Statystyki nadzorcze

19.05.2015

Pracownicy nadzoru we wszystkich aspektach swojej pracy opierają się na informacjach statystycznych. Na ich podstawie opracowują profile ryzyka, analizują sytuację płynnościową banków i sprawdzają, czy przestrzegane są wymogi prawa.

Dane nadzorcze dostarczają cennych informacji o stanie poszczególnych banków i całego sektora. Stanowią podstawę wszystkich decyzji nadzorczych.

(Giancarlo Pellizzari, kierownik Działu Statystyki Nadzorczej)

Jednolite podejście do zbierania danych

Nadzór w liczbach
129 istotne grupy bankowe
ok. 1100 banków istotnych
ok. 3500 banków mniej istotnych
24 000 sprawozdań przetwarzanych co kwartał
(Ostatnia aktualizacja 30.12.2015)

Dane są fundamentem nadzoru bankowego, a ich porównywalność – warunkiem prowadzenia nadzoru na skalę prawdziwie europejską.

Wprawdzie ogólnoeuropejskie przepisy określające rodzaj danych i częstotliwość ich przekazywania przez banki obowiązują już od dawna, ale poszczególne kraje nie zawsze wdrażały je w ten sam sposób.

W związku z powstaniem Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego EBC i krajowe organy nadzoru wypracowały wspólne podejście do zbierania danych od europejskiego sektora bankowego, zaś Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) wydał ramowe zasady sprawozdawcze.

Porównywalne dane są bardzo potrzebne: pozwalają obserwować trendy oraz rozpoznawać problemy w konkretnych bankach, widoczne w zestawieniu z podobnymi podmiotami lub całym sektorem. Z otrzymywanych sprawozdań Europejski Bank Centralny może na przykład wywnioskować, jak stabilne są modele biznesowe poszczególnych banków i na jakie rodzaje ryzyka banki te są narażone. Krótko mówiąc, dzięki temu wie, na czym powinien się skupić w ramach bieżących czynności nadzorczych.

Co to oznacza dla banków?

Superviosry Statistics Explained

Harmonizacja zbierania danych nie tylko pozwala na ich efektywne przetwarzanie, lecz także zmniejsza obciążenie administracyjne banków.

(Juan-Alberto Sánchez, naczelnik Sekcji Zarządzania Danymi Nadzorczymi)

Nowy system sprawozdawczości statystycznej oznacza zmianę dla wszystkich 4600 nadzorowanych instytucji. Zarówno istotne, jak i mniej istotne banki ze strefy euro muszą przekazywać te same główne wskaźniki i stosować się do nowych, jednolitych wytycznych sprawozdawczych. W ciągu niespełna roku udało się połączyć różne podejścia stosowane przez organy nadzoru z 19 krajów w jeden zharmonizowany system zbierania i zestawiania danych z ponad 24 tysięcy sprawozdań, jakie napływają w ciągu jednego kwartału.

Na harmonizacji korzystają zwłaszcza grupy bankowe prowadzące działalność także poza swoim krajem macierzystym – w przeszłości musiały radzić sobie z różnymi podejściami krajowymi i dodatkowym obciążeniem administracyjnym. Wymogi sprawozdawcze dotyczące rodzaju danych, jakie mają być dostarczane przez banki, określono w standardach technicznych EUNB oraz uzupełniającej decyzji EBC.

Decyzja EBC w sprawie sprawozdawczości nadzorczej

Od surowych danych do wskaźników

Superviosry Statistics Explained

Zbieranie danych w ramach Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego odbywa się sekwencyjnie: banki przekazują je swoim organom krajowym, a te – Europejskiemu Bankowi Centralnemu.

Zespół ds. statystyki – w którego skład wchodzą matematycy, statystycy, informatycy, księgowi i nadzorcy – stworzył już nowe wewnętrzne bazy danych, określił sekwencje czynności i opracował główne wskaźniki. Ponieważ dane muszą być przetwarzane bardzo szybko i rzetelnie, niezwykle ważna jest sprawność działania. Na różnych etapach tego procesu przewidziano kontrole jakości, jako że wysokiej jakości dane są fundamentem dobrego nadzoru.

Zespół przyjmuje i zapisuje dane od wszystkich nadzorowanych banków ze strefy euro. Ściśle współpracuje przy tym ze swoimi partnerami z krajowych organów nadzoru. Następnie dane są przekazywane nadzorcom, którzy na podstawie ich jakości mogą wyrobić sobie opinię o procesach wewnętrznych i mechanizmach kontrolnych poszczególnych banków.

Do jakości danych podchodzimy bardzo poważnie. Spójne i porównywalne zbiory danych umożliwiają nam scentralizowaną ocenę ryzyka, będącą gwarancją wysokiej jakości nadzoru.

(Patrick Hogan, naczelnik Sekcji Obsługi Danych Nadzorczych)

Ramy prawne

Dyrektywa i rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV i CRR)

Czwarta dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV) i rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych (CRR) – które obowiązują od marca 2014 – określają, jakie dane banki mają przekazywać organowi nadzoru i jak często. Uzupełnieniem tych dwóch aktów ramowych są wytyczne i standardy techniczne wydane przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB).

EUNB: sprawozdawczość nadzorcza

CRD IV

CRR

Sprawozdawczość finansowa (FinRep)

Sprawozdawczość finansowa wchodzi w zakres wykonawczych standardów technicznych EUNB, zmieniających rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) nr 680/2014 ustanawiające wykonawcze standardy techniczne dotyczące sprawozdawczości nadzorczej instytucji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 575/2013. Banki stosujące międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej (MSSF) już teraz korzystają z formularzy FinRep do przekazywania w jednolitej formie danych finansowych na poziomie skonsolidowanym. Rozporządzenie EBC (UE) nr 2015/534 z 17 marca 2015 rozszerza ten wymóg na banki podlegające Jednolitemu Mechanizmowi Nadzorczemu, które składają sprawozdania na poziomie subkonsolidowanych lub jednostkowym zgodnie z MSSF i zasadami rachunkowości ogólnie przyjętymi w danym kraju.

EUNB: sprawozdawczość nadzorcza

Sprawozdawczość ostrożnościowa (CoRep)

Również sprawozdawczość ostrożnościowa wchodzi w zakres wykonawczych standardów technicznych EUNB, zmieniających rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) nr 680/2014 ustanawiające wykonawcze standardy techniczne dotyczące sprawozdawczości nadzorczej instytucji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 575/2013. Sprawozdania CoRep służą do zbierania od banków w jednolitej formie danych w ramach pierwszego filaru oraz informacji o płynności, dźwigni finansowej i dużych ekspozycjach. Formularze CoRep stosuje się do sprawozdań skonsolidowanych i jednostkowych.

EUNB: sprawozdawczość nadzorcza