Εξορθολογισμός της εποπτείας, διασφάλιση της ανθεκτικότητας
Οι σταθερές τράπεζες αποτελούν το θεμέλιο μιας ισχυρής οικονομίας. Από τότε που θεσπίστηκε η ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία, οι τράπεζες στη ζώνη του ευρώ έχουν γίνει πιο σταθερές και διαθέτουν καλύτερη κεφαλαιοποίηση, με χαμηλότερα επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το ισχύον εποπτικό και κανονιστικό πλαίσιο έχει βοηθήσει τον τραπεζικό τομέα να παραμείνει ανθεκτικός, επιτρέποντάς του να συνεχίσει να παρέχει υπηρεσίες σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ακόμη και σε περιόδους εντάσεων.
Όλα όσα έχουν επιτευχθεί μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση αποτελούν γερό θεμέλιο. Ωστόσο, το περιβάλλον στο οποίο λειτουργούν οι τράπεζες μεταβάλλεται με ταχείς ρυθμούς. Καθώς η τεχνολογία αλλάζει και το τοπίο των κινδύνων εξελίσσεται, η εποπτεία πρέπει να ανταποκρίνεται στις νέες προκλήσεις και να προσαρμόζεται σε αυτές ώστε να παραμένει όσο το δυνατόν πιο αποδοτική και αποτελεσματική. Οι τράπεζες και οι εποπτικές αρχές πρέπει να διαθέτουν αναλυτικές ικανότητες για την αντιμετώπιση αναδυόμενων κινδύνων.
Στο πλαίσιο αυτό, συνεργαζόμαστε με τις εθνικές εποπτικές αρχές για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων με σκοπό τον εξορθολογισμό και την απλούστευση της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας, επανεστιάζοντας τους πόρους μας χωρίς να διακυβεύεται η ανθεκτικότητα των τραπεζών. Οι τέσσερις ειδικές μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες περιγράφονται αναλυτικότερα στην έκθεσή μας με τίτλο «Streamlining supervision, safeguarding resilience».
Το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας
Μεταρρύθμιση του τακτικού ελέγχου της ευρωστίας των τραπεζών
Το 2022 η ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία ανέθεσε σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες να επανεξετάσουν τον τακτικό έλεγχο της ευρωστίας των τραπεζών – τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process - SREP). Με βάση τις συστάσεις των εμπειρογνωμόνων, θέσαμε σε εφαρμογή μεταρρυθμίσεις για να καταστήσουμε την SREP πιο αποδοτική και αποτελεσματική, με μεγαλύτερη έμφαση στην εποπτεία βάσει κινδύνων.
Οι αλλαγές οδήγησαν σε συντόμευση του χρονοδιαγράμματος της SREP και σε πιο έγκαιρες αποφάσεις για τις τράπεζες, σε μεγαλύτερη αναλογικότητα όσον αφορά τη λήψη περαιτέρω μέτρων και σε πιο διαφανή επικοινωνία με τις τράπεζες. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις αλλαγές παρέχονται στην έκθεσή μας και στις απαντήσεις σε συνήθεις ερωτήσεις σχετικά με τη SREP του αύριο.
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη μεταρρύθμιση της SREP:
Μεταρρύθμιση της SREP: προς μια πιο αποδοτική και αποτελεσματική εποπτεία Εσωτερική διαδικασία αξιολόγησης της κεφαλαιακής επάρκειας (ICAAP): ενισχυμένη εποπτική αξιολόγηση για ισχυρότερη διαχείριση κεφαλαίου στις τράπεζες Νέα μεθοδολογία για τις απαιτήσεις του Πυλώνα 2Επόμενα επίπεδα εποπτείας: μεταρρύθμιση άλλων εποπτικών δραστηριοτήτων
Πέρα από τη μεταρρύθμιση της SREP, αναλάβαμε μια δεύτερη ευρεία δέσμη μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «επόμενο επίπεδο εποπτείας». Στόχος του προγράμματος είναι να βελτιώσει περαιτέρω την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα σε όλες τις βασικές εποπτικές δραστηριότητες, παραμένοντας πλήρως επικεντρωμένο στους κινδύνους. Στο πλαίσιο του προγράμματος, αυξάνουμε επίσης τη χρήση ψηφιακών εργαλείων για την εποπτεία.
Θα δρομολογηθούν περαιτέρω πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της επανεξέτασης της εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας στην εποπτεία των μικρών και μη πολύπλοκων πιστωτικών ιδρυμάτων (SNCI).
Μάθετε περισσότερα σχετικά με το πρόγραμμα «επόμενο επίπεδο εποπτείας»Προώθηση μιας εποπτικής νοοτροπίας εστιασμένης στους κινδύνους
Η ΕΚΤ και οι εθνικές εποπτικές αρχές συνεργάζονται για την άσκηση της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας. Οι μεικτές εποπτικές ομάδες συγκεντρώνουν εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ και των εθνικών αρχών για την εποπτεία των σημαντικών τραπεζών, ενώ οι εθνικές αρχές εποπτεύουν τις λιγότερο σημαντικές τράπεζες υπό την επίβλεψη της ΕΚΤ.
Για να υλοποιήσουμε το μεταρρυθμιστικό μας πρόγραμμα, προωθούμε μια εποπτική νοοτροπία βασιζόμενη στους κινδύνους σε ολόκληρο το σύστημα, δίνοντας τη δυνατότητα στις ομάδες να ασκούν την κρίση τους και να αποφασίζουν πού ακριβώς θα πρέπει να εστιάζεται η προσοχή κατά την εποπτεία. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι οι μεταρρυθμίσεις εφαρμόζονται με συνέπεια και αποτελεσματικότητα σε ολόκληρη την τραπεζική ένωση.
Προκειμένου να ενισχυθεί η συνέπεια σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία, έχουμε αναλάβει ειδική πρωτοβουλία που θα στηρίξει την αλλαγή νοοτροπίας. Δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη μιας εποπτικής νοοτροπίας που θα είναι περισσότερο ενοποιημένη, αποδοτική και αποτελεσματική και θα βασίζεται στους κινδύνους. Η ενοποιημένη εποπτική νοοτροπία θα ενισχύσει την εποπτεία μας και θα οδηγήσει σε ομαλότερες διαδικασίες για τις τράπεζες.
Μάθετε περισσότερα για την πρωτοβουλία εποπτικής νοοτροπίαςΑξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εποπτείας
Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εποπτείας αποτελεί βασικό στοιχείο του μεταρρυθμιστικού μας προγράμματος. Γι' αυτόν τον σκοπό χρειαζόμαστε βέβαια κάτι παραπάνω από τους χρηματοοικονομικούς δείκτες καθώς, για παράδειγμα, οι χρηματοοικονομικοί δείκτες μιας τράπεζας μπορούν να βελτιωθούν για διάφορους λόγους, μεταξύ άλλων λόγω της βελτίωσης των μακροοικονομικών συνθηκών.
Ως εκ τούτου, η ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία αναπτύσσει μεθοδολογίες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εποπτικού έργου, προκειμένου να προωθήσει μια εποπτεία περισσότερο προσανατολισμένη στα αποτελέσματα και να ενισχύσει τη λογοδοσία.
Μάθετε περισσότερα σχετικά με το πώς αξιολογούμε την αποτελεσματικότητα του εποπτικού έργουΠώς συμβάλλουμε στις πρωτοβουλίες απλούστευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο;
Θέλουμε η εποπτεία να είναι αποδοτική, αποτελεσματική και πάντοτε σαφώς εστιασμένη στους κινδύνους. Για τον σκοπό αυτόν, αν και δεν αποτελούμε κανονιστική ή νομοθετική αρχή, στηρίζουμε τις αρμόδιες αρχές στην αξιολόγηση τρόπων απλούστευσης του κανονιστικού και εποπτικού πλαισίου.
Η έκθεση σχετικά με τις εποπτικές πρωτοβουλίες μας δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα με τις συστάσεις της ομάδας δράσης υψηλού επιπέδου του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ για την απλούστευση, οι οποίες ζητούν νομοθετικές αλλαγές για την απλούστευση του κανονιστικού και εποπτικού πλαισίου, καθώς και του πλαισίου υποβολής στοιχείων. Οι εποπτικές πρωτοβουλίες μας συμπληρώνουν αυτές τις συστάσεις, αλλά μπορούν επίσης να εφαρμόζονται ανεξάρτητα από αυτές.
Οι συστάσεις της ομάδας δράσης αποτέλεσαν τη βάση για την απάντηση του Ευρωσυστήματος στη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα της ΕΕ. Η απάντηση καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο τα μέτρα για την απλούστευση και την εναρμόνιση του κανονιστικού πλαισίου μπορούν να βοηθήσουν ευρύτερα τις ευρωπαϊκές τράπεζες να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.
Τον Ιούλιο του 2026, μετά την εν λόγω διαβούλευση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση σχετικά με την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα και την ενιαία τραπεζική αγορά. Η ΕΚΤ θα συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά στον διάλογο και στις νομοθετικές συζητήσεις καθώς αυτές εξελίσσονται.