Wat zijn colleges van toezichthouders?

14 juli 2016 (bijgewerkt op 12 december 2018)

De financiële crisis heeft duidelijk aangetoond dat het in een steeds verder geglobaliseerde wereld cruciaal is om op banken die in meer dan één land actief zijn, zo effectief mogelijk toezicht uit te oefenen. Colleges van toezichthouders spelen daarbij een belangrijke rol, omdat zij helpen het toezicht op grensoverschrijdende banken te verbeteren.

Colleges van toezichthouders in een notendop

Colleges van toezichthouders spelen een rol bij het toezicht op internationale banken en vormen in feite een permanente, maar toch flexibele, structuur die bestaat uit de toezichthouders van de lidstaat van herkomst en de lidstaat van ontvangst van dergelijke banken. Het Bazels Comité voor bankentoezicht gebruikt de term zeer breed, namelijk voor alle onderlinge lopende betrekkingen tussen deze toezichthouders waaronder iedere vorm van contact valt, zoals teleconferenties, videoconferenties, brieven, e-mails, of communicatie via beveiligde websites.

De onderliggende doelstelling is de leden van colleges te helpen beter inzicht te verkrijgen in het risicoprofiel en de kwetsbaarheden van een grensoverschrijdende bank, en hun een kader te verschaffen waarmee zij de belangrijkste vraagstukken  vanuit het toezicht kunnen aanpakken. Continue informatie-uitwisseling en samenwerking zijn essentiële instrumenten om het toezicht op dergelijke banken te versterken.

Informatie-uitwisseling in de praktijk

De mate van interactie tussen de leden van colleges van toezichthouders varieert afhankelijk van de desbetreffende bankgroep en de betrokken toezichthouders. Daarbij wordt een proportionele aanpak gehanteerd.

Hier volgen enkele voorbeelden van de informatie die tussen de leden van colleges kan worden uitgewisseld.

  • In het kader van het toezicht uitgevoerde risicobeoordelingen, de belangrijkste bevindingen van reviews door toezichthouders en de belangrijke toezichtsmaatregelen die zijn genomen
  • Analyses van de invloed van het bedrijfsklimaat in belangrijke markten/landen op de bankgroep en de uitkomsten van stresstests
  • Plannen ter voorbereiding op crises
  • Plannen ten aanzien van de kapitaal- en liquiditeitspositie
  • Strategische plannen voor de gehele bankgroep en de dochterondernemingen
  • Informatie over exogene factoren die nuttig kan zijn voor de leden van colleges, zoals ontwikkelingen op het gebied van de regelgeving en macroprudentiële informatie

Colleges van toezichthouders in EU-context

In de Europese Unie zijn de colleges van toezichthouders niet alleen structuren ter bevordering van nauwe samenwerking en informatie-uitwisseling, zij hebben ook een besluitvormingsrol. Zij komen tot gezamenlijke besluiten op het terrein van het interne model, de risico's of de kapitaalbasis van een instelling.

In de Richtlijn kapitaalvereisten (Capital Requirements Directive – CRD IV) – onderdeel van het juridisch kader van de EU met betrekking tot het bankentoezicht – wordt bepaald dat de colleges dienen te zorgen voor een afgestemd werkprogramma en geharmoniseerde toezichtsbesluiten. De zogeheten 'mapping templates', die onder meer de mate en aard van de grensoverschrijdende aanwezigheid van een bank aangeven, vormen een essentieel onderdeel van dit proces. Deze worden aangevuld met schriftelijke coördinatie- en samenwerkingsregelingen die de basis vormen voor de samenwerking en de uitwisseling van informatie tussen de leden van colleges – en aldus voor gezamenlijke taken en activiteiten en gezamenlijke besluitvorming.

Krachtens het nieuwe, door de Richtlijn herstel en afwikkeling van banken (Banking Recovery and Resolution Directive – BRRD) verschafte kader moeten colleges ook de herstelplannen van grensoverschrijdende banken beoordelen en tot een gezamenlijk besluit komen over de beoordeling van dergelijke plannen.

Belangrijke instrumenten voor de tenuitvoerlegging van het kader voor colleges van toezichthouders in de EU zijn de door de Europese Bankautoriteit opgestelde richtsnoeren, en de desbetreffende regelgeving die door de Europese Commissie is aangenomen.

De ECB, die verantwoordelijk is voor het directe toezicht op de belangrijke banken in het eurogebied, kan aan een college van toezichthouders deelnemen als (consoliderende) toezichthouder van de lidstaat van herkomst of als toezichthouder van de lidstaat van ontvangst: in het eerste geval treedt zij op als voorzitter van het college.