baint leo seachas tosaíocht uile-chórais a dhéanamh de.
Gníomhaíochtaí maoirseachta atá beartaithe do na tosaíochtaí sin
- Athbhreithnithe spriocdhírithe ar mheasúnuithe acmhainneachta creidmheasa na mbanc, ag díriú ar na deighleoga réadmhaoine cónaithe agus corparáideacha
- Feachtas OSI maidir le caighdeáin frithgheallta creidmheasa agus OSInna spriocdhírithe maidir le praghsáil iasachta
- Obair leantach spriocdhírithe ar na bainc a bheith ag cloí le moltaí an chreata bainistithe riosca maidir le maoiniú cistí
- Feachtas OSI maidir le maoiniú cistí, iasachtú sócmhainn-bhunaithe agus neamhchosaintí institiúidí airgeadais neamhbhainc
Caipitliú leordhóthanach agus cur chun feidhme comhsheasmhach CRR III
Cuspóir straitéiseach: Ba cheart d’eintitis faoi mhaoirseacht pleanáil fhónta caipitil a fhorbairt agus a choinneáil ar bun, lena léirítear na tionchair a d’fhéadfadh a bheith ag suaití macra-airgeadais agus geopholaitiúla, agus cur chun feidhme iomchuí cheanglais nua CRR III a áirithiú.
Cé go dtacaíonn lamháil chaipitil leordhóthanach le hathléimneacht na mbanc i gcoinne suaití díobhálacha, tá bainistiú riosca réamhbhreathnaitheach agus pleanáil fhónta chaipitil ríthábhachtach i gcónaí. Tar éis buaicphointe a bhaint amach in 2025 mar gheall ar bhrabúsacht láidir, d’fhan cóimheasa caipitil comhiomlána d’earnáil baincéireachta na hEorpa mar an gcéanna den chuid is mó in 2026, rud a d’fhág go raibh maoláin láidre ann ar leibhéal an chórais. Mar sin féin, leis an dóchúlacht mhéadaithe go dtarlóidh teagmhais ardriosca sa timpeallacht éiginnte atá ann faoi láthair, cuirtear i dtábhacht an gá atá le pleanáil stuama réamhbhreathnaitheach. Léiríodh i dtástáil struis droim ar ais riosca gheopholaitiúil 2026 go raibh tuiscint fhónta fhoriomlán ag na bainc ar na bealaí tarchuir a dhéanann difear dá sócmhainneacht, dá leachtacht agus dá bhfoinsí ioncaim. É sin ráite, theip ar go leor creataí tástála struis idirghníomhaíochtaí sócmhainneachta-leachtachta a ghabháil go cruinn. Ina theannta sin, nochtadh easnaimh maidir le cásanna a aistriú go méadrachtaí sócmhainneachta, a indéanta atá sé gníomhaíochtaí agus toimhdí a mhaolú maidir le cláir chomhardaithe a leathnú le linn géarchéimeanna sistéamacha.[21] Léiríodh i dtorthaí SREP 2026 freisin laigí leanúnacha i gcreataí pleanála caipitil agus i gcruinneas réamh-mheastacháin.[22]
As seo anseo, leanfaidh maoirseoirí de mheasúnú a dhéanamh ar phróisis inmheánacha measúnaithe ar leordhóthanacht caipitil (ICAAP) na mbanc, ag díriú ar réamh-mheastacháin chaipitil agus ar bhainistiú cásanna díobhálacha. Le tástáil struis uile-Aontais 2027, déanfar meastóireacht bhreise ar athléimneacht na mbanc, lena n-ionchorprófar rioscaí aistrithe agus fisiceacha a bhaineann leis an aeráid in éineacht le suaití macra-airgeadais den chéad uair.[23]
Is é is aidhm do chreat CRR III feabhas a chur ar chumas na mbanc suaití eacnamaíocha a sheasamh, cé go bhfuil sé dúshlánach fós an creat sin a chur chun feidhme go cruinn agus go comhsheasmhach. Tar éis na bainc sin a bhfuil grinnscrúdú níos dlúithe ag teastáil uathu a shainaithint, seoladh gníomhaíochtaí maoirseachta spriocdhírithe cothrománacha agus ar an láthair in 2026 chun cleachtais na mbanc a thagarmharcáil agus chun measúnú a dhéanamh ar chur chun feidhme cruinn agus comhsheasmhach na gcur chuige caighdeánaithe a úsáidtear chun sócmhainní atá ualaithe ó thaobh riosca de a ríomh i riosca creidmheasa agus i riosca oibriúcháin. Leanfar de na gníomhaíochtaí sin go dtí 2027 agus leathnófar iad chun cumhdach na mbanc a mhéadú de réir a chéile.
Mar chuid de na hathchóirithe maoirseachta, thug Maoirseacht Baincéireachta BCE nós imeachta mear isteach[24] i mí Eanáir 2026 chun an measúnú ar urrúsuithe sintéiseacha simplí caighdeánaithe incháilithe a chuíchóiriú agus a dhigitiú. Ós rud é go gcomhlíonann thart ar 30 % de na hidirbhearta sintéiseacha uile na critéir incháilitheachta, tá simpliú á dhéanamh cheana féin. Ní hamháin go n-úsáidtear na sonraí a bhailítear tríd an bpróiseas mear digitithe chun measúnú a dhéanamh ar na hidirbhearta aonair ach úsáidtear iad chun measúnú a dhéanamh freisin ar leochaileachtaí a bhaineann go sonrach leis na bainc agus ar leochaileachtaí ar leibhéal an chórais. An tráth céanna, tá tionscadal ar siúl chun fógraí urrúsúcháin a dhigitiú lasmuigh den phróiseas mear. Ar an iomlán, tá sé ríthábhachtach i gcónaí do mhaoirseoirí measúnú a dhéanamh ar straitéis fhoriomlán, ar bhainistiú riosca agus ar chreataí caipitil na mbanc chun a áirithiú go ndéanfar rioscaí[25] a bhaineann le hurrúsuithe a shainaithint go leordhóthanach, a thomhas go leordhóthanach, agus go ndéanfar faireachán, tuairisciú agus bainistiú leordhóthanach orthu. Sa chomhthéacs sin, in 2027 déanfaidh BCE athbhreithniú spriocdhírithe ar bhainc roghnaithe chun scrúdú a dhéanamh ar a straitéisí aistrithe riosca suntasacha (SRT), a gcreataí inghlactha riosca, a gcleachtais bainistithe idirbheart ó cheann go ceann agus a gcomhtháthú SRT i bpleananna caipitil agus i gcásanna ICAAP. Comhlánófar an t-athbhreithniú cothrománach sin le OSInna spriocdhírithe maidir le hurrúsú sintéiseach SRT.
Gníomhaíochtaí maoirseachta atá beartaithe do na tosaíochtaí sin
- Athbhreithniú spriocdhírithe ar an gcaoi a ríomhtar sócmhainní atá ualaithe ó thaobh riosca creidmheasa faoin gcur chuige caighdeánaithe, arna chomhlánú le feachtas OSI
- Athbhreithniú spriocdhírithe ar chomhpháirt an táscaire gnó lena dtacaítear le ríomh na gceanglas caipitil le haghaidh riosca oibriúcháin
- Athbhreithniú spriocdhírithe ar straitéis SRT agus ar bhainistiú riosca, arna chomhlánú le OSInna spriocdhírithe maidir le hurrúsú SRT sintéiseach
Bainistiú stuama rioscaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra
Cuspóir straitéiseach: Ba cheart d’eintitis faoi mhaoirseacht measúnú agus bainistiú éifeachtach a dhéanamh ar rioscaí gearrthéarmacha, meántéarmacha agus fadtéarmacha a eascraíonn as na géarchéimeanna éagsúla aeráide agus dúlra agus easnaimh leanúnacha ina gcreataí bainistithe riosca gaolmhara a leigheas.
Ós rud é gur shroich astaíochtaí domhanda CO2 ó bhreoslaí iontaise an leibhéal is airde riamh in 2025 agus go bhfuil teochtaí ag dul i méid i gcónaí, tá rioscaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra fós ina ndúshláin shuntasacha do gheilleagar an limistéir euro agus do na bainc araon. Tá teagmhais adhaimsire ag dul i méid ó thaobh minicíochta agus déine de,[26] agus tá brú ag méadú ar an bhfás eacnamaíoch.[27] Déantar níos measa iad sin le díghrádú sócmhainní bithfhisiceacha agus hidreolaíocha amhail foraoisí, leapacha abhann agus taiscumair screamhuisce. An tráth céanna, tá na rioscaí a bhaineann le haistriú mí-ordúil fós ard, ós rud é go ndéanann éiginnteacht agus easaontais beartais difear do chinntí infheistíochta agus go n-ardaíonn siad costais aistrithe. Leis an gcoinbhleacht sa Mheánoirthear agus an cur isteach a rinneadh le déanaí ar sholáthairtí ola agus gáis cuireadh borradh sealadach faoi úsáid breoslaí iontaise, agus d’fhill roinnt tíortha, lena n-áirítear tíortha san Aontas, ar ghual. Cé go dtacaíonn ábhair imní maidir le slándáil fuinnimh, dreasachtaí eacnamaíocha agus tionscnaimh amhail AccelerateEU agus an Plean Gníomhaíochta um Leictriú leis an aistriú fadtéarmach chuig fuinneamh glan, níl an t-aistriú ar an mbóthar ceart fós. Meastar anois gur dócha nach mbainfidh formhór na mBallstát a spriocanna aeráide amach do 2030 agus tugtar le tuiscint le conairí astaíochtaí comhchoiteanna na gcuideachtaí liostaithe go mbeidh téamh domhanda 3°C ann.[28]
Tar éis do chlár riosca aeráide agus dúlra 5 bliana BCE teacht chun deiridh in 2025, lean maoirseoirí d’obair leantach a dhéanamh ar na heasnaimh ábhartha a bhí fós ann. Le linn 2025, rinne maoirseoirí dlúthfhaireachán ar fheabhsú na n-easnamh sin, trí OSInna spriocdhírithe freisin. Cé go bhfuil dul chun cinn suntasach déanta ag eintitis faoi mhaoirseacht ar an iomlán, tá cineálacha cur chuige maidir le bainistiú riosca a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra fós míchothrom. Is ábhar imní fós iad bearnaí i gcumhdach cuimsitheach na bpunann, na neamhchosaintí agus na gcatagóirí riosca ábhartha uile. Tá na tionchair a bheidh ann amach anseo fós an-éiginnte agus is dócha go ndéanfar gannmheastachán orthu, ós rud é nach léirítear aimplitheoirí tábhachtacha, bealaí tarchuir agus sásraí maolaithe ach go páirteach sna creataí atá ann faoi láthair.[29] Lean maoirseoirí d’obair leantach a dhéanamh ar na leochaileachtaí a bhí fós ann mar chuid dá ngníomhaíochtaí rialta. Tugadh isteach sainorduithe stuamachta nua in CRR III/CRD VI, in éineacht le hionchais rialála a leagtar amach i dTreoirlínte ÚBE maidir le bainistiú rioscaí ESG, i gcleachtas maoirseachta ar bhealach céimnithe spriocdhírithe, lena dtugtar aghaidh ar réimsí nár cumhdaíodh roimhe seo i dTreoir BCE maidir le rioscaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an gcomhshaol. Chun tuilleadh cuidithe a thabhairt do bhainc chun bearnaí ina gcreataí bainistithe riosca a dhúnadh agus chun aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí sa timpeallacht riosca a bhfuil athrú ag teacht uirthi, rinne Maoirseacht Baincéireachta BCE a choimre dea-chleachtas maidir le bainistiú riosca aeráide agus dúlra a thabhairt cothrom le dáta, mar aon lena thuairisc ar dhea-chleachtais maidir le tástáil struis riosca a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra i mí na Bealtaine 2026.
Ag féachaint chun cinn, díreoidh maoirseoirí ar chleachtais na mbanc chun feabhas a chur ar a gcumais pleanála stuamachta um aistriú agus chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin leanúnacha maidir le bainistiú riosca a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra, agus béim níos mó á leagan ar riosca fisiceach. Cuireadh tús le hidirphlé struchtúrtha neamhfhoirmiúil le sampla de bhainc maidir le pleanáil stuamachta um aistriú in 2025 agus leanadh ar aghaidh leis go 2026, lena n-áirítear mar chuid de OSInna. Is é an aidhm atá ann comhthuiscint ar ionchais mhaoirseachta a chothú agus deis a thabhairt do mhaoirseoirí cineálacha cur chuige na mbanc maidir le pleanáil aistrithe a mheas agus réimsí a shainaithint a bhféadfaí feabhas a chur orthu. Mar chéad chéim eile, déanfaidh BCE athbhreithniú téamach in 2027 chun measúnú a dhéanamh ar chumais na mbanc maidir le pleanáil stuamachta um aistriú. Leanfaidh maoirseoirí freisin dá n-anailís ar chumas na mbanc aghaidh a thabhairt ar dhúshláin leanúnacha riosca fhisicigh i ngrúpa roghnaithe banc. Díreofar ar mheasúnú a dhéanamh ar ullmhúcháin na mbanc do riosca fisiceach, agus ar chumais na mbanc an riosca sin a shainaithint, a thomhas agus freagairt dó. Chomh maith leis an sprioc mheántéarmach maidir le rioscaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra a chomhtháthú go hiomlán i ngach catagóir clasaiceach riosca baincéireachta le linn gnáth-OSInna, tá sé beartaithe ag maoirseoirí in 2028 OSInna spriocdhírithe a dhéanamh ar rioscaí a bhaineann le huisce sa bhreis ar obair leantach a dhéanamh ar thorthaí an athbhreithnithe théamaigh ar phleanáil stuamachta um aistriú.
Gníomhaíochtaí maoirseachta atá beartaithe do na tosaíochtaí sin
- Athbhreithniú téamach ar phleanáil stuamachta na mbanc um aistriú i gcomhréir le pacáiste CRR III/CRD VI
- Díriú go domhain ar chumais na mbanc aghaidh a thabhairt ar dhúshláin leanúnacha, lena n-áirítear rioscaí fisiceacha a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra
- OSInna spriocdhírithe lena ndíreofar ar (1) obair leantach ar an athbhreithniú téamach ar an bpleanáil stuamachta um aistriú, (2) rioscaí a bhaineann le huisce, agus (3) rioscaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an dúlra a chomhtháthú tuilleadh i riosca creidmheasa agus in OSInna ICAAP
2.3 Tosaíocht 2: Athléimneacht oibríochtúil na mbanc a neartú agus cumais láidre TFC a chothú
Leis an dul chun cinn mear teicneolaíoch agus le cibearbhagairtí atá ag dul i méid, ar measa fós iad mar gheall ar an timpeallacht gheopholaitiúil atá ann faoi láthair, cuirtear i dtábhacht gur gá d’earnáil baincéireachta na hEorpa a cumais i dteicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC) agus san athléimneacht oibríochtúil a fhorbairt, a choinneáil ar bun agus, i gcás inar gá, a fheabhsú. Le gníomhaíochtaí maoirseachta díreofar ar iarrachtaí feabhsúcháin na mbanc chun aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí ina gcreataí slándála TFC agus ina gcreataí bainistithe riosca tríú páirtí, go háirithe iadsan a cuireadh in iúl in athbhreithnithe roimhe seo. Ós rud é go bhfuil athrú breise tagtha ar thimpeallacht na rioscaí mar gheall ar theacht chun cinn ardsamhlacha ceannródaíocha intleachta saorga, rud a chumasaíonn cibirionsaithe níos sofaisticiúla agus calaois a dhéantar tríd an teicneolaíocht, tá feabhsúchán tráthúil agus éifeachtach na n-easnamh a sainaithníodh roimhe seo tagtha chun bheith níos criticiúla fós. Mar gheall ar fhorbairt agus glacadh tapa samhlacha intleachta saorga, in éineacht lena n-idirnaisc le rioscaí eile arna spreagadh ag an teicneolaíocht, tá méadú tagtha ar an ngá atá leis an bhfócas maoirseachta ar straitéisí intleachta saorga, ar bhainistiú riosca agus ar struchtúir rialachais na mbanc a neartú. Mar thoradh air sin, rinneadh raon feidhme na straitéise tosaíochta meántéarmaí go fadtéarmaí maidir le straitéisí digiteacha na mbanc agus, go háirithe, straitéisí, rialachas agus bainistiú riosca a bhaineann leis an intleacht shaorga, a tugadh isteach i dtosaíochtaí maoirseachta na bliana seo caite, a chomhtháthú sa ghnáthobair mhaoirseachta ar rioscaí arna spreagadh ag an teicneolaíocht. Tá sé chomh tábhachtach céanna go dtabharfadh na bainc aghaidh ar laigí rialachais, go háirithe maidir le comhiomlánú sonraí riosca agus tuairisciú riosca (RDARR), ós rud é go bhfuil sé sin fós ina phríomhréimse feabhais. Tá bunsraitheanna láidre RDARR fíor-riachtanach chun maoirseacht riosca agus cinnteoireacht éifeachtach a dhéanamh i dtimpeallacht atá ag éirí níos casta i rith an ama. Leis an défhócas sin, ba cheart go gcuirfí ar chumas na mbanc rioscaí atá ag teacht chun cinn a mhaolú, agus acmhainneacht chlaochlaitheach na nuálaíochta arna spreagadh ag an intleachta shaorga á huasmhéadú an tráth céanna.
Athléimneacht i leith rioscaí arna spreagadh ag an teicneolaíocht
Cuspóir straitéiseach: Ba cheart d’eintitis faoi mhaoirseacht a n-athléimneacht oibríochtúil a neartú trína slándáil TFC agus a gcreataí bainistithe riosca tríú páirtí a fheabhsú, agus aghaidh á tabhairt an tráth céanna ar dhúshláin a bhaineann le teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn, amhail an intleacht shaorga agus an ríomhaireacht chandamach. Ba cheart straitéisí digiteacha, creataí rialachais agus rialuithe riosca láidre a bheith i bhfeidhm ag eintitis faoi mhaoirseacht freisin chun cothromaíocht a bhaint amach idir an nuálaíocht agus bagairtí atá ag teacht chun cinn chun slándáil agus iomaíochas marthanach a chothú.
Tá cibearbhagairtí atá ag dul i méid agus dul chun cinn tapa teicneolaíoch an-dúshlánach do bhainc atá ag feidhmiú i dtimpeallacht gheopholaitiúil atá ag éirí níos casta i rith an ama. Cosúil le go leor bonneagar criticiúil margaidh airgeadais, bíonn cibirionsaithe níos minice, níos spriocdhírithe agus níos sofaisticiúla roimh bhainc,[30] rud a dhéantar níos measa le gníomhaíocht mhailíseach státurraithe agus leochaileachtaí méadaithe sa slabhra soláthair. Lena spleáchas ar roinnt soláthraithe seirbhíse criticiúla, go háirithe soláthraithe néalríomhaireachta neamh-AE, déantar níos measa na rioscaí sin i bhfianaise comhchruinniú méadaitheach, inionadaitheacht íseal, cumais scoir agus imirce, agus spleáchais níos leithne ar an slabhra soláthair. Le samhlacha intleachta saorga ceannródaíocha atá in ann leochaileachtaí a shainaithint go huathrialach agus ard-chibirionsaithe a dhéanamh le luas agus beachtas nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo, méadaítear tuilleadh na rioscaí sin don chobhsaíocht oibríochtúil agus airgeadais.[31] Chomh maith le cibir-rioscaí agus rioscaí a bhaineann le TFC, tá méadú mór tagtha ar an riosca calaoise le blianta beaga anuas mar gheall ar leochaileachtaí a bhaineann leis an teicneolaíocht agus ar an gcoireacht airgeadais,[32] cé go bhfuil caillteanais bhainc ghaolmhara fós an-teoranta.
Ní mór do na bainc dlús a chur anois lena n-iarrachtaí a gcreataí bainistithe riosca oibriúcháin a fhorbairt, a chothabháil agus, i gcás inar gá, a fheabhsú. Léirítear le hathbhreithnithe maoirseachta agus le torthaí SREP 2026 go bhfuil easnaimh ábhartha leanúnacha ann i mbainistiú riosca oibriúcháin, agus go mbíonn droch-scór ag baint le riosca TFC go comhsheasmhach.[33] Baineann na príomheasnaimh le cleachtais chibearshlándála, cibearshláinteachas bunúsach agus bainistiú riosca tríú páirtí, rud a léiríonn gur gá do bhainc a gcleachtais sna réimsí sin a neartú.[34] I litir chuig Príomhoifigeach Feidhmiúcháin maidir le bagairtí cibearshlándála IS-chumasaithe ó Mhaoirseacht Baincéireachta BCE, a eisíodh in éineacht le rabhadh BERS maidir le cibir-rioscaí sistéamacha a eascraíonn as samhlacha intleachta saorga ceannródaíocha, leagadh béim ar a ríthábhachtaí atá sé aghaidh a thabhairt ar thorthaí maoirseachta gan réiteach, ar bhagairtí IS-chumasaithe atá ag teacht chun cinn agus ar chomhlíonadh DORA.
Le blianta beaga anuas, tá Maoirseacht Baincéireachta BCE tar éis a thuiscint ar straitéisí digiteacha na mbanc, ar chásanna úsáide intleachta saorga agus ar chleachtais bainistithe riosca a dhoimhniú trí idirghníomhaíochtaí leanúnacha agus ceardlanna téamacha. Cé go bhfuil dul chun cinn á dhéanamh ag na bainc maidir le tionscnaimh intleachta saorga a ailíniú le straitéisí digiteacha níos leithne, maidir le feabhas a chur ar a socruithe rialachais agus maidir le bheith ag ullmhú do Ghníomh an Aontais um an Intleacht Shaorga, tá gá le tuilleadh oibre i réimsí amhail trédhearcacht, inmhínitheacht agus rialachas sonraí. Léiríonn na heasnaimh sin gur gá leanúint de bheith ag díriú ar RDARR chun torthaí comhsheasmhacha iontaofa a áirithiú. In 2026, rinneadh iniúchadh i dtionscnamh cothrománach maidir le feidhmchláir intleachta saorga giniúnaí ar na deiseanna agus ar na rioscaí gaolmhara a bhaineann leis an intleacht shaorga agus rinneadh measúnú ar ullmhacht na mbanc chun na dúshláin sin a bhainistiú.
As seo amach, díreofar na tosaíochtaí maoirseachta ar bhainistiú riosca TFC agus athléimneacht oibríochtúil na mbanc a neartú, chomh maith le hiarrachtaí na hearnála baincéireachta a chothú chun oiriúnú a dhéanamh i leith teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn. Beidh go leor den rannpháirtíocht mhaoirseachta atá ar na bacáin leis na bainc tiomnaithe d’fhionnachtana agus bearta riosca TFC atá fós gan réiteach a sainaithníodh sna blianta roimhe sin a leigheas mar chuid den ‘chleachtadh athdhírithe’ níos leithne.[35] Is éard atá i gceist leis an gcleachtadh sin athbhreithniú struchtúrtha ar thorthaí agus ar bhearta oscailte, lena gcuirtear roinnt tosca san áireamh, lena n-áirítear a ndéine, a n-aois, a n-ábharthacht stuamachta agus a stádas feabhsúcháin, agus an dóchúlacht go bhféadfadh gá a bheith le tuilleadh idirghabhála maoirseachta. Chomh maith leis an tionscnamh feabhsúcháin uile-chórais sin a chur i bhfeidhm, díreofar gníomhaíochtaí maoirseachta comhlántacha ar riosca slándála TFC, lena n-áirítear leanúint d’fheachtas OSI maidir le bainistiú cibearshlándála agus tástáil treáite bunaithe ar bhagairtí i gcomhréir le ceanglais DORA.
Ina theannta sin, le tionscnaimh leantacha, déanfar meastóireacht ar ullmhacht na mbanc maidir le hascnamh cripteagrafach iar-chandamach, agus béim á leagan ar an ngá atá le hullmhú tráthúil, chomh maith leis na pleananna gníomhaíochta arna gceapadh ag na bainc mar fhreagairt ar litir chuig Príomhoifigeach Feidhmiúcháin maidir le bagairtí cibearshlándála atá cumasaithe ag an intleacht shaorga d’fhonn treochtaí, dúshláin agus réimsí a bhféadfaí feabhas a chur orthu a shainaithint. I réimse an bhainistithe riosca tríú páirtí, leathnóidh maoirseoirí an feachtas OSI gaolmhar agus déanfaidh siad athbhreithniú spriocdhírithe ar spleáchais soláthraithe néalseirbhíse. Is é an cuspóir anseo na rioscaí a bhaineann le spleáchas na mbanc ar sholáthraithe seachtracha le haghaidh feidhmeanna criticiúla a nochtadh agus a mheas an bhfuil bearta leordhóthanacha i bhfeidhm ag na bainc chun freagairt do shuaitheadh seirbhíse a d’fhéadfadh tarlú agus chun téarnamh uaidh. Tá sé beartaithe freisin síneadh a chur le hathbhreithniú spriocdhírithe 2026 ar bhainistiú athruithe TFC. Thairis sin, cuirfidh Maoirseacht Baincéireachta BCE na bainc ábhartha ar an eolas faoi na rioscaí a shainaithin an Príomh-Fhormhaoirseoir sna moltaí a seoladh chuig soláthraithe tríú páirtí criticiúla seirbhísí TFC ionas go dtabharfaidh na bainc aghaidh ar na rioscaí sin laistigh dá gcreataí bainistithe riosca tríú páirtí féin freisin.[36]
Tá Maoirseacht Baincéireachta BCE ag cur dlús leis na hiarrachtaí chun a thuiscint ar rioscaí a bhaineann leis an intleacht shaorga a neartú ar fud an tionscail agus na hearnála poiblí. Chomh maith leis an gcomhar leanúnach le húdaráis formhaoirseachta intleachta saorga, d’fhéadfadh rannpháirtíocht struchtúrtha i measc banc agus maoirseoirí a bheith i gceist leis sin chun malartuithe a chothú maidir le saincheisteanna atá ag teacht chun cinn amhail ábharthacht stuamachta rioscaí a bhaineann leis an intleacht shaorga, cruinneas agus inmhínitheacht samhlacha, cáilíocht na sonraí ionchuir agus cainníochtú na dtairbhí a bhaineann le cásanna úsáide intleachta saorga. Ina theannta sin, le hathbhreithnithe píolótacha lasmuigh den láthair agus ar an láthair déanfar scrúdú ar an gcaoi a dtacaíonn creataí rialachais agus bainistithe riosca an lín theoranta banc atá faoi athbhreithniú le cur in úsáid na hintleachta saorga, agus measúnú á dhéanamh ar cé acu a dhéantar nó nach ndéantar na rioscaí foluiteacha a rialú agus a ailíniú le cuspóirí straitéiseacha agus fonn riosca na mbanc ar bhealach leordhóthanach.
Gníomhaíochtaí maoirseachta atá beartaithe do na tosaíochtaí sin
- Straitéis uile-chórais maidir le feabhsúchán le haghaidh torthaí agus bearta ábhartha rioscaí TFC a sainaithníodh i ngníomhaíochtaí roimhe seo
- Dhá fheachtas OSI maidir le bainistiú cibearshlándála agus bainistiú riosca tríú páirtí
- Tástáil treáite bunaithe ar bhagairtí, i gcomhréir le ceanglais DORA
- Athbhreithniú spriocdhírithe ar bhainistiú athruithe TFC
- Athbhreithniú spriocdhírithe ar spleáchais soláthraithe néalseirbhísí na mbanc
- Suirbhé ullmhachta don ríomhaireacht chandamach chun measúnú a dhéanamh ar ullmhacht na mbanc dá n-ascnamh cripteagrafaíochta iar-chandamach
- Anailís chothrománach ar phleananna gníomhaíochta na mbanc maidir le samhlacha intleachta saorga teorann agus bearta leantacha spriocdhírithe
- Rannpháirtíocht struchtúrtha leis an tionscal lena ndírítear ar chásanna úsáide intleachta saorga agus ar impleachtaí gaolmhara rialachais agus bainistithe riosca, arna gcomhlánú le misin phíolótacha lasmuigh den láthair agus ar an láthair
Cumais fhónta tuairiscithe riosca agus córais faisnéise ghaolmhara
Cuspóir straitéiseach: Chun bainistiú riosca fónta agus cinnteoireacht éifeachtach a chothú, ba cheart d’eintitis faoi mhaoirseacht a n-iarrachtaí a neartú chun laigí ábhartha arna sainaithint ina gcreataí RDARR a leigheas go héifeachtach agus go pras. Ba cheart dóibh freisin iad a thabhairt i gcomhréir leis na hionchais mhaoirseachta a leagtar síos i dTreoir BCE maidir le comhiomlánú éifeachtach sonraí riosca agus tuairisciú éifeachtach riosca agus i bprionsabail Choiste Basel um Maoirseacht ar Bhaincéireacht maidir le comhiomlánú éifeachtach sonraí riosca agus tuairisciú éifeachtach riosca (CBMB 239).
Leis an dul chun cinn teicneolaíoch agus leis an timpeallacht gheopholaitiúil éiginnte, cuirtear i dtábhacht a ríthábhachtaí atá cumais láidre RDARR sna bainc. Maidir le tuairisciú tráthúil cruinn, atá fíor-riachtanach do stiúradh straitéiseach agus bainistiú riosca éifeachtach na mbanc – go háirithe in aimsir géarchéime − tá sé ríthábhachtach i gcónaí sa timpeallacht éiginnte atá ann faoi láthair. An tráth céanna, mar gheall ar luas tapa na nuálaíochta teicneolaíche agus glacadh méadaitheach na hintleachta saorga, tá dreasachtaí láidre á gcruthú do bhainc chun tosaíocht a thabhairt do shonraí ardcháilíochta, d’uathoibriú feabhsaithe agus do nuachóiriú ollstruchtúr TF. Ní hamháin go suitear RDARR mar ghné riachtanach den chomhlíonadh leis sin, ach déantar cás láidir gnó leis freisin do go leor institiúidí chun tacú lena dtionscnaimh nuálaíochta.
Tá dul chun cinn suntasach déanta ag eintitis faoi mhaoirseacht maidir le dul i ngleic le leochaileachtaí a bhaineann le RDARR, arna spreagadh i bpáirt ag aird mhaoirseachta mhéadaithe. Mar sin féin, is gá fós na hiarrachtaí feabhsúcháin atá ann faoi láthair a threisiú. Leis an bhfaireachán maoirseachta ar dhul chun cinn na mbanc faoin straitéis feabhsúcháin uile-chórais le haghaidh RDARR, léirítear go bhfuil eintitis faoi mhaoirseacht ag díriú níos mó ar aghaidh a thabhairt ar easnaimh RDARR/CBMB 239.[37] Tá cláir feabhsúcháin ilbhliantúla á gcur chun feidhme de réir a chéile agus tá rannpháirtíocht fheabhsaithe ó chomhlachtaí bainistíochta á léiriú acu. An tráth céanna, tá easnaimh ábhartha fós ann, lena n-áirítear in ollstruchtúir TF agus sonraí, líneáil sonraí, rialuithe cáilíochta sonraí, spleáchas iomarcach ar phróisis láimhe agus saincheisteanna tuairiscithe maoirseachta athfhillteacha. Tá rioscaí forghníomhaithe fós ard, i bhfianaise chastacht agus amlínte fada na gclár claochlaithe. Léirítear na heasnaimh sin freisin i scóir SREP a bhíonn lag i gcónaí in RDARR.[38]
As seo amach, leanfaidh maoirseoirí de bheith ag díriú ar iarrachtaí éifeachtacha feabhsúcháin a áirithiú. Meastar go dtiocfaidh dlús leis na hiarrachtaí i gcaitheamh na bliana atá amach romhainn agus go dtabharfar aghaidh ar líon mór beart maoirseachta tromchúiseach in RDARR faoi dheireadh 2026 agus 2027. Leanfaidh maoirseoirí de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn feabhsúcháin na mbanc mar chuid de straitéis RDARR uile-chórais, ag díriú ar na heasnaimh is ábhartha, i gcomhréir leis na sprioc-amanna a pléadh agus a comhaontaíodh. Díreofar roinnt OSInna leantacha freisin ar mheasúnú a dhéanamh ar fheabhsúchán éifeachtach torthaí níos casta a sainaithníodh in athbhreithnithe roimhe seo. I gcás inar gá, bainfidh maoirseoirí leas iomlán as na cumhachtaí maoirseachta atá ann cheana chun comhlíonadh na mbanc a spreagadh amach anseo. Ina theannta sin, déanfar roinnt OSInna spriocdhírithe ag eintitis faoi mhaoirseacht inar gá an measúnú ar chumais RDARR a thabhairt cothrom le dáta nó nach ndearnadh go dtí seo iontu é.
Gníomhaíochtaí maoirseachta atá beartaithe do na tosaíochtaí sin
- Leanúint den straitéis feabhsúcháin maidir le bearta maoirseachta tromchúiseacha in RDARR
- OSInna spriocdhírithe atá dírithe ar chreataí RDARR do bhainc a n-éilítear tuilleadh measúnaithe ina leith, mar aon le OSInna leantacha spriocdhírithe chun aghaidh a thabhairt ar easnaimh thromchúiseacha a sainaithníodh roimhe seo
An Banc Ceannais Eorpach, 2026
Seoladh poist 60640 Frankfurt am Main, An Ghearmáin
Guthán +49 69 1344 0
Suíomh Gréasáin www.bankingsupervision.europa.eu
Gach ceart ar cosaint. Ceadaítear atáirgeadh chun críocha oideachais agus neamhthráchtála ar choinníoll go n-aithnítear an fhoinse.
Le haghaidh téarmaíocht shonrach, féach gluais SAM (ar fáil i mBéarla amháin).
HTML ISBN 978-92-899-8064-7, ISSN 3094-6875, doi:10.2866/4290664, QB-01-26-243-GA-Q
Féach ‘Torthaí comhiomlánaithe SREP 2026’, BCE, Samhain 2026.
Féach ‘Foilsíonn BCE torthaí thástáil struis droim ar ais maidir le riosca gheopholaitiúil 2026’, preaseisiúint, BCE, Iúil 2026, agus ‘Ag ullmhú don anaithnid: ceachtanna ó thástáil struis droim ar ais BCE maidir le riosca geopholaitiúil’, An Blag Maoirseachta, an 11 Meán Fómhair 2026.
Chun tuilleadh faisnéise a fháil maidir leis na cláir oibre agus an sainmhíniú ar ghníomhaíochtaí maoirseachta, féach ‘Bosca 1: An timthriall maoirseachta – pleanáil chomhtháite gníomhaíochtaí maoirseachta’, Tosaíochtaí maoirseachta 2026-2028, BCE, 2025.
Féach ‘Maoirseacht a chuíchóiriú, athléimneacht a chosaint: clár oibre BCE le haghaidh maoirseacht baincéireachta Eorpach níos éifeachtaí, níos éifeachtúla agus níos rioscabhunaithe’, BCE, Nollaig 2025.
Féach ‘Tuarascáil ar an Margadh Ola’, an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh, Márta 2026.
Féach ‘Réamh-mheastacháin mhaicreacnamaíocha fhoireann BCE don limistéar euro, Meán Fómhair 2026’, BCE.
ibid.
Féach ‘Athbhreithniú ar Chobhsaíocht Airgeadais’, BCE, Samhain 2026.
Féach ‘Ráiteas beartais airgeadaíochta’, BCE, Meán Fómhair 2026.
Féach ‘Athbhreithniú ar Chobhsaíocht Airgeadais’, BCE, Samhain 2026.
Féach Hielkema, P., ‘’, an tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde, Aibreán 2026.
Féach Grabbe, H., Keliauskaitė, U., Lappe, M.-S., Monasterolo, I., Tavoni, M. agus Zachmann, G., ‘’, Achoimre Bheartais, 13/2026, Bruegel, an 16 Meitheamh 2026.
Féach ‘Athbhreithniú ar Chobhsaíocht Airgeadais’, BCE, Samhain 2026.
ibid.
ibid.
Féach ‘Aghaidh a thabhairt ar thionchar an riosca gheopholaitiúil’ ar shuíomh gréasáin BCE maidir le maoirseacht baincéireachta.
Féach ‘Torthaí comhiomlánaithe SREP 2026’, BCE, Samhain 2026.
Féach ‘Stress in global private credit markets and its implications for euro area financial stability [Brú i margaí creidmheasa príobháideacha domhanda agus a impleachtaí do chobhsaíocht airgeadais an limistéir euro]’, Athbhreithniú ar Chobhsaíocht Airgeadais, BCE, Bealtaine 2026.
Féach ‘ [Cleachtadh cáis thaiscéalaíoch maidir le riosca creidmheasa contrapháirtí – Torthaí críochnaitheacha]’, BCE, Lúnasa 2025.
Féach ‘ [Éilítear bainistiú riosca sofaisticiúil i leith neamhchosaintí casta ar chothromas príobháideach agus ar chistí creidmheasa]’, Nuachtlitir Mhaoirseachta, BCE, an 13 Samhain 2024.
Féach ‘Tástáil struis droim ar ais maidir le riosca geopholaitiúil ar bhainc an limistéir euro – Tástáil struis théamach SAM 2026: torthaí deiridh’, BCE, Iúil 2026.
Féach ‘Torthaí comhiomlánaithe SREP 2026’, BCE, Samhain 2026.
Féach ‘Seolann ÚBE comhairliúchán luath maidir le tástáil struis shimplithe ar fud an Aontais, le comhtháthú riosca aeráide’, preaseisiúint, an tÚdarás Baincéireachta Eorpach, an 11 Meitheamh 2026.
Féach ‘Measúnuithe meara ar chaipiteal agus urrúsú á seoladh ag BCE’, preaseisiúint, BCE, an 19 Nollaig 2025.
Is féidir le haistrithe riosca suntasacha bainc a dhéanamh róspleách ar infheisteoirí neamhbhainc, iad a nochtadh do riosca maidir le tar-rolladh, agus d’fhéadfadh idirnascacht le hinfheisteoirí giaráilte agus faireachán iar-aistrithe níos laige an bonn a bhaint d’fhíoraistriú riosca.
Féach ‘WMO confirm 2025 was one of warmest years on record’, preaseisiúint, an Eagraíocht Dhomhanda Meitéareolaíochta, an 14 Eanáir 2026, agus ‘Tuarascáil ar Staid na hAeráide san Eoraip’, an Coimisiún Eorpach, 2025.
Féach ‘ The economic costs of extreme heat’, Allianz Research, an 28 Bealtaine 2026.
Féach ‘’, Institiúid MSCI, 2026.
Féach Trust, S. et al., ‘’, Institiúid agus Dámh na nAchtúirí, Ollscoil Exeter, Eanáir 2025.
Féach Elderson, F., ‘’, eochairóráid ag Comhdháil Airgeadais Eorpach Goldman Sachs 2026, an 3 Meitheamh 2026.
Féach Aldasoro, I., Auer, R., Frost, J. agus Perez-Cruz, F., ‘A Mythos moment?Frontier AI and cyber risk’, Feasachán BIS, Uimh. 129, an Banc um Shocraíochtaí Idirnáisiúnta, Iúil 2026.
Féach ‘Tuarascáil Measúnaithe Riosca – Meitheamh 2026’, an tÚdarás Baincéireachta Eorpach, Meitheamh 2026.
Féach ‘Torthaí comhiomlánaithe SREP 2026’, BCE, Samhain 2026.
Féach ‘Torthaí comhiomlánaithe SREP 2026’, BCE, Samhain 2026.
Féach ‘Feabhsúchán tráthúil le haghaidh bainc níos athléimní’, Nuachtlitir Mhaoirseachta, BCE, an 12 Lúnasa 2026.
I gcomhréir le Caibidil V de Ghníomh an Aontais um Athléimneacht Dhigiteach Oibríochtúil, Roinn II: Creat Formhaoirseachta soláthraithe seirbhísí criticiúla tríú páirtí TFC.
D’fhormheas an Bord Maoirseachta an straitéis i mí na Nollag 2024 tar éis fhoilsiú Threoir BCE maidir le comhiomlánú éifeachtach sonraí riosca agus tuairisciú riosca agus bhí sí mar chuid de na cláir oibre is bun le tosaíochtaí maoirseachta 2026-28.
Féach ‘Torthaí comhiomlánaithe SREP 2026’, BCE, Samhain 2026.