Ορισμένες από τις πληροφορίες που δημοσιεύονται σε αυτήν τη σελίδα είναι ελλιπείς ή ανακριβείς. Προς το παρόν τελούν υπό αναθεώρηση και σύντομα θα δημοσιευθούν στη διορθωμένη τους μορφή.

Τι είναι η στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων;

15 Φεβρουαρίου 2017

Τι είναι η στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων; Ποιος είναι ο βασικός σκοπός της;

Η στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων (targeted review of internal models - TRIM) είναι ένα πρόγραμμα με το οποίο αξιολογείται κατά πόσον τα εσωτερικά υποδείγματα που χρησιμοποιούν επί του παρόντος οι τράπεζες συμμορφώνονται με τις κανονιστικές απαιτήσεις και κατά πόσον είναι αξιόπιστα και συγκρίσιμα. Οι τράπεζες χρησιμοποιούν μερικές φορές εσωτερικά υποδείγματα για να προσδιορίζουν τα απαιτούμενα ίδια κεφάλαια βάσει του Πυλώνα 1, δηλ. το ελάχιστο ποσό κεφαλαίου που πρέπει να διακρατούν βάσει της νομοθεσίας.

Ένας βασικός στόχος της TRIM είναι να περιοριστεί η ασυνέπεια και η άσκοπη μεταβλητότητα όταν οι τράπεζες χρησιμοποιούν εσωτερικά υποδείγματα για να υπολογίσουν τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού τους (risk-weighted assets - RWA). Αυτό μπορεί να συμβεί επειδή το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο δίνει στις τράπεζες ορισμένη ελευθερία όσον αφορά την ανάπτυξη υποδειγμάτων για την εκτίμηση του κινδύνου.

Επίσης, με την TRIM επιδιώκεται η εναρμόνιση των πρακτικών σε σχέση με συγκεκριμένα θέματα. Έτσι, η αξιολόγηση θα πρέπει να συμβάλει στη διασφάλιση της κατάλληλης χρήσης των εσωτερικών υποδειγμάτων.

Ως εκ τούτου, οι στόχοι της TRIM συμπίπτουν με δύο βασικούς στόχους της Τραπεζικής Εποπτείας της ΕΚΤ: αφενός να προαχθεί ένα εύρωστο και ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα μέσω προνοητικής και αυστηρής εποπτείας και αφετέρου να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον ίσων όρων ανταγωνισμού με την εναρμόνιση των εποπτικών πρακτικών σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Η TRIM ξεκίνησε στα τέλη του 2015 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2019.

Γιατί η ΕΚΤ ανέλαβε αυτήν τη διαδικασία τώρα;

Τα τελευταία έτη η χρήση εσωτερικών υποδειγμάτων για τον προσδιορισμό των κανονιστικών κεφαλαιακών απαιτήσεων αποτελεί ολοένα και περισσότερο αμφιλεγόμενο θέμα. Δύο είναι οι λόγοι γι' αυτό:

  • Τα εσωτερικά υποδείγματα γίνονται διαρκώς πιο πολύπλοκα σε σχέση με την πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙ. Έτσι, οι τράπεζες δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να τα κατανοήσουν και να αξιολογήσουν κατά πόσον οι κίνδυνοι χαρτογραφούνται σωστά και με συνέπεια.
  • Ορισμένες συγκριτικές μελέτες έχουν υπογραμμίσει την ύπαρξη ασυνέπειας και υψηλής μεταβλητότητας όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις που υπολογίζονται βάσει των εσωτερικών υποδειγμάτων των διαφόρων τραπεζών.

Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και ποιο το συνολικό κόστος; Πόσοι άνθρωποι θα συμμετέχουν; Σε ποιο βαθμό θα συνεισφέρουν μέλη του προσωπικού των εθνικών αρχών, εξωτερικοί ελεγκτές ή/και σύμβουλοι;

Η Τραπεζική Εποπτεία της ΕΚΤ επενδύει σε μεγάλο βαθμό στην TRIM όσον αφορά τη συμμετοχή μελών του προσωπικού της καθώς και το κόστος των εξωτερικών πόρων. Όσον αφορά το προσωπικό, θα συμμετάσχουν σχεδόν 100 επόπτες από την ΕΚΤ και τις εθνικές εποπτικές αρχές.

Οι επιτόπιες αποστολές θα πραγματοποιηθούν το 2017 και το 2018 (με πιθανή παράταση στο 2019). Για κάθε επιτόπια αποστολή απαιτούνται τουλάχιστον έξι άτομα τα οποία θα εργαστούν για περίοδο τουλάχιστον δέκα εβδομάδων. Το 2017 θα πραγματοποιηθούν πάνω από 10 αποστολές. Σε κάθε επιτόπια αποστολή έως το 50% των απασχολουμένων θα είναι εξωτερικοί σύμβουλοι. Αυτό θα επιτρέψει στην ΕΚΤ να συνεχίσει να εκτελεί τις υπόλοιπες καθημερινές της εποπτικές δραστηριότητες.

Υπάρχει σύνδεση μεταξύ (της ολοκλήρωσης) της Βασιλείας ΙΙΙ και της TRIM;

Οι συζητήσεις στο πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙΙ όσον αφορά το κατά πόσον τα εσωτερικά υποδείγματα χρησιμοποιούνται κατάλληλα και κατά το πνεύμα των δημιουργών τους καθιστούν το πρόγραμμα της ΕΚΤ για την αξιολόγηση των εσωτερικών υποδειγματικών εξαιρετικά επίκαιρο.

Η TRIM εξετάζει ακριβώς αυτό που οι πολέμιοι των εσωτερικών υποδειγμάτων επικρίνουν: ελέγχοντας κατά πόσον οι τράπεζες εφαρμόζουν σωστά τα εσωτερικά τους υποδείγματα κατά τον υπολογισμό των απαιτούμενων ιδίων κεφαλαίων βάσει του Πυλώνα 1, η ΕΚΤ επιδιώκει να συμβάλει στη διασφάλιση της κατάλληλης χρήσης αυτών των υποδειγμάτων.

Είστε όμως βέβαιοι ότι τα εσωτερικά υποδείγματα θα συνεχίσουν να υπάρχουν μετά την ολοκλήρωση της Βασιλείας ΙΙΙ;

Παρόλο που υπάρχουν κάποια ερωτηματικά, η ΕΚΤ πιστεύει ότι τα εσωτερικά υποδείγματα μπορούν να διαδραματίσουν χρήσιμο ρόλο στον προσδιορισμό των κανονιστικών κεφαλαίων ανάλογα με τον βαθμό έκθεσης του ιδρύματος σε κίνδυνο, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται ορισμένες συνθήκες: η ανάπτυξη των υποδειγμάτων για την εκτίμηση του κινδύνου πρέπει να είναι επαρκής και τα υποδείγματα πρέπει να δίνουν συνεπή αποτελέσματα.

Θα επηρεάσει αυτή η αξιολόγηση όλες τις τράπεζες που εποπτεύονται άμεσα από την ΕΚΤ;

Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, η ΕΚΤ θα ελέγξει όλες τις τράπεζες οι οποίες υπάγονται στην άμεση εποπτεία της και έχουν εγκρίνει εσωτερικά υποδείγματα του Πυλώνα 1 (τρεις τράπεζες εξαιρούνται για διάφορους λόγους, π.χ. λόγω εξελισσόμενης διαδικασίας συγχώνευσης). Αυτό σημαίνει ότι 68 τράπεζες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της αξιολόγησης,

η οποία θα καλύπτει τον πιστωτικό κίνδυνο, τον κίνδυνο αγοράς και τον κίνδυνο αντισυμβαλλομένου. Για αυτούς τους τύπους κινδύνου, το πρόγραμμα επιδιώκει επίσης να λάβει υπόψη δυνητικές μεταβολές των κανονιστικών απαιτήσεων στα εσωτερικά υποδείγματα που αναμένεται να εισαχθούν στη διάρκεια του προγράμματος.

Τι κάνει η ΕΚΤ με τα ευρήματα της αξιολόγησης; Θα χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της διαδικασίας εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process - SREP);

Σύμφωνα με την πάγια διαδικασία, η Τραπεζική Εποπτεία της ΕΚΤ θα ζητήσει από τις τράπεζες να καλύψουν τυχόν κενά όσον αφορά τη συμμόρφωσή τους με τις κανονιστικές απαιτήσεις αμέσως μετά την ολοκλήρωση της επιτόπιας αποστολής.

Όταν οι τράπεζες υπολείπονται σε σχέση με τα προβλεπόμενα στον οδηγό της ΕΚΤ σχετικά με την TRIM, η ΕΚΤ θα εκδίδει επιχειρησιακή πράξη με την οποία θα υποδεικνύει τις ανεπάρκειες, από τη στιγμή που οι αξιολογήσεις των ομότιμων ιδρυμάτων είναι αρκετά σταθερές ώστε να διασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού.

Τέλος, θα αποστέλλονται στα ιδρύματα αποφάσεις με τις οποίες οι τράπεζες θα καλούνται να λάβουν διορθωτικά μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσουν τυχόν εναπομένουσες ελλείψεις βάσει της τελικής έκδοσης του οδηγού μετά τη δημόσια διαβούλευση. Θα δίνεται στις τράπεζες αρκετός χρόνος προσαρμογής, ειδικά αν οι προσδοκίες διαφέρουν από τα εθνικά πρότυπα που χρησιμοποιούσαν οι επόπτες στο παρελθόν.

Θα οδηγήσει η αξιολόγηση σε υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις συνολικά;

Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι, ενώ αυτό το πρόγραμμα επιδιώκει να μειωθεί η άσκοπη μεταβλητότητα όσον αφορά τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού μεταξύ των τραπεζών, δεν υπάρχει πρόθεση γενικής αύξησης των εν λόγω στοιχείων ενεργητικού. Ωστόσο, η TRIM θα μπορούσε να καταλήξει σε αυξήσεις ή μειώσεις των κεφαλαιακών αναγκών για τις επιμέρους τράπεζες.