Gestroomlijnd toezicht, veerkrachtige banken
Stabiele banken vormen de grondslag van een sterke economie. Sinds de oprichting van het Europees bankentoezicht zijn de banken in het eurogebied stabieler en beter gekapitaliseerd, met minder niet-renderende leningen. Het huidige toezichts- en regelgevingskader heeft de banksector geholpen veerkrachtig te blijven, zodat de banken diensten konden blijven verlenen aan huishoudens en bedrijven, ook in tijden van stress.
De resultaten sinds de wereldwijde financiële crisis vormen een sterke basis. Maar de omgeving waarin banken actief zijn, verandert snel. Door de verandering van de technologie en de ontwikkeling van het risicolandschap moeten toezichthouders inspelen op en zich aanpassen aan nieuwe uitdagingen om zo efficiënt en doeltreffend mogelijk te blijven. Banken en toezichthouders moeten over het analytische vermogen beschikken om opkomende risico’s aan te pakken.
Tegen die achtergrond werken we met de nationale toezichthouders aan een alomvattende hervormingsagenda om het Europees bankentoezicht te stroomlijnen en te vereenvoudigen door onze middelen te heroriënteren zonder de veerkracht van banken in het gedrang te brengen. De vier specifieke hervormingsinitiatieven worden nader toegelicht in ons rapport ‘Streamlining supervision, safeguarding resilience’.
De hervormingsagenda van het Europees bankentoezicht
Hervorming van de periodieke doorlichting van banken
In 2022 is het Europees bankentoezicht gestart met een onafhankelijke deskundige beoordeling van zijn periodieke doorlichting van banken – de procedure voor prudentiële toetsing en evaluatie (supervisory review and evaluation process – SREP). Op basis van de aanbevelingen in die beoordeling hervormen we de SREP om die efficiënter en doeltreffender te maken door meer aandacht te besteden aan risicogebaseerd toezicht.
De wijzigingen hebben geleid tot een kortere SREP-tijdlijn en snellere besluiten voor banken, meer evenredigheid bij de follow-up van maatregelen en transparantere communicatie met banken. Meer informatie over de veranderingen is te vinden in ons verslag en in de veelgestelde vragen over de SREP van de toekomst.
Meer informatie over de SREP-hervorming:
SREP reform: towards more efficient and effective supervision ICAAP: enhanced supervisory assessment for stronger capital management in banks Nieuwe methodologie voor de Pijler 2-vereisteToezicht, de volgende stap: de hervorming van andere toezichtswerkzaamheden
Naast de hervorming van de SREP hebben we de aanzet gegeven tot een tweede brede reeks hervormingen met het project ‘Toezicht, de volgende stap’. Met dit project willen we de efficiëntie en de doeltreffendheid van alle belangrijke toezichtswerkzaamheden verder verbeteren, zonder risico’s uit het oog te verliezen. Als onderdeel hiervan gebruiken we ook steeds meer digitale instrumenten voor het toezicht.
Er komen nog meer initiatieven aan, zoals een evaluatie van de toepassing van het evenredigheidsbeginsel bij het toezicht op kleine en niet-complexe kredietinstellingen.
Meer informatie over het project ‘Toezicht, de volgende stap’Bevordering van een risicogerichte toezichtscultuur
De ECB en de nationale toezichthouders werken samen bij de uitvoering van het Europees bankentoezicht. De gezamenlijke toezichthoudende teams, die uit medewerkers van de ECB en nationale autoriteiten bestaan, houden toezicht op belangrijke kredietinstellingen, terwijl de nationale autoriteiten toezicht houden op minder belangrijke instellingen, onder het overkoepelende toezicht van de ECB.
Om onze hervormingsagenda uit te voeren, bevorderen we een risicogebaseerde toezichtscultuur in het hele systeem, waarbij teams de mogelijkheid krijgen om zelf te beslissen waar het toezicht het best op kan worden gericht. Dit zorgt ervoor dat hervormingen in de hele bankenunie consistent en effectief worden doorgevoerd.
Om voor meer consistentie in het Europese bankentoezicht te zorgen, hebben we een speciaal initiatief opgestart om cultuurverandering te stimuleren. De nadruk ligt op de ontwikkeling van een meer geïntegreerde toezichtscultuur die efficiënt, doeltreffend en op risico’s gebaseerd is. Een gemeenschappelijke toezichtscultuur versterkt ons toezicht en leidt tot soepelere processen voor banken.
Meer informatie over het initiatief rond de toezichtscultuurDe doeltreffendheid van het toezicht meten
De beoordeling van de doeltreffendheid van het toezicht is een belangrijk onderdeel van onze hervormingsagenda. Maar daarvoor hebben we meer dan alleen financiële indicatoren nodig, omdat de financiële ratio’s van een bank om verschillende redenen kunnen verbeteren, bijvoorbeeld door een beter macro-economisch klimaat.
Het Europees bankentoezicht ontwikkelt daarom methodes om de doeltreffendheid van het toezicht te beoordelen, met het oog op een meer resultaatgerichte aanpak en de versterking van de verantwoordingsplicht.
Meer informatie over hoe we de doeltreffendheid van het toezicht beoordelenHoe dragen we bij aan vereenvoudigingsinitiatieven op Europees niveau?
We willen dat het toezicht efficiënt, doeltreffend en altijd duidelijk risicogericht is. We zijn geen regelgevende instantie of wetgever, maar ondersteunen de bevoegde autoriteiten bij het beoordelen van manieren om de regelgeving en het toezicht te vereenvoudigen.
Het verslag over onze toezichtsinitiatieven werd tegelijkertijd gepubliceerd met de aanbevelingen van de taskforce over vereenvoudiging van de Raad van Bestuur van de ECB, waarin werd aangedrongen op wetswijzigingen om de regelgeving, het toezicht en de rapportage te vereenvoudigen. Onze initiatieven bij het toezicht vormen een aanvulling op deze aanbevelingen, maar kunnen ook onafhankelijk daarvan ten uitvoer worden gelegd.
De aanbevelingen van de taskforce vormden de basis voor de reactie van het Eurosysteem op de raadpleging van de Europese Commissie over het concurrentievermogen van de banksector in de EU. In het antwoord wordt duidelijk uiteengezet hoe maatregelen ter vereenvoudiging en harmonisering van het wetgevingskader kunnen inspelen op algemenere oproepen om Europese banken concurrerender te helpen maken.