Testy warunków skrajnych

Testy warunków skrajnych służą Europejskiemu Nadzorowi Bankowemu do oceny, w jakim stopniu banki są zdolne poradzić sobie z szokami finansowymi i gospodarczymi. Wyniki stress testów pomagają nadzorcom rozpoznawać i eliminować słabe punkty banków na wczesnym etapie dialogu nadzorczego.

Rodzaje testów warunków skrajnych

EBC przeprowadza kilka rodzajów stress testów.

  • Testy coroczne
    • Ogólnounijne testy warunków skrajnych pod kierownictwem Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB), których uzupełnieniem jest stress test przeprowadzany przez EBC w ramach procesu przeglądu i oceny nadzorczej (SREP)
    • Testy tematyczne
  • Testy w ramach wszechstronnej oceny (kompleksowego badania kondycji finansowej banków, obejmującego test warunków skrajnych i przegląd jakości aktywów, które pozwala upewnić się, że banki dysponują wystarczającym kapitałem na pokrycie ewentualnych strat)
  • Testy makroostrożnościowe (skupione nie tyle na konkretnych bankach, co na stabilności finansowej i skutkach systemowych)

Ponadto w razie potrzeby prowadzi się specjalne stress testy w poszczególnych bankach i grupach bankowych.

Coroczne testy warunków skrajnych

Prawo unijne wymaga, żeby EBC przynajmniej raz w roku przeprowadzał w nadzorowanych przez siebie bankach test warunków skrajnych. Wyniki tego testu są wykorzystywane podczas procesu SREP w danym roku.

Dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych (art. 100)

Ogólnounijne testy warunków skrajnych pod kierownictwem EUNB i testy w ramach procesu SREP

Co dwa lata Europejski Urząd Nadzoru Bankowego we współpracy z EBC, Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) i krajowymi organami nadzoru przeprowadza ogólnounijny test warunków skrajnych. Do badanej grupy należą największe spośród banków istotnych pod bezpośrednim nadzorem EBC. W tym teście stosuje się metodykę i formularze EUNB, a scenariusze i główne założenia są opracowywane wspólnie przez EUNB, ERRS, EBC i Komisję Europejską. Następnie EUNB publikuje zarówno zbiorcze, jak i indywidualne wyniki testu.

W latach, w których odbywa się test ogólnounijny, EBC przeprowadza własny test w tych nadzorowanych przez siebie bankach, których nie objął test EUNB. Test EBC odbywa się w ramach rocznego procesu SREP. Jest prowadzony według metodyki EUNB, ale zmodyfikowanej tak, żeby zapewnić proporcjonalne podejście do mniejszych banków. Następnie EBC podaje wyniki testu do wiadomości publicznej.

Z uwagi na wyjątkowe okoliczności związane z pandemią koronawirusa (COVID‑19) EUNB postanowił przełożyć ogólnounijny test warunków skrajnych na rok 2021. EBC popiera tę decyzję i także przesuwa o rok swój test w ramach procesu SREP, który miał się odbyć w roku 2020. Chce w ten sposób odciążyć banki, żeby mogły się skupić na utrzymaniu ciągłości działania, w tym – na bieżącej obsłudze klientów.

Tematyczne testy warunków skrajnych

W latach, w których nie odbywa się ogólnounijny test EUNB, banki istotne pod bezpośrednim nadzorem EBC są poddawane testom pod kątem jakiegoś rodzaju szoku. EBC przeprowadza je we współpracy z krajowymi organami nadzoru. Następnie ogłasza zbiorcze wyniki tych testów.

Analiza wrażliwości na ryzyko płynności w 2019 – ukończona

W 2019 roku Nadzór Bankowy EBC testował banki pod kątem ich odporności na idiosynkratyczne szoki płynnościowe, które skalibrowano na podstawie ostatnich kryzysów.

Wyniki testu były zasadniczo pozytywne: banki wykazały dość długie okresy przetrwania oraz taki zasób środków pieniężnych i zabezpieczeń, że miałyby wystarczająco dużo czasu na uruchomienie awaryjnych planów finansowania.

Pozostają jednak kwestie, którymi należy się jeszcze zająć: krótkie okresy przetrwania w przypadku walut obcych; w niektórych bankach – potencjalne ryzyko związane ze środkami osłonowymi ograniczającymi przepływ kapitału lub zabezpieczeń; strategie optymalizacji wskaźników pokrycia płynnością (LCR); potrzeba usprawnienia praktyki zarządzania zabezpieczeniami oraz ogólne niedoszacowanie niekorzystnych skutków hipotetycznego obniżenia ratingu. Test ujawnił także problemy związane z jakością danych w sprawozdaniach regulacyjnych. Wszystkie te ustalenia pomogą poprawić jakość sprawozdawczości nadzorczej w zakresie płynności.

Wyniki testu dostarczyły informacji do oceny adekwatności płynnościowej banków i zarządzania ryzykiem, ale nie wpłynęły bezpośrednio na nadzorcze wymogi kapitałowe.

Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej w portfelu bankowym (IRRBB) 2017 – ukończona

Testy warunków skrajnych w ramach wszechstronnej oceny

Stress testy stanowią jeden z dwóch elementów wszechstronnej oceny, czyli badania kondycji finansowej banku, żeby upewnić się, że posiadany kapitał pozwoli mu przetrwać potencjalne szoki finansowe. Wszechstronną ocenę przeprowadza się w trzech sytuacjach:

  1. Bankowi nadano status istotny i od tej pory przechodzi on pod bezpośredni nadzór EBC
  2. Została ustanowiona bliska współpraca między państwem członkowskim UE spoza strefy euro a EBC
  3. Występują wyjątkowe okoliczności, z których wynika potrzeba przeprowadzenia testu w konkretnym banku.

Te testy opierają się na metodyce opracowanej przez EUNB dla testów ogólnounijnych, która może jednak zostać dostosowana do indywidualnej sytuacji danego banku.

Metodyka testu warunków skrajnych opracowana przez EUNB (po angielsku)

Makroostrożnościowe testy warunków skrajnych

EBC przeprowadza również testy warunków skrajnych na potrzeby polityki makroostrożnościowej i stabilności finansowej. Skupiają się one bardziej na efektach ogólnosystemowych niż na konkretnych podmiotach i są przeprowadzane metodą zstępującą (top down) bez udziału banków. Wyniki ukazują się regularnie w publikacjach Financial Stability ReviewMacroprudential Bulletin.

Listopad 2019
Financial Stability Review: 3.2 Evaluating the resilience of the euro area banking sector
29 października 2019
Macroprudential Bulletin: The disciplining effect of supervisory scrutiny on banks’ risk-taking: evidence from the EU‑wide stress test
27 marca 2019
Macroprudential Bulletin: A bird’s-eye view of the resilience of the European banking system: results from the new macroprudential stress test framework

Ta strona będzie na bieżąco uzupełniania o aktualne informacje na temat stress testów prowadzonych przez EBC.