Εποπτικές εγκρίσεις

Σε αυτήν τη σελίδα οι όροι «τράπεζα» και «πιστωτικό ίδρυμα» χρησιμοποιούνται ως ταυτόσημοι.

Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας, η ΕΚΤ είναι η αρμόδια αρχή για τη χορήγηση εποπτικών εγκρίσεων σε τράπεζες, οι οποίες περιλαμβάνουν τα ακόλουθα.

• «Κοινές διαδικασίες»: αδειοδοτήσεις τραπεζών, ανάκληση αδειών λειτουργίας και έγκριση της απόκτησης ειδικών συμμετοχών σε τράπεζες. Αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται από την ΕΚΤ για όλες τις τράπεζες και επιχειρήσεις επενδύσεων που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας ως τράπεζες στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας (τόσο σημαντικά όσο και λιγότερο σημαντικά ιδρύματα).
• Εποπτική έγκριση ή εξαίρεση από την έγκριση των (μικτών) χρηματοοικονομικών εταιρειών συμμετοχών που κατέχουν τράπεζες υπό την άμεση εποπτεία της ΕΚΤ.
• Αξιολογήσεις «καταλληλότητας», οι οποίες εξετάζουν κατά πόσον τα μέλη του διοικητικού οργάνου μιας τράπεζας (ή μιας επιχείρησης επενδύσεων με άδεια λειτουργίας ως τράπεζας) ή μιας (μικτής) χρηματοοικονομικής εταιρείας συμμετοχών είναι κατάλληλα για τους ρόλους τους. Εκτός του πλαισίου αδειοδοτήσεων ή ειδικών συμμετοχών, η ΕΚΤ λαμβάνει αποφάσεις καταλληλότητας μόνο για σημαντικές τράπεζες.

Όταν λαμβάνει αποφάσεις για αδειοδοτήσεις, η ΕΚΤ εφαρμόζει το ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων της ΕΑΤ και, όπου κρίνεται αναγκαίο, την εθνική νομοθεσία.

Ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων της ΕΑΤ

Οι εθνικές εποπτικές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτές τις διαδικασίες εποπτικών εγκρίσεων: αποτελούν το σημείο εισόδου για σχετικές αιτήσεις και συνεργάζονται στενά με την ΕΚΤ για την αξιολόγησή τους. Η ΕΚΤ συνεργάζεται επίσης με τις εθνικές εποπτικές αρχές για να διασφαλίσει μια συνεπή προσέγγιση και υψηλά πρότυπα σε όλες τις χώρες. Οι εποπτικές προσδοκίες καθορίζονται σε δημόσιους οδηγούς.

• Κατάλογος εντύπων αίτησης αδειοδότησης ανά χώρα
• Δήλωση προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

Χορήγηση αδειών λειτουργίας

Αδειοδοτήσεις τραπεζών

Η διαδικασία αδειοδότησης δημιουργεί εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα επειδή διασφαλίζει ότι οι τράπεζες που εισέρχονται στην αγορά είναι κατάλληλες να ασκούν δραστηριότητες: μόνο οι εύρωστες τράπεζες που συμμορφώνονται με όλες τις νομικές απαιτήσεις μπορούν να λαμβάνουν άδεια λειτουργίας. Η ίδια διαδικασία και τα ίδια κριτήρια ισχύουν για όλες τις τράπεζες – για αυτές που έχουν πιο παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα και για αυτές των οποίων τα επιχειρηματικά μοντέλα βασίζονται στην τεχνολογική καινοτομία. Οι αδειοδοτήσεις δεν θα πρέπει να παρεμποδίζουν τον ανταγωνισμό ή την καινοτομία.

Αδειοδοτήσεις επιχειρήσεων επενδύσεων

Έπειτα από τη θέση σε ισχύ του νομικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις επενδύσεων (κανονισμός και οδηγία για τις επιχειρήσεις επενδύσεων), ο ορισμός «πιστωτικό ίδρυμα» στον κανονισμό σχετικά με τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (capital requirements regulation – CRR) τροποποιήθηκε για να συμπεριλάβει τις επιχειρήσεις επενδύσεων που ταξινομούνται ως συστημικές. Αυτό αφορά επιχειρήσεις επενδύσεων:

• που έχουν λάβει άδεια διενέργειας συναλλαγών για ίδιο λογαριασμό ή/και αναδοχής/τοποθέτησης χρηματοπιστωτικών μέσων με δέσμευση ανάληψης (δραστηριότητες που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι Τμήμα Α σημεία (3) και (6) της οδηγίας 2014/65/ΕΕ)·
• των οποίων η συνολική αξία των στοιχείων ενεργητικού σε ατομικό επίπεδο ή σε επίπεδο ομίλου ανέρχεται σε τουλάχιστον 30 δισεκ. ευρώ (ή υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια των εποπτικών αρχών εάν η αξία αυτή είναι μικρότερη από 30 δισεκ. ευρώ).

Αυτές οι επιχειρήσεις επενδύσεων που χαρακτηρίζονται συστημικές πρέπει να υποβάλουν αίτηση για τραπεζική άδεια λειτουργίας το αργότερο την ημέρα που πληρούν τα κριτήρια. Η καταληκτική ημερομηνία για την εφαρμογή του κανονισμού για τις επιχειρήσεις επενδύσεων και τη μεταφορά της οδηγίας για τις επιχειρήσεις επενδύσεων στο εθνικό δίκαιο είναι η 26 Ιουνίου 2021. Από την ημερομηνία αυτή και μετά, οι επιχειρήσεις επενδύσεων μπορούν να λαμβάνουν άδεια λειτουργίας ως πιστωτικά ιδρύματα και να υπόκεινται στην ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία. Τα ιδρύματα που χαρακτηρίζονται ως σημαντικά θα εποπτεύονται άμεσα από την ΕΚΤ, ενώ αυτά που χαρακτηρίζονται ως λιγότερο σημαντικά θα εποπτεύονται από τις εθνικές εποπτικές αρχές υπό την επίβλεψη της ΕΚΤ. Στο πλαίσιο αυτής της λειτουργίας επίβλεψης, η ΕΚΤ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα κοινά εποπτικά πρότυπα εφαρμόζονται με συνέπεια σε ολόκληρο το σύστημα και συνεργάζεται στενά με τις εθνικές εποπτικές αρχές για την περαιτέρω εναρμόνιση της εφαρμογής των κανόνων που διέπουν την τραπεζική εποπτεία.

• Οδηγός σχετικά με τις αδειοδοτήσεις
  ENGLISH

  OTHER LANGUAGES (16) +

  Select your language

  БългарскиBG DeutschDE EλληνικάEL EspañolES Eesti keelET SuomiFI FrançaisFR HrvatskiHR ItalianoIT LietuviųLT LatviešuLV NederlandsNL PortuguêsPT SlovenčinaSK SlovenščinaSL SvenskaSV
• Οδηγός σχετικά με τις αδειοδοτήσεις τραπεζών χρηματοοικονομικής τεχνολογίας
  ENGLISH

  OTHER LANGUAGES (16) +

  Select your language

  БългарскиBG DeutschDE EλληνικάEL EspañolES Eesti keelET SuomiFI FrançaisFR HrvatskiHR ItalianoIT LietuviųLT LatviešuLV NederlandsNL PortuguêsPT SlovenčinaSK SlovenščinaSL SvenskaSV
• Μετεγκατάσταση στη ζώνη του ευρώ
• Οδηγία σχετικά με τις επιχειρήσεις επενδύσεων
• Κανονισμός σχετικά με τις επιχειρήσεις επενδύσεων

Απόκτηση ειδικών συμμετοχών

Για απόκτηση ή αύξηση «ειδικής συμμετοχής» σε υφιστάμενη τράπεζα απαιτείται έγκριση από την ΕΚΤ. Μια συμμετοχή θεωρείται «ειδική» εάν αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 10% του κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου στην τράπεζα ή καθιστά δυνατή την άσκηση σημαντικής επιρροής στη διοίκηση του πιστωτικού ιδρύματος. Το εφαρμοστέο δίκαιο προβλέπει πρόσθετα κατώτατα όρια (π.χ. 20, 30 ή 50% των μετοχών ή/και των δικαιωμάτων ψήφου ή η τράπεζα καθίσταται θυγατρική). Η διαδικασία έγκρισης επιδιώκει να διασφαλίσει ότι σημαντικές συμμετοχές σε τράπεζες μπορούν να αποκτηθούν μόνο από κατάλληλους μετόχους. Αυτό συμβάλλει στη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος.

Εποπτεία: Ο λόγος στους ειδικούς. Τι σημαίνει «ειδική συμμετοχή»;

Ανάκληση αδειών λειτουργίας

Τόσο η ΕΚΤ όσο και η αντίστοιχη εθνική εποπτική αρχή έχουν το δικαίωμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, να κινήσουν διαδικασία για την ανάκληση άδειας λειτουργίας μιας τράπεζας. Η άδεια μπορεί να ανακληθεί όταν ένα πιστωτικό ίδρυμα παύει τις δραστηριότητές του ή όταν δεν πληροί πλέον τις καθορισμένες απαιτήσεις.

Αξιολόγηση της καταλληλότητας

Το διοικητικό όργανο ενός πιστωτικού ιδρύματος πρέπει να είναι κατάλληλο για την εκτέλεση των αρμοδιοτήτων του. Η σύνθεσή του πρέπει να είναι τέτοια ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματική διαχείριση και ισόρροπη λήψη αποφάσεων. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΚΤ αξιολογεί την ατομική και συλλογική καταλληλότητα των μελών των διοικητικών οργάνων των τραπεζών.

Η διασφάλιση ότι τα διοικητικά όργανα των τραπεζών είναι «κατάλληλα» ενισχύει την ασφάλεια και την ευρωστία των επιμέρους τραπεζών και ενισχύει τον τραπεζικό τομέα στο σύνολό του. Συνδράμει επίσης στην αύξηση της εμπιστοσύνης του κοινού προς τους ανθρώπους που διαχειρίζονται τον χρηματοπιστωτικό τομέα της ζώνης του ευρώ.

• Οδηγός της ΕΚΤ σχετικά με τις αξιολογήσεις της καταλληλότητας (αναθεωρήθηκε τον Μάιο του 2018)
  ENGLISH

  OTHER LANGUAGES (16) +

  Select your language

  БългарскиBG DeutschDE EλληνικάEL EspañolES Eesti keelET SuomiFI FrançaisFR HrvatskiHR ItalianoIT LietuviųLT LatviešuLV NederlandsNL PortuguêsPT SlovenčinaSK SlovenščinaSL SvenskaSV
• Ερωτηματολόγιο σχετικά με την καταλληλότητα (μόνο στα αγγλικά)
• Εποπτεία: Ο λόγος στους ειδικούς. Τι είναι η εποπτεία της καταλληλότητας;

Έγκριση μητρικών (μικτών) χρηματοοικονομικών εταιρειών συμμετοχών

Πολλές εποπτευόμενες τράπεζες ελέγχονται από μια μητρική εταιρεία. Είναι σημαντικό οι εποπτικές αρχές να παρακολουθούν επίσης αυτήν τη μητρική εταιρεία, ιδίως αν χαρακτηρίζεται ως χρηματοδοτική εταιρεία συμμετοχών ή μικτή εταιρεία χρηματοοικονομικών συμμετοχών αυτοτελώς. Μια μητρική εταιρεία χαρακτηρίζεται ως χρηματοδοτική εταιρεία συμμετοχών εάν πάνω από το 50% του μετοχικού κεφαλαίου, των ενοποιημένων στοιχείων ενεργητικού, των εσόδων, του προσωπικού ή άλλου δείκτη που θεωρείται συναφής από την τραπεζική εποπτική αρχή συνδέεται με θυγατρικές που είναι τράπεζες ή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η αποτελεσματική εποπτεία των τραπεζών που ελέγχονται από άλλη εταιρεία καθώς και η συντονισμένη επισκόπηση ολόκληρου του ομίλου (του εποπτευόμενου ομίλου).

Ως εκ τούτου, μετά την εισαγωγή της οδηγίας σχετικά με τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (capital requirements directive – CRD V), οι μητρικές (μικτές) χρηματοοικονομικές εταιρείες συμμετοχών υπόκεινται επίσης σε διαδικασία έγκρισης. Μόλις λάβει την έγκριση, η μητρική εταιρεία αναλαμβάνει την ευθύνη να διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τις ενοποιημένες απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας σε ολόκληρο τον εποπτευόμενο όμιλο. Στο παρελθόν, η θυγατρική του πιστωτικού ιδρύματος ήταν υπεύθυνη για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας σε ενοποιημένη βάση. Η μητρική (μικτή) χρηματοοικονομική εταιρεία συμμετοχών μπορεί επίσης να εξαιρεθεί από την έγκριση αν πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις που προβλέπονται από τον νόμο και μια άλλη εταιρεία αναλαμβάνει την ευθύνη αυτή εντός του ομίλου.

Όταν η ΕΚΤ είναι η εποπτική αρχή σημαντικού τραπεζικού ομίλου, είναι αρμόδια για την έγκριση ή την εξαίρεση των εν λόγω μητρικών (μικτών) χρηματοοικονομικών εταιρειών συμμετοχών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ΕΚΤ λαμβάνει κοινή απόφαση με άλλη αρμόδια αρχή εκτός του ΕΕΜ. Η έγκριση ή η εξαίρεση των μητρικών εταιρειών λιγότερο σημαντικών τραπεζικών ομίλων αποτελεί ευθύνη των εθνικών εποπτικών αρχών που εποπτεύουν τους ομίλους αυτούς.

Πληροφορίες σχετικά με τον ρόλο της ΕΚΤ στην έγκριση (μικτών) χρηματοοικονομικών εταιρειών συμμετοχών) (μόνο στα αγγλικά)