Opcje wyszukiwania
Podstawy Media Warto wiedzieć Badania i publikacje Statystyka Polityka pieniężna €uro Płatności i rynki Praca
Podpowiedzi
Kolejność
Najbardziej aktualne informacje można znaleźć na angielskojęzycznej wersji tej strony.

Usprawnienie nadzoru i ochrona odporności

Stabilne banki to fundament silnej gospodarki. Od czasu utworzenia europejskiego nadzoru bankowego banki w strefie euro stały się stabilniejsze i mają lepszą sytuację kapitałową, a poziom kredytów zagrożonych się obniżył. Dzięki obecnym ramom nadzorczym i regulacyjnym sektor bankowy zachował odporność i może nadal świadczyć usługi na rzecz gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, także w okresach napięć.

Ważnym źródłem stabilności są rozwiązania wprowadzone po światowym kryzysie finansowym. Jednak otoczenie, w którym działają banki, szybko się zmienia. W miarę rozwoju technologii i kształtowania się obrazu ryzyka nadzór musi reagować i dostosowywać się do nowych wyzwań, żeby utrzymać jak największą efektywność i skuteczność. Banki i organy nadzoru muszą dysponować możliwościami analitycznymi, by przeciwdziałać nowym zagrożeniom.

W tym kontekście współpracujemy z krajowymi organami nadzoru przy wdrażaniu kompleksowego programu reform, które mają usprawnić i uprościć europejski nadzór bankowy oraz przeorientować nasze zasoby bez szkody dla odporności banków. Cztery specjalne inicjatywy na rzecz reform przedstawiliśmy szczegółowo w raporcie pt. „Streamlining supervision, safeguarding resilience”.

Reforma regularnego badania kondycji banków

W 2022 w ramach europejskiego nadzoru bankowego rozpoczęto niezależny przegląd ekspercki regularnego badania kondycji banków – procesu przeglądu i oceny nadzorczej (SREP). Dzięki zaleceniom z tego przeglądu wprowadziliśmy reformy, żeby podnieść efektywność i skuteczność procesu SREP, oraz kładziemy większy nacisk na nadzór oparty na analizie ryzyka.

Te zmiany doprowadziły do skrócenia harmonogramu procesu SREP oraz szybszych decyzji dla banków, większej proporcjonalności działań podejmowanych w następstwie przyjętych środków i większej przejrzystości komunikacji z bankami. Więcej informacji o wprowadzonych zmianach przedstawiamy w raporcie oraz w odpowiedziach na częste pytania na temat procesu SREP nowej generacji.

Więcej informacji o reformie procesu SREP:

Reforma procesu SREP: zwiększenie efektywności i skuteczności nadzoru ICAAP: poprawa oceny nadzorczej pod kątem lepszego zarządzania kapitałem w bankach Nowa metoda określania wymogu kapitałowego w ramach filaru II

Kolejny poziom nadzoru: reforma innych działań nadzorczych

Oprócz reformy procesu SREP uruchomiliśmy drugi szeroki pakiet reform – projekt „kolejnego poziomu nadzoru”. Celem tego projektu jest dalsza poprawa efektywności i skuteczności wszystkich najważniejszych działań nadzorczych, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej koncentracji na ryzyku. W ramach projektu zwiększamy także wykorzystanie cyfrowych narzędzi nadzorczych.

Uruchomione zostaną kolejne inicjatywy, w tym przegląd stosowania zasady proporcjonalności w nadzorze nad małymi i niezłożonymi instytucjami. 

Więcej o projekcie kolejnego poziomu nadzoru

Projekt obejmuje siedem głównych obszarów reform:

Przyspieszenie procesów decyzyjnych

Dalej usprawniamy procesy decyzyjne, ograniczamy bariery administracyjne i wspieramy harmonizację przepisów na poziomie krajowym i europejskim. Utrzymamy podejście nadzorcze oparte na analizie ryzyka: będziemy priorytetowo traktować sprawy najbardziej złożone i obarczone wysokim ryzykiem.

Szybsze zatwierdzanie modeli wewnętrznych

Podjęliśmy intensywne działania, by poprawić jakość i spójność modeli wewnętrznych, zapewnić bankom w strefie euro równe warunki działania i zmniejszyć nieuzasadnione różnice w wielkości aktywów ważonych ryzykiem. Usprawniliśmy swoje procesy wewnętrzne, włączyliśmy strategie dotyczące modeli wewnętrznych do planów nadzorczych i skróciliśmy czas na zatwierdzanie zmian w modelach wewnętrznych.

Testy warunków skrajnych

Nadzorcze testy warunków skrajnych służą do oceny, w jakim stopniu banki byłyby zdolne poradzić sobie z szokami finansowymi i gospodarczymi. Chcemy ulepszyć te testy – w odpowiednich przypadkach we współpracy z Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego – przez usunięcie procesów, które są nadmiernie skomplikowane i pochłaniają znaczne zasoby. Na przykład zwiększamy proporcjonalność stress testów, usprawniamy testy tematyczne i optymalizujemy kontrolę jakości. 

Przyspieszony tryb podejmowania decyzji kapitałowych

Wprowadziliśmy przyspieszony proces, żeby usprawnić zatwierdzanie niektórych transakcji o niskim ryzyku związanych z funduszami własnymi. W najprostszych przypadkach czas przetwarzania skraca się do dwóch tygodni. Osiągamy to za pomocą standardowych aplikacji, zwiększonej automatyzacji i szybszego przetwarzania.

Uproszczenie sprawozdawczości nadzorczej

Usprawniamy proces sprawozdawczy i zmniejszamy koszty ponoszone przez banki, przy jednoczesnym utrzymaniu jakości i istotności zbieranych danych. Ściśle przy tym współpracujemy z Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego i Jednolitą Radą ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji.

Bardziej ukierunkowane kontrole na miejscu

Przy określaniu zakresu kontroli na miejscu i przydzielaniu zasobów na ich potrzeby w większym stopniu opieramy się na analizie ryzyka. Pracujemy nad ulepszeniami, których celem jest zwiększenie efektywności i ukierunkowania kontroli, zgodnie z zasadami dotyczącymi tolerancji na ryzyko w nadzorze na miejscu i dążeniem do usprawnienia całościowych procedur na miejscu.

Jaśniejsze i bardziej przystępne wytyczne

Prowadzimy kompleksowy przegląd publikacji nadzorczych EBC, żeby zwiększyć ich przejrzystość, spójność i użyteczność. Obejmuje to uproszczenie wytycznych, doprecyzowanie celu publikacji nadzorczych, ułatwienie dostępu do kluczowych dokumentów i zaprzestanie publikacji przestarzałych materiałów.

Krzewienie kultury nadzoru skoncentrowanego na ryzyku

Europejski Bank Centralny i krajowe organy nadzoru współpracują w ramach europejskiego nadzoru bankowego. Pracownicy EBC i organów krajowych tworzą razem wspólne zespoły nadzorcze, które nadzorują banki istotne, natomiast organy krajowe sprawują nadzór nad bankami mniej istotnymi pod zwierzchnią kontrolą EBC.

Przy realizacji naszego programu reform promujemy w całym systemie kulturę nadzoru opartego na ryzyku. Pozwalamy zespołom nadzorców dokonywać osądu i decydować, na jakie kwestie najlepiej skierować uwagę. Dzięki temu reformy są wdrażane spójnie i skutecznie w całej unii bankowej.

Żeby zwiększyć spójność europejskiego nadzoru bankowego, uruchomiliśmy specjalną inicjatywę na rzecz zmian kulturowych. Kładziemy nacisk na tworzenie bardziej zintegrowanej kultury nadzoru, która uwzględnia efektywność, skuteczność i czynniki ryzyka. Ujednolicona kultura nadzoru przyczyni się do wzmocnienia naszych działań i usprawnienia procesów w bankach.

Więcej o inicjatywie na rzecz kultury nadzoru

Ocena skuteczności nadzoru

Zasadniczym elementem naszego programu reform jest ocena skuteczności nadzoru. Do tej oceny potrzebujemy jednak nie tylko wskaźników finansowych danego banku: ich poprawa może mieć różne powody, np. może wynikać z lepszych warunków makroekonomicznych.

Dlatego europejski nadzór bankowy opracowuje metodę oceny skuteczności nadzoru, żeby był on w większym stopniu ukierunkowany na wyniki i uwzględniał większą rozliczalność.

Więcej o ocenie skuteczności nadzoru

Nasz wkład w ogólnoeuropejskie inicjatywy na rzecz upraszczania

Chcemy, żeby nadzór był efektywny i skuteczny oraz zawsze wyraźnie skupiał się na ryzyku. W tym celu, chociaż nie mamy kompetencji regulacyjnych ani prawodawczych, wspieramy odpowiednie organy w ocenie sposobów upraszczania ram regulacyjnych i nadzorczych.

Raport w sprawie naszych inicjatyw nadzorczych opublikowano w tym samym czasie co zalecenia powołanej przez Radę Prezesów EBC grupy zadaniowej wysokiego szczebla ds. uproszczeń. Te zalecenia obejmują wezwanie do zmian legislacyjnych w celu uproszczenia systemu regulacji, nadzoru i sprawozdawczości. Nasze inicjatywy nadzorcze są uzupełnieniem tych zaleceń, ale mogą być także prowadzone niezależnie od nich.

Na podstawie zaleceń grupy zadaniowej sformułowanoodpowiedź Eurosystemu na konsultacje Komisji Europejskiej w sprawie konkurencyjności unijnego sektora bankowego. W tym dokumencie jasno określono, jak środki na rzecz uproszczenia i harmonizacji ram regulacyjnych mogą stanowić odpowiedź na szersze wezwania do pomocy europejskim bankom w zwiększeniu konkurencyjności.