Τι είναι η στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων;

15 Φεβρουαρίου 2017 (επικαιροποιήθηκε στις 21 Αυγούστου 2019)

Τι είναι η στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων; Ποιος είναι ο βασικός σκοπός της;

Στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων

Η στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων (targeted review of internal models - TRIM) είναι ένα πρόγραμμα με το οποίο αξιολογείται κατά πόσο τα εσωτερικά υποδείγματα που χρησιμοποιούν σήμερα οι τράπεζες συμμορφώνονται με τις κανονιστικές απαιτήσεις και κατά πόσο τα αποτελέσματά τους είναι αξιόπιστα και συγκρίσιμα. Οι τράπεζες μπορούν να χρησιμοποιούν εσωτερικά υποδείγματα για τον προσδιορισμό των κεφαλαιακών τους απαιτήσεων βάσει του Πυλώνα 1, δηλαδή του ελάχιστου ποσού κεφαλαίου που πρέπει να διακρατούν βάσει της νομοθεσίας.

Ένας από τους βασικούς στόχους της TRIM είναι ο περιορισμός των αποκλίσεων και της άσκοπης μεταβλητότητας όταν οι τράπεζες χρησιμοποιούν εσωτερικά υποδείγματα για τον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων.

Η TRIM επιδιώκει επίσης την εφαρμογή ομοιόμορφων εποπτικών πρακτικών. Ως αποτέλεσμα, η αξιολόγηση θα πρέπει να συμβάλλει στη σωστή και συνεπή χρήση των εσωτερικών υποδειγμάτων. Επομένως, οι στόχοι της TRIM συνάδουν με δύο βασικούς στόχους της τραπεζικής Εποπτείας της ΕΚΤ: να προάγεται η ευρωστία και η ανθεκτικότητα του τραπεζικού συστήματος μέσω προνοητικής εποπτείας και χρήσης βέλτιστων πρακτικών και να διασφαλίζεται ότι οι εποπτικές πρακτικές εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλη τη ζώνη του ευρώ.

Αφορά η ΤRIM όλες τις τράπεζες που εποπτεύονται άμεσα από την ΕΚΤ;

Στο πλαίσιο του προγράμματος, η ΕΚΤ ελέγχει σήμερα τα εγκεκριμένα υποδείγματα του Πυλώνα 1 σε όλες τις άμεσα εποπτευόμενες τράπεζες που τα χρησιμοποιούν. Δεν υποβάλλονται όμως σε έλεγχο όλα τα εγκεκριμένα υποδείγματα των τραπεζών. Ισχύουν επίσης ορισμένες εξαιρέσεις, π.χ. για τράπεζες που βρίσκονται σε διαδικασία συγχώνευσης ή τράπεζες που δεν υπόκεινται πλέον σε άμεση εποπτεία. Αυτό σημαίνει ότι στο πεδίο εφαρμογής της TRIM εμπίπτουν περίπου 65 τράπεζες.

Το πρόγραμμα καλύπτει τον πιστωτικό κίνδυνο, τον κίνδυνο αγοράς και τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου (ο επιχειρησιακός κίνδυνος έχει εξαιρεθεί επειδή η θέση της Επιτροπής της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία είναι κατά της χρήσης εσωτερικών υποδειγμάτων για τέτοιον κίνδυνο).

Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος; Πόσες επιτόπιες επιθεωρήσεις θα διενεργηθούν;

Η ΕΚΤ αποφάσισε τον Δεκέμβριο του 2015 να διενεργήσει στοχευμένη αξιολόγηση εσωτερικών υποδειγμάτων. Οι επιτόπιες επιθεωρήσεις της TRIM ξεκίνησαν το 2017, έπειτα από προπαρασκευαστικές εργασίες το 2016 για να προσδιοριστεί η μεθοδολογία και τα εργαλεία βάσης καθώς και τα υποδείγματα προς αξιολόγηση. Το 2018 διενεργήθηκαν περαιτέρω επιτόπιες επιθεωρήσεις, οι οποίες συνεχίζονται το 2019. Αναμένεται ότι σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος θα έχουν ολοκληρωθεί περίπου 200 τέτοιες επιθεωρήσεις.

Το πρόγραμμα αποτελείται από δύο βασικές φάσεις:

  • Πρώτη φάση: Αφορούσε έλεγχο των υποδειγμάτων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου σε χαρτοφυλάκια λιανικής και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και του κινδύνου αγοράς και του πιστωτικού κινδύνου αντισυμβαλλομένου. Οι επιτόπιες επιθεωρήσεις διενεργήθηκαν το 2017 και το α΄ εξάμηνο του 2018.
  • Δεύτερη φάση: Βρίσκεται σε εξέλιξη και επικεντρώνεται κυρίως σε υποδείγματα που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου σε χαρτοφυλάκια χαμηλής αθέτησης υποχρεώσεων (αυτά καλύπτουν ανοίγματα προς μεσαίες/μεγάλες επιχειρήσεις και ιδρύματα, καθώς και τον ειδικό δανεισμό). Η φάση ξεκίνησε το β΄ εξάμηνο του 2018 και συνεχίζεται το 2019.

Γιατί η ΕΚΤ έθεσε σε εφαρμογή την TRIM;

Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, συζητήθηκε έντονα η χρήση εσωτερικών υποδειγμάτων για τον προσδιορισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων, για δύο κυρίως λόγους:

  • Τα εσωτερικά υποδείγματα έχουν γίνει πιο πολύπλοκα σε σχέση με την πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙ. Οι τράπεζες και οι εποπτικές αρχές δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να αξιολογήσουν κατά πόσο οι κίνδυνοι χαρτογραφούνται σωστά και με συνέπεια.
  • Σύμφωνα με διάφορες έρευνες συγκριτικής αξιολόγησης, ο υπολογισμός των κεφαλαιακών απαιτήσεων από διαφορετικές τράπεζες με παρόμοια χαρτοφυλάκια οι οποίες χρησιμοποιούν για τον σκοπό αυτό εσωτερικά υποδείγματα παρουσιάζει ενδεχόμενες αποκλίσεις και υψηλό βαθμό μεταβλητότητας.

Η TRIM επιδιώκει λοιπόν να περιορίσει αυτήν την άσκοπη μεταβλητότητα στον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων και να επιβεβαιώσει την επάρκεια και την καταλληλότητα των εσωτερικών υποδειγμάτων, ενισχύοντας έτσι την αξιοπιστία των εσωτερικών υποδειγμάτων που χρησιμοποιούνται από τράπεζες που υπόκεινται στην ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία.

Θα οδηγήσει η αξιολόγηση σε αύξηση συνολικά των κεφαλαιακών απαιτήσεων;

Το πρόγραμμα επιδιώκει να περιορίσει την άσκοπη μεταβλητότητα στις κεφαλαιακές απαιτήσεις των τραπεζών και όχι να αυξήσει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις γενικότερα. Ωστόσο, η TRIM θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση ή μείωση των κεφαλαιακών αναγκών σε επιμέρους τράπεζες.

Πώς επικοινωνεί η ΕΚΤ με τις συμμετέχουσες τράπεζες;

Η ΕΚΤ βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με τις συμμετέχουσες τράπεζες και τις ενημερώνει τακτικά για τη συνολική κατάσταση του προγράμματος, για τα επόμενα στάδια, κ.λπ. Για τον σκοπό αυτό διενεργούνται ειδικά συνέδρια και εργαστήρια, αποστέλλονται τακτικά ενημερωτικές επιστολές για το πρόγραμμα, πραγματοποιούνται διμερείς ανταλλαγές ενώ μέλη του προσωπικού της ΕΚΤ συμμετέχουν σε εκδηλώσεις του κλάδου.