Επιλογές αναζήτησης
Η ΕΚΤ Ενημέρωση Επεξηγήσεις Έρευνα & Εκδόσεις Στατιστικές Νομισματική πολιτική Το ευρώ Πληρωμές & Αγορές Θέσεις εργασίας
Προτάσεις
Εμφάνιση κατά

Επιτόπιες δραστηριότητες

Εκτός από τη διαρκή εποπτεία των εποπτευόμενων οντοτήτων που ασκείται χωρίς επιτόπια παρουσία από τις μεικτές εποπτικές ομάδες (ΜΕΟ), η ΕΚΤ διενεργεί επίσης επιτόπιες εποπτικές δραστηριότητες στις εγκαταστάσεις των επιθεωρούμενων οντοτήτων. Αυτές περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων: επιτόπιες επιθεωρήσεις, που αφορούν τους ελέγχους κινδύνου και τη διακυβέρνηση· διερευνήσεις εσωτερικών υποδειγμάτων, οι οποίες επικεντρώνονται στα εσωτερικά υποδείγματα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων· και ελέγχους ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων, με στόχο τον καθορισμό των επιπέδων κεφαλαίου. Για λόγους απλούστευσης, οι επιτόπιες επιθεωρήσεις και οι διερευνήσεις εσωτερικών υποδειγμάτων αναφέρονται από κοινού παρακάτω ως επιθεωρήσεις.

Η επιτόπια εποπτεία διενεργείται σε στενή συνεργασία με τις εθνικές αρμόδιες αρχές (ΕΑΑ), οι οποίες παρέχουν περίπου το 85% των επιθεωρητών του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (ΕΕΜ). Αυτό το μοντέλο επιτρέπει στην ΕΚΤ να αξιοποιεί την τοπική εμπειρογνωσία, εφαρμόζοντας παράλληλα συνεπή εποπτική προσέγγιση σε όλες τις χώρες, η οποία προάγει ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά.

Εκτός από τις επιτόπιες δραστηριότητές της και συμπληρώνοντας τη διαρκή εποπτεία της, η ΕΚΤ είναι υπεύθυνη για όλες τις πτυχές των δοκιμών παρείσδυσης βάσει απειλών (threat-led penetration testing – TLPT) που διενεργούνται σε σημαντικά ιδρύματα υπό την εποπτεία της ΕΚΤ σύμφωνα με τον κανονισμό για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα (DORA). Η ΕΚΤ διενεργεί τις δοκιμές TLPT απευθείας ή σε συνεργασία με τις σχετικές ομάδες των ΕΑΑ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών.

Επιτόπιες δραστηριότητες: ποιες είναι οι αρμοδιότητες της ΕΚΤ;

Η ΕΚΤ είναι αρμόδια για τα εξής:

  • την καθοδήγηση των επιτόπιων δραστηριοτήτων και τη συμμετοχή σε αυτές, κυρίως σε ό,τι αφορά τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τράπεζες
  • τον προγραμματισμό και την εκτέλεση επιθεωρήσεων και ελέγχων ποιότητας περιουσιακών στοιχείων
  • την παρακολούθηση των εν λόγω επιθεωρήσεων σε συνεχή βάση
  • την ανάπτυξη και τη διατήρηση μεθοδολογιών επιθεώρησης και εποπτικών εργαλείων
  • την κατάρτιση των επιθεωρητών
  • τη διασφάλιση συνεκτικών προσεγγίσεων και υψηλών προτύπων εντός της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας
  • την αξιοποίηση πληροφοριών πεδίου με σκοπό τον εντοπισμό των κύριων κινδύνων για τον τραπεζικό τομέα

Οι εργασίες αυτές τροφοδοτούν τόσο τη διαρκή εποπτεία από τις ΜΕΟ όσο και τις οριζόντιες δραστηριότητες της ΕΚΤ, παρέχοντας ανεξάρτητες, εμπεριστατωμένες αξιολογήσεις που συμπληρώνουν και ενισχύουν περαιτέρω το εποπτικό έργο που διενεργείται χωρίς επιτόπια παρουσία.

Πλαίσιο για τις επιτόπιες επιθεωρήσεις και τις διερευνήσεις εσωτερικών υποδειγμάτων

Ο οδηγός της ΕΚΤ σχετικά με τις επιτόπιες επιθεωρήσεις και τις διερευνήσεις εσωτερικών υποδειγμάτων περιγράφει λεπτομερώς το γενικό πλαίσιο και τις διαδικασίες που ισχύουν για τις επιτόπιες επιθεωρήσεις.

Αρχές

Σύμφωνα με τις εποπτικές αρχές που διέπουν τη λειτουργία του ΕΕΜ, οι επιθεωρήσεις:

  • διενεργούνται βάσει κινδύνων, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση σε τομείς με υψηλότερο κίνδυνο ή ασθενέστερους ελέγχους, όπου οι τρέχουσες εποπτικές ομάδες μπορεί να χρειάζονται πρόσθετες πληροφορίες ή όπου οι τρέχουσες εποπτικές τεχνικές είναι ανεπαρκείς
  • διενεργούνται σε βάθος, παρέχοντας στις εποπτικές αρχές τη δυνατότητα να εξετάζουν πιο προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο η επιθεωρούμενη οντότητα λειτουργεί στην πράξη
  • λειτουργούν αναλογικά, αντιστοιχώντας στο μέγεθος, τις δραστηριότητες και το προφίλ κινδύνου της επιθεωρούμενης οντότητας
  • είναι μελλοντοστραφείς, εξετάζοντας πιθανές μελλοντικές αρνητικές επιπτώσεις και δυνητικούς κινδύνους, όχι μόνο προηγούμενα ή τρέχοντα αριθμητικά στοιχεία
  • είναι προσανατολισμένες στην ανάληψη ενεργειών, οδηγώντας σε βήματα που βοηθούν την επιθεωρούμενη οντότητα να επιλύσει προβλήματα και/ή, στην περίπτωση εσωτερικών υποδειγμάτων, στην έγκριση ή την απόρριψη των αιτημάτων (μεταβολής) υποδειγμάτων
Διαδικασία
Διαδικασία

Ενημέρωση της επιθεωρούμενης οντότητας για διεξαγωγή διερεύνησης: Η ΕΚΤ ενημερώνει την επιθεωρούμενη οντότητα για τη διενέργεια διερεύνησης με επιστολή προς τον αρμόδιο εκπρόσωπο του διοικητικού συμβουλίου ή του εποπτικού συμβουλίου της οντότητας.
Πρώτο αίτημα για πληροφορίες: Πριν από την εναρκτήρια συνάντηση, ο επικεφαλής αποστολής αποστέλλει στην επιθεωρούμενη οντότητα ένα πρώτο αίτημα για πληροφορίες και συνεντεύξεις. Το εν λόγω αίτημα αφορά τις πληροφορίες που χρειάζεται η ομάδα επιθεώρησης για την προετοιμασία της επιθεώρησης και την έναρξη της φάσης διερεύνησης.
Εναρκτήρια συνάντηση: Υπό την προεδρία του επικεφαλής της αποστολής, αυτή είναι η πρώτη επίσημη συνάντηση μεταξύ της επιθεωρούμενης οντότητας και της ομάδας επιθεώρησης.
Φάση επιτόπιων εργασιών: Σε αυτήν τη φάση διενεργούνται συνεντεύξεις και εξετάζονται οι διαδικασίες, οι εκθέσεις και οι φάκελοι.
Φάση ελέγχου συνέπειας: Ένας ή περισσότεροι εμπειρογνώμονες του ΕΕΜ που δεν συμμετείχαν στην ομάδα επιθεώρησης διενεργούν έλεγχο συνέπειας του σχεδίου έκθεσης προκειμένου να διασφαλίσουν i) ότι η σύνταξη της έκθεσης ευθυγραμμίζεται με τις εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές και ii) ότι τα ευρήματα είναι καλά τεκμηριωμένα και συνεπή μεταξύ των επιθεωρούμενων οντοτήτων.
Τελευταία συνάντηση βάσει του σχεδίου έκθεσης: Το σχέδιο έκθεσης συζητείται με την επιθεωρούμενη οντότητα κατά την τελευταία συνάντηση στο πλαίσιο της επιτόπιας επιθεώρησης.
Τελική έκθεση: Ο επικεφαλής της αποστολής οριστικοποιεί το σχέδιο έκθεσης το οποίο θα κοινοποιηθεί στην επιθεωρούμενη οντότητα, λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις από τον ελεγκτή συνέπειας και την οντότητα.
Επιστολή για την ανάληψη περαιτέρω ενεργειών ή εποπτική απόφαση: Οι μεικτές εποπτικές ομάδες είναι υπεύθυνες για τη φάση ανάληψης περαιτέρω ενεργειών στο πλαίσιο της επιθεώρησης. Οι περαιτέρω ενέργειες που αναλαμβάνονται για ευρήματα και μέτρα βάσει των εκθέσεων των επιτόπιων επιθεωρήσεων ακολουθούν την τυποποιημένη προσέγγιση που εφαρμόζει ο ΕΕΜ. Η ΕΚΤ αποστέλλει τελική επιστολή για την ανάληψη περαιτέρω ενεργειών ή εποπτική απόφαση στην επιθεωρούμενη οντότητα, στην οποία περιγράφονται οι συνιστώμενες ενέργειες και, στην περίπτωση απόφασης, τα εποπτικά μέτρα και οι απαιτούμενες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων των προθεσμιών.

Ποιος κάνει τι;
  • Ο επικεφαλής αποστολής διορίζεται από την ΕΚΤ και επιλέγεται μεταξύ των μελών του προσωπικού της ΕΚΤ ή των εθνικών αρμόδιων αρχών ως επικεφαλής της επιθεώρησης. Ο επικεφαλής αποστολής είναι ο βασικός αρμόδιος με τον οποίο έρχεται σε επικοινωνία η επιθεωρούμενη οντότητα σε ό,τι αφορά τα υπό εξέταση ζητήματα στη διάρκεια της επιθεώρησης. Ο επικεφαλής αποστολής διαχειρίζεται την ομάδα επιθεώρησης και οργανώνει τις διάφορες φάσεις της επιθεώρησης.
  • Η ομάδα επιθεώρησης διορίζεται από την ΕΚΤ και διενεργεί όλες τις απαραίτητες επιθεωρήσεις στις εγκαταστάσεις της τράπεζας υπό την ευθύνη του επικεφαλής αποστολής. Η ομάδα μπορεί να απαρτίζεται από επιθεωρητές της ΕΚΤ ή των ΕΑΑ, μέλη της οικείας μεικτής εποπτικής ομάδας ή άλλα πρόσωπα εξουσιοδοτημένα από την ΕΚΤ.
  • Οι μεικτές εποπτικές ομάδες (ΜΕΟ) συνεργάζονται στενά με την ομάδα επιτόπιας επιθεώρησης, προωθώντας μια αποτελεσματική αλληλεπίδραση και ανταλλαγή πληροφοριών για τη διασφάλιση ολοκληρωμένης και σφαιρικής προσέγγισης των εποπτικών δραστηριοτήτων. Οι κύριες συνεισφορές των μεικτών εποπτικών ομάδων στις επιτόπιες δραστηριότητες περιλαμβάνουν την προετοιμασία του εδάφους για την ομάδα επιθεώρησης –και ενδεχομένως τη συμμετοχή σε αυτήν–, τη διατήρηση στενής επικοινωνίας με τους επιθεωρητές κατά τη διάρκεια της φάσης επιτόπιας παρουσίας και την ανάληψη περαιτέρω ενεργειών για πιθανά ευρήματα της αποστολής.
  • Το Τμήμα Επιθεωρήσεων Χρηματοοικονομικών Κινδύνων και το Τμήμα Επιθεωρήσεων Μη Χρηματοοικονομικών Κινδύνων της ΕΚΤ επιβλέπουν  εξελισσόμενες επιθεωρήσεις και συμμετέχουν σε αυτές, διασφαλίζουν τη συνέπεια των εκθέσεων επιθεώρησης που προκύπτουν και επικαιροποιούν τις επιτόπιες μεθοδολογίες. Παράλληλα, το Τμήμα Επιθεωρήσεων Μη Χρηματοοικονομικών Κινδύνων διαχειρίζεται επίσης τις αρμοδιότητες για τις δοκιμές παρείσδυσης βάσει απειλών (TLPT) που απορρέουν από τον κανονισμό για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα (DORA) για την ΕΚΤ ως αρχή TLPT για τα σημαντικά ιδρύματα υπό την εποπτεία της. Περισσότερες λεπτομέρειες παρέχονται στον οδηγό εφαρμογής του ΕΕΜ σχετικά με το πλαίσιο TIBER-ΕU.
  • Το Τμήμα Διερευνήσεων Εσωτερικών Υποδειγμάτων είναι αρμόδιο για τη διεξαγωγή των εν λόγω διερευνήσεων, τη διατήρηση της σχετικής μεθοδολογίας αξιολόγησης – συμπεριλαμβανομένου του οδηγού της ΕΚΤ για τα εσωτερικά υποδείγματα – και τη διενέργεια του ελέγχου συνέπειας των εκθέσεων για τις εν λόγω διερευνήσεις.
  • Το Τμήμα Λειτουργικού Πλαισίου και Ενοποίησης είναι αρμόδιο για τον προγραμματισμό, την υποστήριξη και την παρακολούθηση όλων των επιτόπιων επιθεωρήσεων, καθώς και για τον συντονισμό της στελέχωσης με τις ΕΑΑ και τους εξωτερικούς παρόχους υπηρεσιών. Επιπλέον, υποστηρίζει την ανάπτυξη ειδικών εργαλείων και κατάρτισης για τους επιθεωρητές και, εν τέλει, διευκολύνει την ενσωμάτωση των επιτόπιων δραστηριοτήτων στον εποπτικό κύκλο.

Η ΕΚΤ συνεργάζεται με τις ΕΑΑ για να ενισχυθεί περαιτέρω η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα των επιτόπιων εποπτικών διαδικασιών και να βελτιστοποιηθεί η αξιοποίηση των εποπτικών πόρων, μέσω επιτόπιων επιθεωρήσεων που διενεργούνται διασυνορικά και από μεικτές ομάδες βάσει συντονισμένων προσεγγίσεων. Σύμφωνα με την προσέγγιση βάσει κινδύνου, τις εποπτικές προτεραιότητες και τις μεταρρυθμίσεις της «εποπτείας επόμενου επιπέδου», οι επιτόπιες επιθεωρήσεις γίνονται ολοένα πιο στοχευμένες, με μικρότερες ομάδες και συντομότερες διάρκειες. Τα πορίσματα των επιτόπιων επιθεωρήσεων κοινοποιούνται με πιο συνοπτικό τρόπο, ενώ παράλληλα διατηρείται η σαφήνεια και η ποιότητα. Η προσέγγιση αυτή ενισχύει την αναλογικότητα, τη συνέπεια και την αποτελεσματικότητα.

Στις διασυνοριακές αποστολές, ο επικεφαλής αποστολής είναι μέλος του προσωπικού είτε της ΕΚΤ είτε μιας ΕΑΑ διαφορετικής από την ΕΑΑ της χώρας στην οποία είναι εγκατεστημένη η επιθεωρούμενη οντότητα. Ο επικεφαλής αποστολής μεικτής ομάδας είναι μέλος του προσωπικού της ΕΑΑ της χώρας στην οποία είναι εγκατεστημένη η επιθεωρούμενη οντότητα. Τα μέλη της ομάδας αυτής προέρχονται από την ΕΚΤ και/ή άλλες ΕΑΑ.

Δοκιμές παρείσδυσης βάσει απειλών

Οι δοκιμές παρείσδυσης βάσει απειλών (threat-led penetration testing – TLPT) είναι μια μορφή προηγμένων δοκιμών κυβερνοανθεκτικότητας που μιμούνται τις τακτικές πραγματικών παραγόντων κυβερνοαπειλών στο πλαίσιο ελεγχόμενης κυβερνοεπίθεσης με σκοπό να ελεγχθούν πόσο ασφαλή είναι στην πράξη τα συστήματα που στηρίζουν κρίσιμες ή σημαντικές λειτουργίες. Για την προσομοίωση πραγματικής κυβερνοεπίθεσης με ελεγχόμενο τρόπο, η δοκιμή πραγματοποιείται σχεδόν με απόλυτη μυστικότητα, για την οποία λαμβάνουν γνώση ελάχιστα μόνο άτομα από τον οντότητα που πρόκειται να ελεγχθεί.

Στο πλαίσιο του κανονισμού για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα (DORA), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2025, οι δοκιμές TLPT είναι υποχρεωτικές για ορισμένες χρηματοπιστωτικές οντότητες. Σε αυτές περιλαμβάνονται η πλειονότητα των σημαντικών ιδρυμάτων που εποπτεύονται από την ΕΚΤ, για τα οποία η ΕΚΤ είναι η αρχή TLPT.

Σκοπός

Οι δοκιμές TLPT έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν μια ρεαλιστική μαθησιακή εμπειρία για τα σημαντικά ιδρύματα. Οι δοκιμές διενεργούνται σε αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον για τον περιορισμό κινδύνων, προσφέροντας παράλληλα πολύτιμες πληροφορίες για την ανθεκτικότητα του ιδρύματος απέναντι σε πραγματικές κυβερνοαπειλές. Οι δοκιμές TLPT συμπληρώνουν άλλα εποπτικά εργαλεία, όπως οι επιτόπιες επιθεωρήσεις, οι θεματικοί έλεγχοι και τα ερωτηματολόγια, και συμβάλλουν στη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εικόνας για την κυβερνοανθεκτικότητα ενός ιδρύματος.

Βασικές πληροφορίες

  • Σύμφωνα με τον κανονισμό DORA, η ΕΚΤ διενεργεί δοκιμές παρείσδυσης βάσει απειλών (TLPT) μία φορά ανά τριετία για κάθε σημαντικό ίδρυμα. Η ΕΚΤ είναι επίσης αρμόδια να ενημερώνει τα ιδρύματα για το κατά πόσον υπόκεινται στην υποχρέωση αυτήν. Οι δοκιμές TLPT είναι μια σχετικά μακρά διαδικασία και συνήθως διαρκούν περίπου 12 έως 18 μήνες μέχρις ότου ολοκληρωθούν.
  • Η ΕΚΤ έχει συστήσει ειδική κυβερνοομάδα TLPT, η οποία συνεργάζεται στενά με τις αντίστοιχες κυβερνοομάδες των εθνικών αρμόδιων αρχών και των εθνικών κεντρικών τραπεζών για την επίβλεψη των δοκιμών TLPT. Η ΕΚΤ χρησιμοποιεί ως κύρια μεθοδολογία το πλαίσιο TIBER-EU. Ο οδηγός εφαρμογής του ΕΕΜ σχετικά με το πλαίσιο TIBER-ΕU εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο το πλαίσιο θα χρησιμοποιηθεί για τις δοκιμές TLPT σημαντικών ιδρυμάτων.
  • Για κάθε δοκιμή, διαχειριστές δοκιμών διορίζονται από την πλευρά της αρχής. Επιβλέπουν ολόκληρη τη διαδικασία, συνεργάζονται με τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη και αξιολογούν τη συμμόρφωση με τον κανονισμό DORA, επικυρώνοντας και εγκρίνοντας συγκεκριμένα έγγραφα και βήματα. Οι διαχειριστές δοκιμών συμμετέχουν ενεργά σε όλη τη διάρκεια των δοκιμών και αξιολογούν συνεχώς τις δοκιμές και τη διεξαγωγή τους με σκοπό τη συμμόρφωση με τον κανονισμό DORA και το σχετικό ρυθμιστικό τεχνικό πρότυπο.
  • Αν οι δοκιμές TLPT διενεργούνται σύμφωνα με τον κανονισμό DORA και το σχετικό ρυθμιστικό τεχνικό πρότυπο, το ίδρυμα θα λάβει σχετικό πιστοποιητικό. Αυτό το πιστοποιητικό επιβεβαιώνει μόνο ότι πληρούνται οι απαιτήσεις δοκιμών· δεν διατυπώνει γνώμη για τα αποτελέσματα ή τα ευρήματα των δοκιμών ούτε παρέχει διαβεβαίωση για τη συνολική συμπεριφορά του ιδρύματος ως προς την κυβερνοασφάλεια.

Διαδικασία των δοκιμών TLPT

Κάθε δοκιμή TLPT έχει τρεις φάσεις: προετοιμασία, δοκιμή και ολοκλήρωση.

Κατά τη φάση προετοιμασίας, το ίδρυμα που υποβάλλεται σε δοκιμή συγκροτεί μια μικρή ομάδα ελέγχου η οποία είναι ενήμερη για την εν εξελίξει δοκιμή και αρμόδια για τη διαχείρισή της. Στη συνέχεια, καθορίζεται το πεδίο εφαρμογής της δοκιμής, εφαρμόζονται μέτρα επιχειρησιακής ασφάλειας και αξιολογούνται και μετριάζονται οι κίνδυνοι. Η ομάδα ελέγχου επιλέγει εξειδικευμένους παρόχους που εξασφαλίζουν τις πληροφορίες για απειλές και την κόκκινη ομάδα (red team).

  • Ο πάροχος των πληροφοριών για απειλές αναλύει το τοπίο κινδύνων του ιδρύματος και προσδιορίζει τα πλέον συναφή σενάρια απειλών.
  • Ο πάροχος της κόκκινης ομάδας αναπτύσσει και αργότερα εκτελεί σενάρια επίθεσης με βάση αυτές τις απειλές.

Κατά τη φάση δοκιμής, ο πάροχος πληροφοριών για απειλές καταρτίζει έκθεση σχετικά με τους σχετικούς παράγοντες απειλών και τα σχετικά σενάρια που θα μπορούσαν να απειλήσουν τραπεζικά συστήματα που στηρίζουν τις κρίσιμες ή σημαντικές λειτουργίες στις οποίες επικεντρώνονται οι δοκιμές TLPT. Επιλέγονται τουλάχιστον τρία σενάρια και ο πάροχος της κόκκινης ομάδας πραγματοποιεί την προσομοιωμένη επίθεση. Ο πάροχος της κόκκινης ομάδας πρέπει να ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες συμμετοχής και να σέβεται τους περιορισμούς διαχείρισης κινδύνων του ιδρύματος.

Η φάση ολοκλήρωσης επικεντρώνεται στη μαθησιακή εμπειρία, στο πλαίσιο της οποίας επαναλαμβάνονται τα σχετικά βήματα με τους υπερασπιστές του σημαντικού ιδρύματος, αναφέρονται τα ευρήματα, αξιολογείται ο αντίκτυπος και συμφωνούνται οι ενέργειες για την αποκατάσταση των τρωτών σημείων που εντοπίστηκαν.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Κάντε κλικ παρακάτω για να επικοινωνήσετε μέσω email με την ομάδα κυβερνοασφάλειας της ΕΚΤ για τις δοκιμές TLPT.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μάθετε περισσότερα για τις επιτόπιες δραστηριότητες

Όλες οι σελίδες σε αυτήν την ενότητα