Απαντήσεις σε συνήθεις ερωτήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο βελτιώσαμε τη SREP
Τελευταία ενημέρωση: 24 Αυγούστου 2026
Γιατί επανεξετάσαμε τη SREP;
Το τοπίο στο οποίο λειτουργεί η Τραπεζική Εποπτεία της ΕΚΤ αλλάζει συνεχώς, με διαρθρωτικές αλλαγές, εξωτερικές διαταραχές και νέους κινδύνους που δημιουργούν ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας. Για να συνεχίσουμε να εκπληρώνουμε την εντολή που μας έχει ανατεθεί να εγγυόμαστε την ασφάλεια και την ευρωστία των τραπεζών της Ευρώπης, επανεξετάσαμε τον έλεγχο της ευρωστίας των τραπεζών τον οποίο διενεργούμε τακτικά – τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process – SREP). Πρωταρχικός στόχος ήταν η ενίσχυση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητάς της, λαμβανομένων υπόψη των παρατηρήσεων από την επανεξέταση της SREP από ομάδα εμπειρογνωμόνων και από την έκθεση που δημοσίευσε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, καθώς και των παρατηρήσεων άλλων ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της SREP.
Ποιος ήταν ο σκοπός της μεταρρύθμισης της SREP;
Η μεταρρύθμιση εισήγαγε απλούστερες, πιο ευέλικτες εποπτικές διαδικασίες και ένα συντομότερο χρονοδιάγραμμα για τη SREP. Επίσης, η μεταρρύθμιση επιδιώκει την προώθηση και διατήρησης μιας εποπτικής νοοτροπίας που επικεντρώνεται πιο προσεκτικά στους βασικούς κινδύνους, προάγει την ποιοτική κρίση για κάθε τράπεζα και ενθαρρύνει την ανάληψη αποφασιστικής και έγκαιρης δράσης, όταν χρειάζεται. Τέλος, χάρη σε αυτές τις αλλαγές μπορούμε πλέον να επικοινωνούμε με μεγαλύτερη σαφήνεια με τις τράπεζες υπό την εποπτεία μας και το έργο μας γίνεται πιο αποτελεσματικό, διαφανές και προβλέψιμο.
Πώς αλλάξαμε τη SREP;
- Πιο εστιασμένη αξιολόγηση κινδύνων: Αυξήσαμε την ευελιξία που παρέχεται στις εποπτικές αρχές για να δίνουν προτεραιότητα και να επικεντρώνουν τις αξιολογήσεις τους σε βασικούς κινδύνους. Οι εποπτικές αρχές εφαρμόζουν πλέον μια προσέγγιση πολυετούς αξιολόγησης που τους επιτρέπει να εξετάζουν σε βάθος όλους τους σχετικούς κινδύνους στη διάρκεια μιας πολυετούς περιόδου, σύμφωνα με το πλαίσιο ανοχής κινδύνων, αντί να επανεξετάζουν όλους τους κινδύνους κάθε χρόνο. Χάρη σε αυτή την ευέλικτη προσέγγιση, οι μεικτές εποπτικές ομάδες (ΜΕΟ) μπορούν να κατανέμουν τους πόρους πιο αποτελεσματικά, χωρίς να αποδυναμώνουν τα εποπτικά μας πρότυπα.
- Καλύτερη ενσωμάτωση των εποπτικών δραστηριοτήτων: Ενισχύσαμε τον τρόπο με τον οποίο ενσωματώνουμε τον σχεδιασμό των επιτόπιων επιθεωρήσεων, των σε βάθος αναλύσεων (deep-dive) και των οριζόντιων θεματικών ελέγχων, ούτως ώστε να παρέχεται μια δομημένη και ολοκληρωμένη εικόνα των κινδύνων των τραπεζών. Οι βελτιωμένες διαδικασίες σχεδιασμού των εποπτικών δραστηριοτήτων μπορούν να μεγιστοποιήσουν τις συνέργειες και να βοηθήσουν τις τράπεζες να κατανοούν σαφέστερα τις εποπτικές προτεραιότητες.
- Χρήση της πλήρους δέσμης των εποπτικών εργαλείων: Ενισχύουμε το πλαίσιο κλιμάκωσης για να ενθαρρύνουμε τις εποπτικές αρχές να χρησιμοποιούν την πλήρη δέσμη των εποπτικών εργαλείων όταν οι ελλείψεις δεν διορθώνονται αμέσως. Αυτή η δέσμη εργαλείων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, δεσμευτικές ποιοτικές απαιτήσεις και μέτρα επιβολής συμμόρφωσης και κυρώσεων.
- Ενίσχυση της επικοινωνίας: Οι αποφάσεις SREP αντιμετωπίζουν πλέον άμεσα τους βασικούς κινδύνους και τις εποπτικές προσδοκίες. Αναθεωρήσαμε τους οδηγούς μας κατά τρόπο ώστε, αν στο πλαίσιο των αξιολογήσεων δεν παρατηρούνται ουσιώδεις αλλαγές στο προφίλ κινδύνου μιας τράπεζας και δεν χρειάζεται να εκδοθούν νέες απαιτήσεις, οι αποφάσεις SREP μπορούν να επικαιροποιούνται με μικρότερη συχνότητα από ό,τι σε ετήσια βάση.
- Πιο σταθερή μεθοδολογία: Απλουστεύσαμε και κάναμε πιο σταθερές τις εποπτικές μας μεθοδολογίες: το εγχειρίδιο της SREP επικαιροποιείται πλέον λιγότερο συχνά και οι αλλαγές ομαδοποιούνται και δημοσιεύονται μαζί μόνο συγκεκριμένα έτη, ούτως ώστε να αποφεύγεται η εισαγωγή νέων στοιχείων κάθε χρόνο. Ένα σταθερό μεθοδολογικό πλαίσιο διασφαλίζει επίσης τη συνέπεια των αξιολογήσεων της SREP με την πάροδο του χρόνου. Έτσι, η εποπτεία γίνεται πιο προβλέψιμη για τις τράπεζες, δηλαδή τα πορίσματα της SREP μπορούν να αξιολογηθούν συγκριτικά με μεγαλύτερη ακρίβεια με την πάροδο του χρόνου και μεταξύ των ιδρυμάτων.
- Καλύτερη χρήση των συστημάτων ΤΠ και των αναλυτικών εργαλείων: το εν εξελίξει ψηφιακό θεματολόγιο της ΕΚΤ αφορά επενδύσεις σε συστήματα ΤΠ και εργαλεία ανάλυσης δεδομένων, με σκοπό την εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών όπως η παραγωγική ΤΝ για τη στήριξη των εποπτικών αρχών κατά την άσκηση συνηθισμένων καθηκόντων.
Πώς αλλάξαμε το χρονοδιάγραμμα της SREP;
Το χρονοδιάγραμμα της SREP βελτιστοποιήθηκε το 2025. Η διαδικασία ολοκληρώνεται πλέον μέχρι το τέλος Οκτωβρίου κάθε έτους, δηλαδή νωρίτερα από ό,τι ίσχυε πριν από την εφαρμογή των προσαρμογών. Οι αλλαγές, εκτός του ότι διασφαλίζουν ότι οι τράπεζες ενημερώνονται εγκαίρως για τις τελικές αποφάσεις SREP, ευθυγραμμίζονται με τους στόχους αποδοτικότητας στο πλαίσιο της μεταρρυθμιστικής πρωτοβουλίας για τη SREP και καθιστούν την εποπτεία πιο αποτελεσματική.
Βασικά ορόσημα:
- Οι συναντήσεις για τον εποπτικό διάλογο ξεκινούν στα τέλη Ιουνίου και ολοκληρώνονται έως τα μέσα Ιουλίου. Αυτό το χρονοδιάγραμμα απαιτεί από τις τράπεζες να προβαίνουν στις απαραίτητες προσαρμογές του σχεδιασμού τους και να προετοιμάζονται αποτελεσματικά για τη διεξαγωγή ουσιαστικών εποπτικών συζητήσεων.
- Η περίοδος ακρόασης ξεκινά στις αρχές Αυγούστου. Καθώς αυτή συμπίπτει με την περίοδο των θερινών διακοπών, το δικαίωμα ακρόασης παρατάθηκε από δύο σε τέσσερις εβδομάδες, μέχρι το τέλος του μήνα, ούτως ώστε οι τράπεζες να έχουν περισσότερο χρόνο για την επανεξέταση των σχεδίων αποφάσεων SREP και για την άσκηση του δικαιώματός τους ακρόασης.
- Οι τελικές αποφάσεις SREP κοινοποιούνται μέχρι το τέλος Οκτωβρίου αντί του Δεκεμβρίου που ίσχυε πριν από τις μεταρρυθμίσεις. Οι επόπτες έχουν δεσμευθεί να μειώσουν τον χρόνο λήψης αποφάσεων, κάτι που επίσης στηρίζει και βελτιώνει τον σχεδιασμό του επόμενου εποπτικού κύκλου.
Πώς βελτιώσαμε το υπόδειγμα απόφασης SREP;
Οι αποφάσεις SREP έχουν πλέον εξορθολογιστεί περισσότερο, με έμφαση στους σημαντικότερους κινδύνους και εποπτικά μέτρα, ούτως ώστε οι εποπτικές ανησυχίες να μεταδίδονται με σαφήνεια στις τράπεζες.
Η μορφή των αποφάσεων SREP αναθεωρήθηκε για να βελτιωθεί η σαφήνεια και η εστίασή τους. Οι βασικές ανησυχίες και οι εφαρμοστέες απαιτήσεις διατυπώνονται πλέον σε ειδικές ενότητες της απόφασης SREP. Οι απαιτήσεις και οι συστάσεις ποιοτικού χαρακτήρα παρουσιάζονται σε σχετικό παράρτημα, επιτρέποντας στις τράπεζες να εντοπίζουν γρήγορα τις βασικές ενέργειες ενώ εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε διεξοδική επεξήγηση των εποπτικών προσδοκιών. Σε κάθε περίπτωση υπενθυμίζεται στις τράπεζες ότι πρέπει να δίνουν εγκαίρως συνέχεια σε τυχόν εποπτικές ενέργειες που κοινοποιούνται στη διάρκεια του έτους.
Αυτή η βελτιωμένη μορφή ενισχύει τη διαφάνεια και βοηθά τις τράπεζες να κατανοήσουν τα πορίσματα της SREP που τους αφορούν. Δεν σημαίνει ότι αλλάζει το επίκεντρο του εποπτικού έργου ή ότι μειώνεται η εποπτεία. Ως αποτέλεσμα αυτής της αναθεωρημένης μορφής, σταματήσαμε να χρησιμοποιούμε «εκτελεστικές επιστολές» ως συνοδευτικά έγγραφα των αποφάσεων SREP. Οι συναντήσεις στο πλαίσιο του εποπτικού διαλόγου συμπληρώνουν αυτήν την επικοινωνία, παρέχοντας περαιτέρω λεπτομέρειες που οι τράπεζες ενθαρρύνονται να κοινοποιούν στα διοικητικά τους συμβούλια.
Πώς αλλάξαμε τις ενέργειες που αναλαμβάνουμε σε συνέχεια των εποπτικών ευρημάτων;
Αναπτύξαμε μια νέα κλιμακωτή προσέγγιση όσον αφορά τις ενέργειες που αναλαμβάνουμε σε συνέχεια των εποπτικών ευρημάτων και μέτρων. Αυτή η προσέγγιση βοηθά τους επόπτες να επικεντρώνονται στα πιο σημαντικά ζητήματα και να διαχειρίζονται ευκολότερα τις ενέργειες που αναλαμβάνουν σε συνέχεια των ευρημάτων χαμηλής σοβαρότητας. Αυτό σημαίνει ότι:
- Τα λιγότερο σοβαρά ευρήματα (όλα τα ευρήματα F1 και τα περισσότερα ευρήματα F2) αντιμετωπίζονται κατά κανόνα με τη μορφή «υπενθυμίσεων αντιμετώπισης» (συστάσεις) ή «υπενθυμίσεων συμμόρφωσης» (υποχρεώσεις) σχετιζόμενων με διερευνήσεις εσωτερικών υποδειγμάτων. Προκειμένου να διορθώσουν αυτά τα ευρήματα, οι τράπεζες πρέπει απλώς να επιβεβαιώσουν ότι έχουν λάβει επαρκή μέτρα για να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση, το οποίο σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να υποβάλουν περαιτέρω έγγραφα τεκμηρίωσης. Ωστόσο, πρέπει να διατηρούν, για περίοδο πέντε ετών, όλα τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τα ζητήματα αυτά αντιμετωπίστηκαν καταλλήλως για το ενδεχόμενο μελλοντικών εκ των υστέρων δειγματοληπτικών ελέγχων. Τα μέτρα για τα ευρήματα F1 και F2 περιλαμβάνουν τυποποιημένη διατύπωση και προκαθορισμένη προθεσμία, εκτός αν η μεικτή εποπτική ομάδα αποφασίσει διαφορετικά.
- Για σοβαρά ευρήματα (F3 και F4), οι μεικτές εποπτικές ομάδες συνεχίζουν τη συνήθη παρακολούθησή τους.
- Η εξωτερική διαδικτυακή μας πύλη επιτρέπει στις τράπεζες να έχουν πρόσβαση στην κατάσταση όλων των ευρημάτων και μέτρων ανά πάσα στιγμή και να πιστοποιούν οι ίδιες την ολοκλήρωση των μέτρων κλιμακωτής προσέγγισης.
Οι τράπεζες είναι υπεύθυνες για την αντιμετώπιση των ευρημάτων χαμηλής σοβαρότητας εφαρμόζοντας την κατάλληλη διαδικασία εσωτερικής διακυβέρνησης. Οι μεικτές εποπτικές ομάδες δεν εξετάζουν διεξοδικά τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες αντιμετωπίζουν αυτά τα ευρήματα, αλλά μπορεί να διενεργήσουν τυχαίους δειγματοληπτικούς ελέγχους. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν τυχόν διαφορές ως προς την πορεία των διορθωτικών μέτρων, οι μεικτές εποπτικές ομάδες τις λαμβάνουν υπόψη στις διαρκείς αξιολογήσεις τους και ενδέχεται, κατά περίπτωση, να διατυπώσουν νέα συγκεκριμένα ευρήματα. Ανάλογα με τον χαρακτήρα του ζητήματος και κατά πόσο επανεμφανίζεται, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω εποπτικές ενέργειες ή, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, σε μέτρα επιβολής συμμόρφωσης.
Πότε άρχισε η ΕΚΤ να χρησιμοποιεί τη νέα μεθοδολογία για τις απαιτήσεις του Πυλώνα 2;
Η αναθεωρημένη μεθοδολογία για τις απαιτήσεις του Πυλώνα 2 (Pillar 2 requirement – P2R) δημοσιεύθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2025 και η ΕΚΤ άρχισε να τη χρησιμοποιεί κατά την έναρξη του κύκλου της SREP για το 2026. Οι απαιτήσεις P2R βάσει της νέας μεθοδολογίας θα ισχύσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027. Περισσότερες λεπτομέρειες διατίθενται στην ειδική ιστοσελίδα μας για τις απαιτήσεις P2R.
Τι μάθαμε από την άσκηση ετοιμότητας; Θα αλλάξουν οι κεφαλαιακές απαιτήσεις;
Διενεργήσαμε άσκηση ετοιμότητας (dry run) το 2025 για να αξιολογήσουμε τις επιδράσεις των αλλαγών. Οι παρατηρήσεις των εποπτικών αρχών επιβεβαιώνουν ότι η νέα μεθοδολογία είναι απλούστερη και ευκολότερη στην εφαρμογή της σε σχέση με την προηγούμενη προσέγγιση και εξακολουθεί να διασφαλίζει ότι οι απαιτήσεις P2R καθορίζονται σύμφωνα με την αξιολόγηση κινδύνου στο πλαίσιο της SREP. Δεν θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εξετάζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι επιμέρους τράπεζες.
Καθώς η αναθεωρημένη μεθοδολογία εξακολουθεί να συνδέεται στενά με τις αξιολογήσεις κινδύνου στο πλαίσιο της SREP, οι οποίες αντανακλούν την εποπτική μας άποψη για το προφίλ κινδύνου κάθε τράπεζας, δεν αναμένουμε ότι θα οδηγήσει σε απότομες αλλαγές των κεφαλαιακών απαιτήσεων σε επίπεδο συστήματος. Οι απαιτήσεις P2R για τις ευρωπαϊκές τράπεζες θα συνεχίσουν να αντανακλούν τα προφίλ κινδύνου των επιμέρους τραπεζών και τους εσωτερικούς ελέγχους που αυτές έχουν θεσπίσει για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων.
Τι σημαίνει στην πράξη η μετάβαση στη νέα μεθοδολογία για τις τράπεζες;
Η αναθεωρημένη μεθοδολογία εφαρμόζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας SREP, το αποτέλεσμα της οποίας παραμένει ο κύριος δίαυλος για την κοινοποίηση των εποπτικών προσδοκιών και απαιτήσεων στις τράπεζες. Ενώ η προσέγγιση για τον προσδιορισμό των απαιτήσεων P2R αλλάζει, οι τράπεζες θα συνεχίσουν να λαμβάνουν σαφείς πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο οι επιμέρους αξιολογήσεις κινδύνου συμβάλλουν στο τελικό αποτέλεσμα.
Με τη νέα μεθοδολογία, οι τράπεζες μπορούν πιο εύκολα να κατανοήσουν τα αποτελέσματα του Πυλώνα 2 και να αναλάβουν τις απαιτούμενες ενέργειες.
Πώς ενσωματώνει η αναθεωρημένη μεθοδολογία για τις απαιτήσεις P2R τις συστάσεις από την έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τη SREP του 2023;
Το Εποπτικό Συμβούλιο αποφάσισε να επανεξετάσει τη μεθοδολογία για τις απαιτήσεις P2R στο πλαίσιο της ευρύτερης μεταρρύθμισης της SREP, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων που δημοσιεύθηκαν το 2023 προκειμένου να γίνει απλούστερη και πιο αξιόπιστη.
Η εφαρμογή της αναθεωρημένης μεθοδολογίας είναι αποτελεσματική και πολύ πιο απλή, όπως επιβεβαιώθηκε σε άσκηση ετοιμότητας των εποπτικών αρχών. Οι βαθμολογίες της SREP, οι οποίες αποτελούν βασική συνιστώσα της εποπτικής μεθοδολογίας μας, εξακολουθούν να αποτελούν την αφετηρία για τον προσδιορισμό των απαιτήσεων P2R. Η νέα μεθοδολογία εξακολουθεί να διασφαλίζει ότι οι ουσιώδεις κίνδυνοι που δεν καλύπτονται, ή δεν καλύπτονται επαρκώς στο πλαίσιο του Πυλώνα 1, μπορούν να έχουν πολύ άμεσο αντίκτυπο στις προκύπτουσες απαιτήσεις P2R. Η χρήση κρίσης εξακολουθεί να αποτελεί θεμέλιο λίθο της μεθοδολογίας, αλλά περιορίζεται και υπόκειται σε επανεξέταση από τη δεύτερη γραμμή άμυνας.
Επιπροσθέτως, η νέα μεθοδολογία για τις απαιτήσεις P2R δεν βασίζεται πλέον σε δεδομένα της ICAAP. Ωστόσο, η αξιολόγηση της ευρωστίας της ICAAP εξακολουθεί να ενσωματώνεται στις αξιολογήσεις, στο πλαίσιο της SREP, των επιχειρηματικών μοντέλων, της εσωτερικής διακυβέρνησης, των ελέγχων κινδύνου και της συνολικής διαχείρισης κινδύνων και, ως εκ τούτου, μπορεί να έχει αντίκτυπο στις κεφαλαιακές απαιτήσεις. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τη σύσταση 2.3 της έκθεσης της ομάδας εμπειρογνωμόνων του 2023.
Επιπλέον, με τη νέα μεθοδολογία οι απαιτήσεις P2R θα μπορούν να επηρεάζονται πιο άμεσα σε περίπτωση που οι δυνητικές μακροχρόνιες αδυναμίες, όπως αυτές που σχετίζονται με τους εσωτερικούς ελέγχους ή τα ζητήματα διακυβέρνησης, δεν επιλύονται άμεσα και άλλα εποπτικά μέτρα αποδεικνύονται ανεπαρκή, σύμφωνα με τη σύσταση 3.2 της ομάδας εμπειρογνωμόνων.