AML

[anti-money laundering] Przeciwdziałanie praniu pieniędzy

Bazylea III

[Basel III] Kompleksowy pakiet propozycji reform opracowany przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego w odpowiedzi na kryzys finansowy z 2008. Opiera się na przepisach Nowej Umowy Kapitałowej (Bazylei II). Jego celem jest wzmocnienie regulacji, nadzoru i zarządzania ryzykiem w sektorze bankowym. Proponowane reformy zmierzają do poprawy zdolności sektora bankowego do amortyzacji szoków wynikających z napięć finansowych i gospodarczych, usprawnienia zarządzania ryzykiem i zarządzania wewnętrznego oraz zwiększenia przejrzystości i jawności.

Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego

[Basel Committee on Banking Supervision, BCBS] Najważniejsza organizacja wyznaczająca światowe standardy w zakresie regulacji ostrożnościowych dla banków, stanowiąca także forum współpracy w dziedzinie nadzoru bankowego. Jej zadaniem jest wzmacniać regulacje, nadzór i praktykę działania w odniesieniu do banków z całego świata i w ten sposób wspierać stabilność finansową. W skład Komitetu wchodzą organy sprawujące bezpośredni nadzór nad bankami oraz banki centralne.

BCBS

[Basel Committee on Banking Supervision] Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego

BRRD

[Bank Recovery and Resolution Directive] Dyrektywa w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

CET1

[Common Equity Tier 1] Kapitał podstawowy Tier I

CFT

[combating the financing of terrorism] Przeciwdziałanie finansowaniu terroryzmu

COREP

[common reporting] Wspólna sprawozdawczość

CRD

[Capital Requirements Directive] Dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych

CRR

[Capital Requirements Regulation] Rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych

CRR/CRD IV

Rozporządzenie i dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych:rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (CRR) oraz dyrektywa 2013/36/UE w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi (CRD IV). Skrótem CRD IV często określa się oba te akty łącznie.

CSSF

[Commission de Surveillance du Secteur Financier] Komisja ds. Nadzoru nad Sektorem Finansowym (Luksemburg)

EBC

Europejski Bank Centralny

ERRS

Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego

ESBC

Europejski System Banków Centralnych

ESCB/IO

[European System of Central Banks and International Organisations Europejski System Banków Centralnych i organizacje międzynarodowe]

ESMA

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych

EUCLID

[European centralised infrastructure for supervisory data] Scentralizowana europejska infrastruktura dla danych nadzorczych

EUNB

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego, EUNB

[European Banking Authority, EBA] Niezależny organ UE ustanowiony 1 stycznia 2011 w ramach Europejskiego Systemu Nadzoru Finansowego w celu zapewnienia skutecznych i spójnych regulacji ostrożnościowych i nadzoru ostrożnościowego w odniesieniu do całego unijnego sektora bankowego. Jego głównym zadaniem jest udział w opracowaniu jednolitego europejskiego zbioru przepisów o bankowości, który ma służyć jako wspólne źródło zharmonizowanych zasad ostrożnościowych obowiązujących w całej UE.

FinCEN

[Financial Crimes Enforcement Network] Amerykańska agencja ds. ścigania przestępstw finansowych

FINREP

[financial reporting] Sprawozdawczość finansowa

FKTK

[Finanšu un kapitāla tirgus komisija] Komisja ds. Rynków Finansowych i Kapitałowych (Łotwa)

FOLTF

[failing or likely to fail] Na progu upadłości lub zagrożony upadłością

FSAP

[Financial Sector Assessment Program] Program oceny sektora finansowego (MFW)

FSB

[Financial Stability Board] Rada Stabilności Finansowej

ICAAP

[Internal Capital Adequacy Assessment Process] Proces wewnętrznej oceny adekwatności kapitałowej

ILAAP

[Internal Liquidity Adequacy Assessment Process] Proces wewnętrznej oceny adekwatności płynnościowej

IMAS

[SSM Information Management System] System zarządzania informacjami w SSM

Instytucja istotna

[significant institution, SI] Bank, który został uznany za istotny – i z tego tytułu objęty bezpośrednim nadzorem EBC – na podstawie kryteriów określonych w
rozporządzeniu SSM oraz w rozporządzeniu ramowym SSM. Do uzyskania tego statusu bank musi spełniać przynajmniej jedno z tych kryteriów. Jednak nawet jeśli nie spełnia żadnego z nich, może zostać przez SSM uznany za istotny, jeżeli wymaga tego spójne stosowanie wysokich standardów nadzoru. EBC bezpośrednio nadzoruje 119 istotnych grup bankowych.

Instytucja mniej istotna

[less significant institution, LSI] Instytucja nadzorowana bezpośrednio przez właściwy organ krajowy, a pośrednio – przez EBC, w przeciwieństwie do instytucji istotnych, które są nadzorowane bezpośrednio przez EBC.

IPS

[institutional protection scheme] System ochrony instytucjonalnej

IRRBB

[interest rate risk in the banking book] Ryzyko stopy procentowej dotyczące portfela bankowego

Jednolity mechanizm nadzorczy

[Single Supervisory Mechanism, SSM] Struktura obejmująca EBC i właściwe organy krajowe z uczestniczących państw członkowskich, utworzona w celu realizacji zadań nadzorczych nałożonych na EBC. Stanowi element unii bankowej. Odpowiedzialność za skuteczność i spójność jego funkcjonowania spoczywa na EBC.

Kredyty zagrożone

[non-performing loans, NPL] Zgodnie z punktem 145 załącznika V do wykonawczych standardów technicznych EUNB w sprawie sprawozdawczości nadzorczej są to kredyty, które spełniają jedno lub oba z poniższych kryteriów:
(a) istotne kredyty są przeterminowane o ponad 90 dni;
(b) istnieje małe prawdopodobieństwo, że dłużnik wywiąże się z zobowiązań kredytowych w całości bez realizacji zabezpieczenia, bez względu na to, czy istnieje jakakolwiek zaległa kwota i o ile dni jest ona przeterminowana.

LCR

[liquidity coverage ratio] Wskaźnik pokrycia wypływów netto

Minimalny wymóg w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych

[minimum requirement for own funds and eligible liabilities, MREL] Wymóg dotyczący wszystkich instytucji kredytowych w UE, który ma im umożliwić pokrycie strat w razie upadłości. Został wprowadzony przez Komisję Europejską w dyrektywie w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. Ma taki sam cel, jak wymóg w zakresie zdolności do pełnego pokrycia strat (TLAC), ale różni się sposobem obliczania szczegółowych wymogów kapitałowych: stosuje się do tego kryteria określone przez EUNB.

Model wewnętrzny

[internal model] Metoda pomiaru ryzyka lub zarządzania ryzykiem stosowana do obliczenia wymaganego poziomu funduszy własnych, która stanowi własność instytucji kredytowej i może być przez nią używana pod warunkiem wcześniejszego uzyskania zgody właściwego organu, zgodnie z zapisami części trzeciej rozporządzenia CRR.

MREL

[minimum requirement for own funds and eligible liabilities] Minimalny wymóg w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych

MSSF

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej

Na progu upadłości lub zagrożony upadłością

[failing or likely to fail, FOLTF] Bank może zostać uznany za znajdujący się na progu upadłości lub nią zagrożony, jeśli: (a) przestał spełniać wymogi, które są warunkiem otrzymania od organu nadzoru zezwolenia na działalność; (b) jego aktywa są niższe od zobowiązań; (c) nie jest zdolny do terminowej spłaty zadłużenia; (d) potrzebuje nadzwyczajnego publicznego wsparcia finansowego. W momencie uznania banku za znajdujący się na progu upadłości lub zagrożony upadłością musi on faktycznie lub prawdopodobnie spełniać jedno z tych czterech kryteriów.

NPL

[non-performing loan] Kredyt zagrożony

Ocena kompetencji i reputacji

[fit and proper assessment] Organy nadzoru muszą ocenić kompetencje i reputację kandydatów do organów zarządzających w bankach. Kandydatów na członków zarządu w 119 największych bankach ze strefy euro ocenia EBC, natomiast w odniesieniu do instytucji mniej istotnych zajmują się tym krajowe organy nadzoru (nie dotyczy to sytuacji, gdy udzielana jest nowa licencja bankowa).

PKB

Produkt krajowy brutto

Plan naprawy

[recovery plan] Dokument opracowywany obowiązkowo przez banki, aby przygotować się na potencjalne trudności finansowe i móc na czas odzyskać zdolność do efektywnego działania w okresach trudności finansowych. Najważniejszą częścią tego planu jest określenie szerokiego zestawu wiarygodnych i wykonalnych rozwiązań naprawczych mających na celu przywrócenie stabilności, np. poprawę sytuacji kapitałowej i płynnościowej.

Plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

[resolution plan] Dokument, który w odróżnieniu od planów naprawy nie jest sporządzany przez banki, ale opracowywany i regularnie aktualizowany przez SRB i krajowe organy restrukturyzacyjno-likwidacyjne. Taki plan w kompleksowy sposób opisuje wiarygodne i wykonalne działania restrukturyzacyjno-likwidacyjne, które mogą zostać wdrożone w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, gdy bank zacznie spełniać wszystkie kryteria wszczęcia tej procedury. Określa środki i proces prowadzenia potencjalnej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku z zapewnieniem ciągłości krytycznych funkcji.

Postępowania paszportowe

[passporting procedures] Procedury związane ze swobodą przedsiębiorczości i swobodą świadczenia usług w innych państwach członkowskich przez każdą instytucję kredytową, która uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności od właściwego organu w jednym z państw członkowskich i jest nadzorowana przez ten organ, pod warunkiem że dany rodzaj działalności jest objęty tym zezwoleniem (art. 33–46 CRD IV).

Procedura zatwierdzenia przy braku sprzeciwu

[non-objection procedure] Standardowa procedura decyzyjna stosowana w działalności nadzorczej EBC, określona w rozporządzeniu w sprawie jednolitego mechanizmu nadzorczego. Zgodnie z tą procedurą Rada ds. Nadzoru EBC opracowuje projekty decyzji, które są następnie przekazywane Radzie Prezesów EBC do uchwalenia. Jeśli Rada Prezesów nie wyrazi sprzeciwu w określonym terminie, nie dłuższym niż 10 dni roboczych, decyzje zostają uznane za przyjęte.

Proces przeglądu i oceny nadzorczej

[Supervisory Review and Evaluation Process, SREP] Procedura, według której prowadzi się przegląd nadzorczy istotnych i mniej istotnych instytucji kredytowych oraz określa, czy należy nałożyć na nie dodatkowe wymogi (oprócz obowiązujących wymogów minimalnych) w zakresie funduszy własnych, ujawniania informacji lub płynności bądź zastosować inne środki nadzorcze.

Proces wewnętrznej oceny adekwatności kapitałowej

[Internal Capital Adequacy Assessment Process, ICAAP] Strategie i procedury stosowane przez banki do oceniania i utrzymywania, w sposób ciągły, wysokości, rodzaju i rozkładu kapitału wewnętrznego uznanych przez nie za odpowiednie z uwagi na charakter i poziom ryzyka, na jakie są lub mogą być narażone. Procesy ICAAP są oceniane przez właściwe organy krajowe w ramach SREP.

Proces wewnętrznej oceny adekwatności płynnościowej

[Internal Liquidity Adequacy Assessment Process, ILAAP] Strategie, zasady, procedury i systemy wykorzystywane przez banki do rozpoznawania, pomiaru i monitorowania ryzyka płynnościowego oraz zarządzania nim w odpowiednich horyzontach czasowych, w tym w ujęciu śróddziennym, aby mieć pewność, że instytucja utrzymuje odpowiednie bufory płynności. Procesy ILAAP są oceniane przez właściwe organy krajowe w ramach SREP.

Program oceny nadzorczej

[Supervisory Examination Programme, SEP] Program opracowywany dla każdego banku istotnego przez wspólny zespół nadzorczy, określający główne zadania i działania nadzorcze na kolejnych 12 miesięcy, ich wstępne harmonogramy i cele oraz zakres potrzebnych kontroli na miejscu i kontroli modeli wewnętrznych.

Rada Stabilności Finansowej

[Financial Stability Board, FSB] Międzynarodowa instytucja, która działa na rzecz stabilności finansowej na świecie przez koordynację działań krajowych organów finansowych oraz podmiotów określających standardy międzynarodowe w celu wypracowania solidnych zasad w zakresie regulacji, nadzoru i innych aspektów działalności sektora finansowego. Dąży do zapewnienia jednakowych warunków działania przez wspieranie spójnego wdrażania tych zasad w różnych sektorach i jurysdykcjach.

Rozporządzenie ramowe SSM

[SSM Framework Regulation] Regulacja ramowa określająca praktyczne zasady współpracy między EBC a właściwymi organami krajowymi w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego, przewidzianej w rozporządzeniu SSM.

Rozporządzenie SSM

[SSM Regulation] Akt prawny powołujący jednolity mechanizm nadzorczy dla instytucji kredytowych w strefie euro oraz potencjalnie w innych państwach członkowskich UE jako jeden z głównych elementów unii bankowej w Europie. Rozporządzenie to nakłada na EBC szczególne zadania w odniesieniu do polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi.

SRB

[Single Resolution Board] Jednolita Rada ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji

SREP

[Supervisory Review and Evaluation Process] Proces przeglądu i oceny nadzorczej

SRMR

[Single Resolution Mechanism Regulation] Rozporządzenie w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

SSG

[SSM Simplification Group] Grupa ds. uproszczenia SSM

SSM

[Single Supervisory Mechanism] Jednolity mechanizm nadzorczy

TRIM

[targeted review of internal models] Ukierunkowany przegląd modeli wewnętrznych

Unia bankowa

[banking union] Jeden z głównych elementów potrzebnych do ukończenia unii gospodarczej i walutowej. Terminem tym określa się zintegrowany system przepisów finansowych, na który składają się: jednolity mechanizm nadzorczy, jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków oraz jednolity zbiór przepisów, w tym przepisy dotyczące zharmonizowanych systemów gwarantowania depozytów, z których może powstać wspólny europejski system gwarantowania depozytów.

Właściwy organ krajowy

[national competent authority, NCA] Organ publiczny lub podmiot uznany przez prawo krajowe, którego kompetencje na mocy tego prawa obejmują nadzór nad instytucjami kredytowymi w ramach systemu nadzoru działającego w danym państwie członkowskim.

Wspólne procedury

[common procedures] Procedury dotyczące instytucji zarówno istotnych, jak i mniej istotnych. Umożliwiają EBC spójne stosowanie jednolitego europejskiego zbioru przepisów. Obejmują: udzielanie licencji bankowych nowym podmiotom lub rozszerzanie istniejących licencji, udzielanie zezwoleń na nabycie udziału w istniejącej instytucji oraz cofanie licencji bankowych.

Wspólny zespół nadzorczy

[Joint Supervisory Team, JST] Zespół złożony z przedstawicieli EBC i właściwych organów krajowych, który sprawuje nadzór nad istotnym podmiotem lub grupą.

Wszechstronna ocena

[comprehensive assessment] Badanie stanu finansowego instytucji kredytowej, które EBC ma obowiązek przeprowadzić, zanim zacznie sprawować nad nią bezpośredni nadzór. Wszechstronna ocena pozwala dbać o to, by banki dysponowały odpowiednim kapitałem i były w stanie przetrwać potencjalne szoki finansowe. Składają się na nią przegląd jakości aktywów i test warunków skrajnych.

Znaczny pakiet akcji

[qualifying holding] Udział kapitałowy w instytucji kredytowej odpowiadający co najmniej 10% kapitału lub praw głosu bądź umożliwiający wywieranie znacznego wpływu na zarządzanie tą instytucją.