Κυρώσεις

Σκοπός των κυρώσεων είναι να τιμωρούνται είτε συντελεσμένες είτε συνεχιζόμενες παραβάσεις από εποπτευόμενη οντότητα. Παράλληλα, οι κυρώσεις λειτουργούν αποτρεπτικά για ολόκληρο τον τραπεζικό τομέα. Μπορούν να επιβληθούν εφόσον δεν έχει παρέλθει η προθεσμία παραγραφής.  

Κατανομή των εξουσιών επιβολής κυρώσεων

Στο πλαίσιο του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (ΕΕΜ), η κατανομή των εξουσιών επιβολής κυρώσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και των εθνικών αρμόδιων αρχών (ΕΑΑ) καθορίζεται από τη φύση της εικαζόμενης παράβασης, τα πρόσωπα που ευθύνονται και το είδος της κύρωσης που πρέπει να επιβληθεί.  

Η ΕΚΤ μπορεί να επιβάλλει χρηματικές κυρώσεις σε σημαντικές τράπεζες που παραβαίνουν άμεσα εφαρμοστέα νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), όπως για παράδειγμα τον κανονισμό για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις ή εποπτικές αποφάσεις της ΕΚΤ ή κανονισμούς της ΕΚΤ, όπως ο κανονισμός της ΕΚΤ για τα εποπτικά τέλη.

Παραβάσεις της εθνικής νομοθεσίας που εφαρμόζει οδηγίες της ΕΕ, όπως η οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, οι οποίες διαπράττονται από σημαντικές τράπεζες, μπορούν να τιμωρούνται με κυρώσεις από τις ΕΑΑ μόνο κατόπιν αιτήματος της ΕΚΤ. Αυτό ισχύει επίσης για την επιβολή μη χρηματικών κυρώσεων σε σημαντικές τράπεζες, καθώς και για την επιβολή χρηματικών ή μη χρηματικών κυρώσεων σε φυσικά πρόσωπα (π.χ. φυσικά πρόσωπα εντός σημαντικής τράπεζας που θεωρούνται υπεύθυνα για την παράβαση που διέπραξε η εποπτευόμενη οντότητα). Κατόπιν αιτήματος της ΕΚΤ, οι ΕΑΑ διεξάγουν τις διαδικασίες επιβολής κυρώσεων σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο.  

Οι ΕΑΑ παραμένουν πλήρως αρμόδιες για την επιβολή κυρώσεων σε λιγότερο σημαντικές τράπεζες, με εξαίρεση τις παραβάσεις εποπτικών αποφάσεων ή κανονισμών της ΕΚΤ που επιβάλλουν υποχρεώσεις στα εν λόγω ιδρύματα έναντι της ΕΚΤ, για τις οποίες η εξουσία επιβολής κυρώσεων ανήκει στην ΕΚΤ. 

Πλαίσιο της ΕΚΤ για την επιβολή κυρώσεων

Μέγιστο επίπεδο κυρώσεων

Η ΕΚΤ δύναται να επιβάλλει χρηματικές κυρώσεις που ανέρχονται μέχρι και στο 10% του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών της τράπεζας κατά την προηγούμενη χρήση ή που αντιστοιχούν σε ποσό διπλάσιο των κερδών που αποκτήθηκαν ή των ζημιών που αποφεύχθηκαν ως αποτέλεσμα της παράβασης, εάν αυτά τα ποσά μπορούν να προσδιοριστούν.  

Αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις

Η ΕΚΤ εξασφαλίζει ότι οι κυρώσεις που επιβάλλει είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Κατά τον προσδιορισμό του επιπέδου τέτοιων κυρώσεων, η ΕΚΤ εξετάζει όλες τις σχετικές περιστάσεις της υπόθεσης και αξιολογεί τη σοβαρότητα της παράβασης ανάλογα με τον αντίκτυπό της και την πλημμελή διαγωγή της τράπεζας. Η ΕΚΤ εξετάζει επίσης τόσο τις ελαφρυντικές όσο και τις επιβαρυντικές περιστάσεις. Οι ελαφρυντικές περιστάσεις αφορούν τη συνεργασία με την ΕΚΤ (π.χ. αναφορά της παράβασης από την ίδια την τράπεζα και έγκαιρη παροχή όλων των σχετικών πληροφοριών) και την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων που αμβλύνουν αποτελεσματικά τις επιπτώσεις της παράβασης ή είναι κατάλληλα για την πρόληψη παρόμοιων παραβάσεων στο μέλλον. Αντιθέτως, οι επιβαρυντικές περιστάσεις μπορεί να συνεπάγονται απροθυμία συνεργασίας με την ΕΚΤ κατά τη διάρκεια των ερευνών, παροχή αντιφατικών πληροφοριών ή επιβολή προηγούμενων κυρώσεων. Επιπλέον, η ΕΚΤ αξιολογεί κατά πόσον πολλαπλές παραβάσεις απορρέουν από το ίδιο σύνολο πραγματικών περιστατικών.  

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις αρχές που εφαρμόζει η ΕΚΤ διατίθενται στον Οδηγό της ΕΚΤ σχετικά με τη μεθοδολογία καθορισμού διοικητικών χρηματικών προστίμων.

Διαδικασίες διερεύνησης και επιβολής κυρώσεων

Η ανεξάρτητη μονάδα έρευνας της ΕΚΤ είναι υπεύθυνη για τη διερεύνηση των εικαζόμενων παραβάσεων των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας από σημαντικές τράπεζες, τη διεξαγωγή διαδικασιών επιβολής κυρώσεων και την υποβολή προτάσεων επιβολής κυρώσεων στο Εποπτικό Συμβούλιο.  

Διερεύνηση

Η μονάδα έρευνας μπορεί να ασκήσει τις εξουσίες που ανατίθενται στην ΕΚΤ βάσει του κανονισμού ΕΕΜ (π.χ. μπορεί να ζητήσει έγγραφα, να εξετάσει βιβλία και αρχεία, να ζητήσει εξηγήσεις και να διεξαγάγει συνεντεύξεις και επιτόπιους ελέγχους). Η μονάδα έρευνας μπορεί επίσης να ζητήσει πληροφορίες εσωτερικά και από τις ΕΑΑ. Επιπροσθέτως, η μονάδα έρευνας μπορεί να δώσει οδηγίες στις ΕΑΑ να κάνουν χρήση των δικών τους εξουσιών έρευνας σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.  

Διαδικασία επιβολής κυρώσεων

Μόλις ολοκληρώσει την έρευνά της, η μονάδα έρευνας μπορεί να κινήσει διαδικασία επιβολής κυρώσεων, κοινοποιώντας δήλωση ενστάσεων στην εν λόγω εποπτευόμενη τράπεζα. Η τράπεζα θα έχει την ευκαιρία να υποβάλλει παρατηρήσεις επί των πραγματικών γεγονότων και των ενστάσεων που διατυπώνει η μονάδα έρευνας και επίσης επί του ποσού της προτεινόμενης κύρωσης.  

Αν, με βάση την αρχική ανάλυση των πραγματικών γεγονότων, των αποδεικτικών στοιχείων που έχουν συλλεχθεί και των γραπτών αναφορών της εν λόγω τράπεζας, η μονάδα έρευνας κρίνει ότι θα πρέπει να επιβληθεί κύρωση, υποβάλλει πρόταση για πλήρες σχέδιο απόφασης προς το Εποπτικό Συμβούλιο.